آزمون
MD MedDarvish
آزمون پیش امادگی بیوشیمی :بیوانرژتیک+متابولیسم کربوهیدرات ها
🟢 شروع: ۱۴۰۵/۰۳/۲۹ ساعت ۲۰:۰۰🔴 پایان: ۱۴۰۵/۰۳/۲۹ ساعت ۲۰:۴۵📊 کارنامه: ۱۴۰۵/۰۳/۲۹ ساعت ۲۱:۳۰📝 ۴۰ سوال
📄 سوالات و پاسخنامهٔ تشریحیِ آزمون
۱جذبِ کدام منوساکارید از جدارِ روده برخلافِ بقیه از طریقِ انتشارِ ساده/تسهیلشده و بدونِ همراهیِ سدیم انجام میشود؟
۱
گلوکز
۲
فروکتوز
✓ پاسخ درست
۳
گالاکتوز
۴
مانوز
تشریح: گلوکز و گالاکتوز با انتقالِ فعالِ همراه با Na⁺ (ناقلِ SGLT1) جذب میشوند، اما فروکتوز با ناقلِ GLUT5 و بهصورتِ انتشارِ تسهیلشده (بدونِ سدیم) وارد سلولِ جدارِ روده میشود.
بررسی سایر گزینهها:
◦ گزینهٔ ۱ (گلوکز): با SGLT1 و وابسته به Na⁺ (انتقالِ فعالِ ثانویه) جذب میشود.
◦ گزینهٔ ۳ (گالاکتوز): دقیقاً مثلِ گلوکز با SGLT1 و همراهِ Na⁺ جذب میشود.
◦ گزینهٔ ۴ (مانوز): جذبش بسیار کند است؛ گزینهٔ شاخص و موردنظرِ «بدونِ سدیم» فروکتوز است.
هضم و جذب کربوهیدراتهاآسان
۲ترتیبِ صحیحِ سرعتِ جذبِ منوساکاریدها در روده کدام است؟
۱
گالاکتوز > گلوکز > فروکتوز > مانوز
✓ پاسخ درست
۲
گلوکز > گالاکتوز > مانوز > فروکتوز
۳
فروکتوز > گلوکز > گالاکتوز > آرابینوز
۴
گالاکتوز > فروکتوز > گلوکز > گزیلوز
تشریح: ترتیبِ سرعتِ جذب: گالاکتوز > گلوکز > فروکتوز > مانوز > گزیلوز > آرابینوز.
بررسی سایر گزینهها:
◦ گزینهٔ ۲: گالاکتوز باید بالاتر از گلوکز باشد و فروکتوز بالاتر از مانوز؛ ترتیب بههم خورده است.
◦ گزینهٔ ۳: فروکتوز از گلوکز و گالاکتوز کندتر جذب میشود، نه سریعتر.
◦ گزینهٔ ۴: فروکتوز بالاتر از گلوکز قرار گرفته که نادرست است.
هضم و جذب کربوهیدراتهامتوسط
۳کمبودِ کدام آنزیم منجر به فروکتوزوریِ اساسی (essential fructosuria) میشود؟
۱
آلدولاز B
۲
هگزوکیناز
۳
تریوکیناز
۴
فروکتوکیناز
✓ پاسخ درست
تشریح: در کبد و عضله فروکتوز ابتدا توسطِ فروکتوکیناز به فروکتوز-۱-فسفات تبدیل میشود؛ کمبودِ این آنزیم فروکتوزوریِ اساسیِ خوشخیم میدهد.
بررسی سایر گزینهها:
◦ گزینهٔ ۱ (آلدولاز B): کمبودش «عدمتحملِ ارثیِ فروکتوز» (شدید) میدهد، نه فروکتوزوریِ اساسی.
◦ گزینهٔ ۲ (هگزوکیناز): در بافتِ چربی فروکتوز را فسفریله میکند؛ به فروکتوزوری مربوط نیست.
◦ گزینهٔ ۳ (تریوکیناز): گلیسرآلدهید را فسفریله میکند؛ نقشی در این بیماری ندارد.
متابولیسم فروکتوزآسان
۴در عدمتحملِ ارثیِ فروکتوز (کمبودِ آلدولاز B)، هیپوگلیسمی عمدتاً به کدام علت رخ میدهد؟
۱
مهارِ گلیکوژن سنتاز توسطِ فروکتوز-۶-فسفات
۲
فعالسازیِ گلوکز-۶-فسفاتاز توسطِ فروکتوز-۱-فسفات
۳
مهارِ هگزوکیناز توسطِ فروکتوز-۱و۶-بیسفسفات
۴
مهارِ گلیکوژن فسفریلاز توسطِ فروکتوز-۱-فسفات
✓ پاسخ درست
تشریح: تجمعِ فروکتوز-۱-فسفات، گلیکوژن فسفریلاز را مهار میکند و آزادسازیِ گلوکز از گلیکوژن مختل و زمینهسازِ هیپوگلیسمی میشود.
بررسی سایر گزینهها:
◦ گزینهٔ ۱: فروکتوز-۶-فسفات مهارکنندهٔ گلیکوژن سنتاز نیست؛ این مکانیسم در این بیماری نقش ندارد.
◦ گزینهٔ ۲: فعالسازیِ گلوکز-۶-فسفاتاز قند را بالا میبرد (برخلافِ هیپوگلیسمی).
◦ گزینهٔ ۳: مهارِ هگزوکیناز با F-1,6-BP علتِ این هیپوگلیسمی نیست.
متابولیسم فروکتوزسخت
۵در کدام بافت فروکتوز توسطِ آنزیمِ هگزوکیناز به فروکتوز-۶-فسفات تبدیل میشود (برخلافِ کبد و عضله)؟
۱
گلبولِ قرمز
۲
کبد
۳
بافتِ چربی
✓ پاسخ درست
۴
بافتِ مغز
تشریح: در بافتِ چربی فروکتوز با هگزوکیناز به فروکتوز-۶-فسفات میرود، اما در کبد و عضله مسیرِ فروکتوکیناز/آلدولاز B طی میشود.
بررسی سایر گزینهها:
◦ گزینهٔ ۱ (گلبولِ قرمز): مسیرِ شاخصِ متابولیسمِ فروکتوز در آن مطرح نیست.
◦ گزینهٔ ۲ (کبد): دقیقاً همان بافتی است که مسیرِ فروکتوکیناز را دارد، نه هگزوکیناز.
◦ گزینهٔ ۴ (مغز): محلِ این تبدیلِ شاخص نیست.
متابولیسم فروکتوزمتوسط
۶ساختِ سوربیتول از گلوکز (مهم در کاتاراکتِ دیابتی) توسطِ کدام آنزیم انجام میشود؟
۱
آلدوز ردوکتاز
✓ پاسخ درست
۲
سوربیتول دهیدروژناز
۳
لاکتات دهیدروژناز
۴
گلوکوکیناز
تشریح: آلدوز ردوکتاز گلوکز را به سوربیتول احیا میکند؛ تجمعِ سوربیتول در عدسی باعثِ کاتاراکت میشود.
بررسی سایر گزینهها:
◦ گزینهٔ ۲ (سوربیتول دهیدروژناز): گامِ بعدی است و سوربیتول را به فروکتوز تبدیل میکند، نه ساختِ سوربیتول.
◦ گزینهٔ ۳ (لاکتات دهیدروژناز): پیروات/لاکتات را تبدیل میکند؛ به مسیرِ سوربیتول ربطی ندارد.
◦ گزینهٔ ۴ (گلوکوکیناز): گلوکز را فسفریله میکند، آن را به سوربیتول تبدیل نمیکند.
متابولیسم فروکتوز و سوربیتولآسان
۷فعالکنندهٔ اختصاصیِ آنزیمِ فسفوفروکتوکیناز-۱ در سلولِ کبدی کدام ترکیب است؟
۱
فروکتوز-۱و۶-بیسفسفات
۲
آدنوزینتریفسفات
۳
فروکتوز-۲و۶-بیسفسفات
✓ پاسخ درست
۴
سیترات
تشریح: در سلولِ کبدی فروکتوز-۲و۶-بیسفسفات (محصولِ PFK-2) فعالکنندهٔ مهم و اختصاصیِ PFK-1 است.
بررسی سایر گزینهها:
◦ گزینهٔ ۱ (F-1,6-BP): محصولِ خودِ PFK-1 است، نه فعالکنندهٔ اختصاصیِ آن.
◦ گزینهٔ ۲ (ATP): مهارکنندهٔ آلوستریکِ PFK-1 است.
◦ گزینهٔ ۴ (سیترات): مهارکنندهٔ PFK-1 است (نشانهٔ پربودنِ چرخهٔ کربس).
گلیکولیز و تنظیم آنمتوسط
۸همهٔ موارد زیر مهارکنندهٔ آنزیمِ فسفوفروکتوکیناز-۱ هستند، بهجز:
۱
AMP
✓ پاسخ درست
۲
سیترات
۳
ATP
۴
NADH
تشریح: AMP (و ADP) فعالکنندهٔ PFK-1 هستند؛ سیترات، ATP، NADH و اسیدهای چربِ زنجیربلند مهارکنندهاند.
بررسی سایر گزینهها:
◦ گزینهٔ ۲ (سیترات): مهارکننده است (سیگنالِ پربودنِ انرژی/کربس).
◦ گزینهٔ ۳ (ATP): مهارکننده است (انرژی کافی است).
◦ گزینهٔ ۴ (NADH): مهارکننده است (وضعیتِ احیاییِ بالا).
گلیکولیز و تنظیم آنمتوسط
۹ارتباطِ متابولیکیِ چرخهٔ آلانین-گلوکز بین کدام بافتها برقرار است و کوآنزیمِ کلیدیِ آن کدام است؟
۱
کبد و گلبولِ قرمز؛ تیامین پیروفسفات
۲
مغز و کبد؛ بیوتین
۳
کلیه و عضله؛ لیپوآت
۴
عضله و کبد؛ پیریدوکسال فسفات
✓ پاسخ درست
تشریح: در عضله پیروات با ترانسآمیناسیون (ALT با کوآنزیمِ پیریدوکسال فسفات/B6) به آلانین تبدیل و به کبد میرود؛ در کبد دوباره به پیروات و واردِ گلوکونئوژنز میشود.
بررسی سایر گزینهها:
◦ گزینهٔ ۱: بافتها و کوآنزیم (TPP) هر دو نادرستاند؛ چرخه بین عضله و کبد است.
◦ گزینهٔ ۲: بیوتین کوآنزیمِ کربوکسیلازهاست، نه ترانسآمیناسیون.
◦ گزینهٔ ۳: لیپوآت کوآنزیمِ PDH است و بافتها هم نادرستاند.
چرخه آلانین-گلوکزسخت
۱۰کمبودِ کدام دو آنزیمِ مسیرِ گلیکولیز با کمخونیِ همولیتیک همراه است؟
۱
هگزوکیناز و انولاز
۲
گلوکوکیناز و فسفوگلیسرات موتاز
۳
فسفوفروکتوکیناز و انولاز
۴
آلدولاز و پیروات کیناز
✓ پاسخ درست
تشریح: کمبودِ آلدولاز و کمبودِ پیروات کیناز هر دو با کمخونیِ همولیتیک همراهاند (بهویژه کمبودِ پیروات کیناز که شایعترین علتِ آنزیمیِ همولیز در گلیکولیز است).
بررسی سایر گزینهها:
◦ گزینهٔ ۱، ۲ و ۳: هرکدام دستِکم یک آنزیمِ نامرتبط (انولاز، گلوکوکیناز، فسفوگلیسرات موتاز یا PFK) دارند که در متن بهعنوان علتِ همولیزِ این جفت ذکر نشدهاند.
آنزیمهای گلیکولیزسخت
۱۱کدام گزاره دربارهٔ تفاوتِ گلوکوکیناز و هگزوکیناز درست است؟
۱
Km گلوکوکیناز کمتر است و با گلوکز-۶-فسفات مهار میشود
۲
Km گلوکوکیناز بیشتر است و با گلوکز-۶-فسفات مهار نمیشود
✓ پاسخ درست
۳
گلوکوکیناز در گلبولِ قرمز و عضله فعالیتِ اصلی دارد
۴
بیانِ ژنِ گلوکوکیناز مستقل از هورمونِ انسولین است
تشریح: گلوکوکیناز Km بالاتری دارد، با G6P مهار نمیشود، در کبد و جزایرِ لوزالمعده است و انسولین بیانِ ژنش را افزایش میدهد.
بررسی سایر گزینهها:
◦ گزینهٔ ۱: Km گلوکوکیناز بالاتر است (نه کمتر) و با G6P مهار نمیشود.
◦ گزینهٔ ۳: گلوکوکیناز در کبد و پانکراس است؛ هگزوکیناز در گلبولِ قرمز و عضله.
◦ گزینهٔ ۴: بیانِ گلوکوکیناز وابسته به انسولین است، نه مستقل.
آنزیمهای گلیکولیزسخت
۱۲مولکولِ ۲و۳-بیسفسفوگلیسرات (حاصلِ مسیرِ راپاپورت در گلبولِ قرمز) چه اثری دارد؟
۱
افزایشِ تمایلِ هموگلوبین به اکسیژن
۲
مهارِ آنزیمِ لاکتات دهیدروژناز
۳
کاهشِ تمایلِ هموگلوبین به اکسیژن
✓ پاسخ درست
۴
فعالسازیِ گلوکز-۶-فسفاتاز
تشریح: ۲و۳-BPG تمایلِ هموگلوبین به اکسیژن را کاهش میدهد (تسهیلِ تحویلِ اکسیژن به بافت) و در کماکسیژنی و ارتفاعات افزایش مییابد.
بررسی سایر گزینهها:
◦ گزینهٔ ۱: اثرش برعکس است؛ تمایل را کاهش میدهد نه افزایش.
◦ گزینهٔ ۲: مهارِ LDH از کارهای ۲و۳-BPG نیست.
◦ گزینهٔ ۴: گلبولِ قرمز اصلاً گلوکز-۶-فسفاتاز ندارد و این اثر بیربط است.
مسیر راپاپورتآسان
۱۳کمپلکسِ پیروات دهیدروژناز برای فعالیتِ خود به کدام مجموعهٔ کوآنزیم نیاز دارد؟
۱
بیوتین، B6، NAD، FAD، کوآنزیم A
۲
تیامین، بیوتین، B6، NADP، کوآنزیم A
۳
تیامین پیروفسفات، لیپوآت، FAD، NAD، کوآنزیم A
✓ پاسخ درست
۴
لیپوآت، بیوتین، FAD، NADP، کوآنزیم B12
تشریح: کمپلکسِ PDH به پنج کوآنزیم نیاز دارد: تیامین پیروفسفات (TPP)، اسید لیپوئیک (لیپوآت)، FAD، NAD و کوآنزیم A.
بررسی سایر گزینهها:
◦ گزینهٔ ۱: بیوتین و B6 جزوِ کوآنزیمهای PDH نیستند.
◦ گزینهٔ ۲: شاملِ بیوتین، B6 و NADP (بهجای NAD) است که نادرستاند.
◦ گزینهٔ ۴: بیوتین، NADP و B12 جزوِ کوآنزیمهای PDH نیستند.
تبدیل پیروات به استیلکوآمتوسط
۱۴کمپلکسِ پیروات دهیدروژناز توسطِ کدام جفت بهصورتِ آلوستریک مهار میشود؟
۱
استیلکوآ و NADH
✓ پاسخ درست
۲
ADP و پیروات
۳
AMP و یونِ کلسیم
۴
NAD و کوآنزیم A
تشریح: استیلکوآ و NADH (محصولاتِ مسیر) مهارکنندهٔ آلوستریکِ PDH هستند؛ برعکس پیروات و کلسیم فعالکنندهاند.
بررسی سایر گزینهها:
◦ گزینهٔ ۲: پیروات (سوبسترا) فعالکننده است، نه مهارکننده.
◦ گزینهٔ ۳: کلسیم فعالکنندهٔ PDH است (بهویژه در عضله).
◦ گزینهٔ ۴: NAD و CoA سوبسترا/کوآنزیمِ لازماند و مهار نمیکنند.
تبدیل پیروات به استیلکوآمتوسط
۱۵پیروات میتواند مستقیماً به همهٔ ترکیباتِ زیر تبدیل شود، بهجز:
۱
آلانین
۲
گلوتامات
✓ پاسخ درست
۳
اگزالواستات
۴
لاکتات
تشریح: سرنوشتهای مستقیمِ پیروات: استیلکوآ (PDH)، لاکتات (LDH)، آلانین (ALT) و اگزالواستات (پیروات کربوکسیلاز)؛ تبدیلِ مستقیم به گلوتامات جزوِ اینها نیست.
بررسی سایر گزینهها:
◦ گزینهٔ ۱ (آلانین): با ترانسآمیناسیونِ مستقیمِ پیروات ساخته میشود.
◦ گزینهٔ ۳ (اگزالواستات): با کربوکسیلاسیونِ پیروات (پیروات کربوکسیلاز) ساخته میشود.
◦ گزینهٔ ۴ (لاکتات): با احیای پیروات توسطِ LDH ساخته میشود.
سرنوشت پیرواتمتوسط
۱۶آنزیمِ پیروات کربوکسیلاز (نخستین گامِ گلوکونئوژنز) به کدام کوآنزیم نیاز دارد و فعالکنندهاش کدام است؟
۱
تیامین؛ فعالکننده ADP
۲
پیریدوکسال فسفات؛ فعالکننده سیترات
۳
بیوتین؛ فعالکننده استیلکوآ
✓ پاسخ درست
۴
لیپوآت؛ فعالکننده پیروات
تشریح: پیروات کربوکسیلاز کوآنزیمِ بیوتین دارد، پیروات را به اگزالواستات تبدیل میکند و با استیلکوآ فعال (و با ADP مهار) میشود.
بررسی سایر گزینهها:
◦ گزینهٔ ۱ (تیامین/ADP): کوآنزیم و فعالکننده هر دو نادرستاند (ADP در واقع مهارکننده است).
◦ گزینهٔ ۲ (PLP/سیترات): PLP کوآنزیمِ این آنزیم نیست.
◦ گزینهٔ ۴ (لیپوآت/پیروات): لیپوآت کوآنزیمِ PDH است، نه پیروات کربوکسیلاز.
گلوکونئوژنزسخت
۱۷برای انتقالِ گروهِ استیل از میتوکندری به سیتوزول (جهتِ ساختِ اسیدهای چرب)، استیلکوآ ابتدا با کدام ترکیب میشود؟
۱
کارنیتین
۲
مالات
۳
اگزالواستات
✓ پاسخ درست
۴
آلفاکتوگلوتارات
تشریح: استیلکوآ با اگزالواستات «سیترات» میسازد؛ سیترات از میتوکندری خارج و در سیتوزول دوباره به استیلکوآ تبدیل میشود (شاتلِ سیترات).
بررسی سایر گزینهها:
◦ گزینهٔ ۱ (کارنیتین): مربوط به ورودِ اسیدهای چرب به میتوکندری است، نه خروجِ استیل.
◦ گزینهٔ ۲ (مالات): در شاتلِ مالات-آسپارتات نقش دارد، نه انتقالِ گروهِ استیل.
◦ گزینهٔ ۴ (آلفاکتوگلوتارات): حاملِ گروهِ استیل به سیتوزول نیست.
چرخه کربس و نقش آمفیبولیکسخت
۱۸در گالاکتوزمی، کمبودِ کدام آنزیم شدیدترین پیامدِ بالینی را دارد؟
۱
گالاکتوکیناز
۲
یوریدیلدیفسفوگالاکتواپیمراز
۳
فسفوگالاکتویوریدیلترانسفراز
✓ پاسخ درست
۴
UDP-گلوکز دهیدروژناز
تشریح: کمبودِ فسفوگالاکتویوریدیلترانسفراز (GALT) شدیدترین گالاکتوزمیِ کلاسیک را میدهد؛ تجمعِ گالاکتوز-۱-فسفات به کبد، مغز و عدسی آسیب میزند.
بررسی سایر گزینهها:
◦ گزینهٔ ۱ (گالاکتوکیناز): کمبودش گالاکتوزمیِ خفیفتر با کاتاراکت میدهد، نه شدیدترین فرم.
◦ گزینهٔ ۲ (اپیمراز): کمبودش فرمِ نادر و معمولاً خفیفتر است.
◦ گزینهٔ ۴ (UDP-گلوکز دهیدروژناز): در مسیرِ گالاکتوزمی نقشِ اینچنینی ندارد.
متابولیسم گالاکتوزمتوسط
۱۹اگر آنزیمِ فروکتوز-۱و۶-بیسفسفاتاز مختل شود، کدام مسیرِ متابولیکی متوقف میشود؟
۱
گلیکولیز
۲
گلوکونئوژنز
✓ پاسخ درست
۳
گلیکوژنولیز
۴
گلیکوژنز
تشریح: فروکتوز-۱و۶-بیسفسفاتاز از آنزیمهای اختصاصیِ گلوکونئوژنز است که گامِ برگشتناپذیرِ PFK را دور میزند؛ نقصِ آن گلوکونئوژنز را متوقف میکند.
بررسی سایر گزینهها:
◦ گزینهٔ ۱ (گلیکولیز): این آنزیم در گلیکولیز نقش ندارد (PFK-1 آنجا کار میکند).
◦ گزینهٔ ۳ (گلیکوژنولیز): به فسفریلاز و آنزیمِ شاخهشکن وابسته است، نه FBPase.
◦ گزینهٔ ۴ (گلیکوژنز): به گلیکوژن سنتاز وابسته است، نه FBPase.
گلوکونئوژنزآسان
۲۰آنزیمِ گلوکز-۶-فسفاتاز فقط در کدام بافتها وجود دارد؟
۱
کبد، کلیه، روده
✓ پاسخ درست
۲
کبد، عضله، مغز
۳
عضله، گلبولِ قرمز، چربی
۴
کبد، عضله، گلبولِ قرمز
تشریح: گلوکز-۶-فسفاتاز تنها در کبد، کلیه و روده هست؛ به همین دلیل گلیکوژنِ عضله (فاقدِ این آنزیم) نمیتواند مستقیماً قند خون را تنظیم کند.
بررسی سایر گزینهها:
◦ گزینهٔ ۲، ۳ و ۴: همگی عضله (یا گلبولِ قرمز/مغز/چربی) را شاملاند که فاقدِ گلوکز-۶-فسفاتاز هستند.
گلوکونئوژنز و گلیکوژنولیزمتوسط
۲۱آنزیمِ گلیکوژن فسفریلاز روی کدام پیوند اثر میکند و محصولِ آن چیست؟
۱
پیوندِ α۱→۶؛ تولیدِ گلوکزِ آزاد
۲
پیوندِ α۱→۴؛ تولیدِ گلوکز-۱-فسفات
✓ پاسخ درست
۳
پیوندِ β۱→۴؛ تولیدِ گلوکز-۶-فسفات
۴
پیوندِ α۱→۶؛ تولیدِ گلوکز-۱-فسفات
تشریح: گلیکوژن فسفریلاز با فسفرکافت روی پیوندهای α۱→۴ اثر کرده و گلوکز-۱-فسفات میدهد؛ روی پیوندِ شاخهای α۱→۶ اثر ندارد (کارِ آنزیمِ شاخهشکن).
بررسی سایر گزینهها:
◦ گزینهٔ ۱: پیوندِ α۱→۶ و گلوکزِ آزاد هر دو نادرستاند (آنزیمِ شاخهشکن گلوکزِ آزاد میدهد).
◦ گزینهٔ ۳: پیوندِ β۱→۴ مربوط به سلولز است و محصول هم نادرست است.
◦ گزینهٔ ۴: پیوند را α۱→۶ گرفته که نادرست است (محصول درست ولی پیوند غلط).
گلیکوژنولیزمتوسط
۲۲کدام گزاره دربارهٔ تنظیمِ آنزیمها با فسفریلاسیون نادرست است؟
۱
گلیکوژن فسفریلاز در فرمِ فسفریله فعال است
۲
گلیکوژن سنتاز در فرمِ فسفریله غیرفعال است
۳
پیروات کیناز با فسفریلهشدن مهار میشود
۴
کمپلکسِ پیروات دهیدروژناز در فرمِ فسفریله فعال است
✓ پاسخ درست
تشریح: کمپلکسِ PDH در حالتِ فسفریله «غیرفعال» است؛ پس گزینهٔ ۴ نادرست است. (PDH کیناز آن را فسفریله و خاموش میکند.)
بررسی سایر گزینهها:
◦ گزینهٔ ۱: درست است؛ فسفریلاز در فرمِ فسفریله (a) فعال است.
◦ گزینهٔ ۲: درست است؛ گلیکوژن سنتازِ فسفریله غیرفعال است.
◦ گزینهٔ ۳: درست است؛ پیروات کینازِ کبدی با فسفریلهشدن مهار میشود.
تنظیم متابولیسم گلیکوژنسخت
۲۳گلیکوژنولیز توسطِ کدام هورمونها تحریک میشود (گلوکاگون فقط روی کبد، اپینفرین روی هر دو)؟
۱
انسولین و گلوکاگون
۲
گلوکاگون و اپینفرین
✓ پاسخ درست
۳
انسولین و اپینفرین
۴
کورتیزول و انسولین
تشریح: گلوکاگون (مختصِ کبد) و اپینفرین (کبد و عضله) با افزایشِ cAMP و فعالسازیِ PKA گلیکوژنولیز را تحریک میکنند؛ انسولین آن را مهار میکند.
بررسی سایر گزینهها:
◦ گزینهٔ ۱ و ۳ و ۴: همگی شاملِ انسولیناند که گلیکوژنولیز را مهار میکند (نه تحریک)؛ کورتیزول هم محرکِ مستقیمِ این مسیر نیست.
تنظیم گلیکوژنولیزآسان
۲۴در بیماریِ فونژیرکه (نوع I)، کمبودِ کدام آنزیم و مشخصهٔ آن کدام است؟
۱
آنزیمِ شاخهشکن؛ دکسترینوزِ محدود
۲
فسفریلازِ عضله؛ آسیبِ عضله با فعالیت
۳
α-گلوکوزیدازِ لیزوزومی؛ بزرگیِ قلب
۴
گلوکز-۶-فسفاتاز؛ هیپوگلیسمی و هایپراوریسمی
✓ پاسخ درست
تشریح: فونژیرکه از کمبودِ گلوکز-۶-فسفاتاز است و با هیپوگلیسمیِ شدید، اسیدوزِ لاکتیک، هایپرلیپیدمی، هایپراوریسمی و بزرگیِ کبد و کلیه همراه است.
بررسی سایر گزینهها:
◦ گزینهٔ ۱: مربوط به بیماریِ کوری (نوع III، کمبودِ آنزیمِ شاخهشکن) است.
◦ گزینهٔ ۲: مربوط به بیماریِ مکآردل (نوع V، فسفریلازِ عضله) است.
◦ گزینهٔ ۳: مربوط به بیماریِ پمپه (نوع II، α-گلوکوزیدازِ لیزوزومی) است.
بیماریهای ذخیره گلیکوژنمتوسط
۲۵کدام تطابقِ «بیماریِ ذخیرهٔ گلیکوژن ← آنزیم» نادرست است؟
۱
مکآردل ← فسفریلازِ عضله
۲
تاروی ← گلوکز-۶-فسفاتاز
✓ پاسخ درست
۳
پمپه ← α-گلوکوزیدازِ لیزوزومی
۴
آندرسن ← آنزیمِ شاخهساز
تشریح: بیماریِ تاروی از کمبودِ «فسفوفروکتوکیناز» است، نه گلوکز-۶-فسفاتاز (که مربوط به فونژیرکه است)؛ پس این تطابق نادرست است.
بررسی سایر گزینهها:
◦ گزینهٔ ۱: درست است؛ مکآردل = فسفریلازِ عضله.
◦ گزینهٔ ۳: درست است؛ پمپه = α-گلوکوزیدازِ لیزوزومی.
◦ گزینهٔ ۴: درست است؛ آندرسن = آنزیمِ شاخهساز.
بیماریهای ذخیره گلیکوژنسخت
۲۶نقشِ اصلیِ مسیرِ پنتوز فسفات و آنزیمِ کلیدیِ بخشِ اکسیداتیوِ آن کدام است؟
۱
تولیدِ NADPH و ریبوز-۵-فسفات؛ آنزیمِ گلوکز-۶-فسفات دهیدروژناز
✓ پاسخ درست
۲
تولیدِ ATP فراوان؛ آنزیمِ پیروات کیناز
۳
تولیدِ لاکتات؛ آنزیمِ لاکتات دهیدروژناز
۴
تولیدِ گلیکوژن؛ آنزیمِ گلیکوژن سنتاز
تشریح: مسیرِ پنتوز فسفات NADPH (احیاکننده) و ریبوز-۵-فسفات میسازد؛ آنزیمِ کلیدیِ بخشِ اکسیداتیو G6PD است (کمبودش فاویسم).
بررسی سایر گزینهها:
◦ گزینهٔ ۲: این مسیر ATP تولید نمیکند و پیروات کیناز مربوط به گلیکولیز است.
◦ گزینهٔ ۳: تولیدِ لاکتات و LDH مربوط به گلیکولیزِ بیهوازی است.
◦ گزینهٔ ۴: ساختِ گلیکوژن و گلیکوژن سنتاز مسیرِ دیگری است.
مسیر پنتوز فسفاتمتوسط
۲۷چرخهٔ کوری بین کدام بافتها انجام میشود و جهتِ انتقالِ لاکتات چگونه است؟
۱
کبد ← مغز؛ لاکتات به مغز میرود
۲
کلیه ← قلب؛ لاکتات به قلب میرود
۳
عضله ← کلیه؛ لاکتات به کلیه میرود
۴
عضله/گلبولِ قرمز ← کبد؛ لاکتات به کبد میرود
✓ پاسخ درست
تشریح: گلبولِ قرمز (فاقدِ میتوکندری) و عضلهٔ فعال لاکتات میسازند؛ لاکتات به کبد رفته و با گلوکونئوژنز به گلوکز تبدیل و بازگردانده میشود (چرخهٔ کوری).
بررسی سایر گزینهها:
◦ گزینهٔ ۱، ۲ و ۳: بافتهای مبدأ/مقصد نادرستاند؛ مقصدِ لاکتات برای بازساختِ گلوکز «کبد» است.
چرخه کوریآسان
۲۸مسیرهای متابولیکی به سه دسته تقسیم میشوند؛ چرخهٔ کربس نمونهٔ کدام دسته است؟
۱
آنابولیک
۲
کاتابولیک
۳
آناپلروتیک
۴
آمفیبولیک
✓ پاسخ درست
تشریح: مسیرهای آمفیبولیک هم آنابولیک و هم کاتابولیکاند (چهارراهِ متابولیکی)؛ چرخهٔ کربس نمونهٔ بارزِ آن است.
بررسی سایر گزینهها:
◦ گزینهٔ ۱ (آنابولیک): فقط ساختنی؛ کربس هم تجزیه و هم پیشسازِ ساخت دارد.
◦ گزینهٔ ۲ (کاتابولیک): فقط تجزیهای؛ کربس واسطههای بیوسنتزی هم میدهد.
◦ گزینهٔ ۳ (آناپلروتیک): به واکنشهای «پُرکنندهٔ» واسطههای کربس گفته میشود، نه نوعِ خودِ چرخه.
مسیرهای متابولیکیآسان
۲۹کدام گزاره دربارهٔ تغییرِ انرژیِ آزاد (ΔG) درست است؟
۱
واکنشِ خودبهخودی ΔG مثبت دارد
۲
ΔG صفر یعنی واکنش انجامناپذیر است
۳
واکنشِ خودبهخودی ΔG منفی دارد و ΔG به سرعتِ واکنش بستگی ندارد
✓ پاسخ درست
۴
ΔG سرعت و مکانیسمِ واکنش را تعیین میکند
تشریح: ΔG منفی = خودبهخودی (اگزرگونیک)، مثبت = انجامناپذیر، صفر = تعادل؛ ΔG دربارهٔ سرعت و مکانیسم چیزی نمیگوید.
بررسی سایر گزینهها:
◦ گزینهٔ ۱: خودبهخودی ΔG «منفی» دارد، نه مثبت.
◦ گزینهٔ ۲: ΔG صفر یعنی «تعادل»، نه انجامناپذیری.
◦ گزینهٔ ۴: ΔG سرعت/مکانیسم را تعیین نمیکند (آن کارِ انرژیِ فعالسازی است).
ترمودینامیک و انرژی آزادمتوسط
۳۰همهٔ ترکیباتِ زیر فسفاتهٔ پرانرژی محسوب میشوند، بهجز:
۱
فسفوانولپیروات
۲
کراتین فسفات
۳
۱و۳-بیسفسفوگلیسرات
۴
گلوکز-۶-فسفات
✓ پاسخ درست
تشریح: ترکیبِ پرانرژی آبکافتش بیش از ~۷ kcal/mol انرژی میدهد (PEP، کراتین فسفات، ۱و۳-BPG)؛ گلوکز-۶-فسفات کمانرژی است.
بررسی سایر گزینهها:
◦ گزینهٔ ۱ (PEP): بالاترین انرژیِ آبکافت در میانِ اینها را دارد.
◦ گزینهٔ ۲ (کراتین فسفات): ذخیرهٔ پرانرژیِ عضله است.
◦ گزینهٔ ۳ (۱و۳-BPG): واسطهٔ پرانرژیِ گلیکولیز است.
ترکیبات پرانرژیآسان
۳۱کدام آنزیم ATP را بهصورتِ مستقیم در سطحِ سوبسترا تولید نمیکند؟
۱
فسفوگلیسرات کیناز
۲
گلیسرآلدهید-۳-فسفات دهیدروژناز
✓ پاسخ درست
۳
پیروات کیناز
۴
سوکسینات تیوکیناز
تشریح: گلیسرآلدهید-۳-فسفات دهیدروژناز NADH میسازد (نه ATP)؛ تولیدِ ATP در سطحِ سوبسترا با فسفوگلیسرات کیناز، پیروات کیناز و سوکسینات تیوکیناز است.
بررسی سایر گزینهها:
◦ گزینهٔ ۱ (فسفوگلیسرات کیناز): در گلیکولیز ATP در سطحِ سوبسترا میسازد.
◦ گزینهٔ ۳ (پیروات کیناز): گامِ تولیدِ ATP در انتهای گلیکولیز است.
◦ گزینهٔ ۴ (سوکسینات تیوکیناز): در چرخهٔ کربس GTP/ATP در سطحِ سوبسترا میسازد.
تولید ATP در سطح سوبستراسخت
۳۲اگر مسیرِ گلیکولیز از گلوکز-۶-فسفات (نه گلوکزِ آزاد) آغاز شود، تا انتهای مسیر چند ATP خالص حاصل میشود؟
۱
سه
✓ پاسخ درست
۲
صفر
۳
دو
۴
چهار
تشریح: از گلوکز-۶-فسفات فقط یک ATP (در PFK) مصرف و چهار ATP تولید میشود؛ پس سودِ خالص سه ATP است (مرحلهٔ هگزوکیناز قبلاً انجام شده).
بررسی سایر گزینهها:
◦ گزینهٔ ۲ (صفر) و ۳ (دو): سودِ خالصِ معمولِ گلیکولیز از «گلوکز» دو ATP است؛ ولی چون از G6P شروع شده یک ATP کمتر مصرف میشود.
◦ گزینهٔ ۴ (چهار): تولیدِ ناخالص چهار است، اما خالص پس از یک مصرف، سه میشود.
محاسبه ATP در گلیکولیزسخت
۳۳در فسفریلاسیونِ اکسیداتیو، اکسایشِ هر مولکولِ NADH و هر مولکولِ FADH₂ بهترتیب چند ATP تولید میکند؟
۱
۲/۵ و ۱/۵
✓ پاسخ درست
۲
۱/۵ و ۲/۵
۳
۳ و ۳
۴
۲ و ۱
تشریح: هر NADH حدودِ ۲/۵ و هر FADH₂ حدودِ ۱/۵ ATP میدهد؛ تفاوت بهخاطرِ نقطهٔ ورود به زنجیره است (NADH از کمپلکس I، FADH₂ از کمپلکس II).
بررسی سایر گزینهها:
◦ گزینهٔ ۲: مقادیر جابهجا شدهاند (NADH باید بیشتر باشد).
◦ گزینهٔ ۳ (۳ و ۳): مقادیرِ قدیمی و مساویاند که نادرست است.
◦ گزینهٔ ۴ (۲ و ۱): به مقادیرِ دقیقِ ۲/۵ و ۱/۵ نمیخورد.
زنجیره تنفسی و بازده ATPمتوسط
۳۴اکسایشِ کاملِ یک مولکولِ گلوکز در کبد و قلب چند ATP تولید میکند و هر استیلکوآ چند ATP؟
۱
۳۸ و ۱۲
۲
۳۲ و ۱۰
✓ پاسخ درست
۳
۳۰ و ۸
۴
۳۶ و ۹
تشریح: با ضرایبِ جدید، هر استیلکوآ در چرخهٔ کربس ۱۰ ATP و هر گلوکز در کبد و قلب ۳۲ ATP تولید میکند.
بررسی سایر گزینهها:
◦ گزینهٔ ۱ (۳۸ و ۱۲): مقادیرِ قدیمی (با ۳ و ۲ برای NADH/FADH₂)اند.
◦ گزینهٔ ۳ (۳۰ و ۸) و ۴ (۳۶ و ۹): با محاسبهٔ استانداردِ ۲/۵ و ۱/۵ همخوانی ندارند.
محاسبه ATP و چرخه کربسمتوسط
۳۵کدام کمپلکسِ زنجیرهٔ تنفسی در پمپِ پروتون نقشی ندارد و محلِ ورودِ FADH₂ است؟
۱
کمپلکس II
✓ پاسخ درست
۲
کمپلکس I
۳
کمپلکس III
۴
کمپلکس IV
تشریح: کمپلکس II (سوکسینات-Q ردوکتاز) پروتون پمپ نمیکند و FADH₂ از همین کمپلکس وارد زنجیره میشود؛ پمپِ پروتون با کمپلکسهای I، III و IV است.
بررسی سایر گزینهها:
◦ گزینهٔ ۲ (I)، ۳ (III) و ۴ (IV): هر سه پروتون پمپ میکنند، پس واجدِ شرطِ سؤال نیستند.
زنجیره انتقال الکترونمتوسط
۳۶همهٔ ترکیباتِ زیر آنزیمِ سیتوکروم اکسیداز (کمپلکس IV) را مهار میکنند، بهجز:
۱
سیانید
۲
آنتیمایسین A
✓ پاسخ درست
۳
منوکسیدکربن
۴
آزید
تشریح: سیانید، CO، H₂S و آزید کمپلکس IV را مهار میکنند؛ آنتیمایسین A کمپلکس III را مهار میکند، نه IV.
بررسی سایر گزینهها:
◦ گزینهٔ ۱ (سیانید) و ۴ (آزید): مهارکنندههای کلاسیکِ کمپلکس IVاند.
◦ گزینهٔ ۳ (CO): با اتصال به آهنِ سیتوکروم، کمپلکس IV را مهار میکند.
مهارکنندههای زنجیره تنفسیمتوسط
۳۷روتنون و آموباربیتال کدام کمپلکسِ زنجیرهٔ تنفسی را مهار میکنند؟
۱
کمپلکس III
۲
کمپلکس IV
۳
کمپلکس I
✓ پاسخ درست
۴
کمپلکس V
تشریح: روتنون، آموباربیتال (باربیتورات) و پیریسیدین A کمپلکس I را مهار میکنند.
بررسی سایر گزینهها:
◦ گزینهٔ ۱ (III): مهارکنندهاش آنتیمایسین A است.
◦ گزینهٔ ۲ (IV): مهارکنندههایش سیانید/CO/آزیداند.
◦ گزینهٔ ۴ (V/ATP سنتتاز): مهارکنندهاش الیگومایسین است.
مهارکنندههای زنجیره تنفسیمتوسط
۳۸همهٔ موارد زیر جداکنندهٔ (uncoupler) اکسیداسیون از فسفریلاسیون هستند، بهجز:
۱
دینیتروفنل
۲
ترموژنین
۳
بیلیروبین
۴
الیگومایسین
✓ پاسخ درست
تشریح: دینیتروفنل، ترموژنین (UCP1) و بیلیروبین جداکنندهاند؛ الیگومایسین جداکننده نیست بلکه زیرواحدِ Fo کمپلکسِ ATP سنتتاز را مهار میکند.
بررسی سایر گزینهها:
◦ گزینهٔ ۱ (دینیتروفنل): جداکنندهٔ کلاسیک است (پروتون را نشت میدهد).
◦ گزینهٔ ۲ (ترموژنین): جداکنندهٔ فیزیولوژیکِ چربیِ قهوهای است.
◦ گزینهٔ ۳ (بیلیروبین): بهعنوان جداکننده عمل میکند.
جداکنندهها و مهارکنندههاسخت
۳۹شاتلِ گلیسرولفسفات و شاتلِ مالات-آسپارتات بهترتیب در کدام بافتها غالباند و در میتوکندری چه میسازند؟
۱
کبد/قلب (NADH) و مغز/عضله (FADH₂)
۲
کبد/کلیه (FADH₂) و عضله/مغز (NADH)
۳
مغز/عضله (FADH₂) و کبد/قلب (NADH)
✓ پاسخ درست
۴
قلب/عضله (NADH) و کبد/مغز (FADH₂)
تشریح: شاتلِ گلیسرولفسفات در مغز و عضله است و در میتوکندری FADH₂ میسازد (پس ۱/۵ ATP)؛ شاتلِ مالات-آسپارتات در کبد و قلب است و NADH میسازد (۲/۵ ATP).
بررسی سایر گزینهها:
◦ گزینهٔ ۱ و ۴: بافتها و نوعِ حاملِ احیایی جابهجا یا نادرستاند.
◦ گزینهٔ ۲: نوعِ محصول (FADH₂/NADH) برای بافتها برعکس آمده است.
شاتلهای انتقال NADHسخت
۴۰مهمترین عاملِ تعیینکنندهٔ سرعتِ فسفریلاسیونِ اکسیداتیو در شرایطِ طبیعی کدام است؟
۱
مقدارِ ADP در دسترس
✓ پاسخ درست
۲
مقدارِ سیترات
۳
غلظتِ سیتوکروم c
۴
مقدارِ FAD
تشریح: مقدارِ ADP موجود در میتوکندری مهمترین عاملِ تعیینِ سرعتِ فسفریلاسیونِ اکسیداتیو است (کنترلِ تنفسی)؛ ADP زیاد یعنی نیاز به انرژی و تسریعِ مسیر.
بررسی سایر گزینهها:
◦ گزینهٔ ۲ (سیترات): تنظیمکنندهٔ گلیکولیز/کربس است، نه عاملِ اصلیِ کنترلِ تنفسی.
◦ گزینهٔ ۳ (سیتوکروم c): جزءِ زنجیره است ولی عاملِ تعیینِ سرعت در شرایطِ طبیعی نیست.
◦ گزینهٔ ۴ (FAD): کوآنزیمِ ثابت است و سرعتِ کلی را تعیین نمیکند.
تنظیم فسفریلاسیون اکسیداتیومتوسط