آزمون

تشریح: در دیدگاه طیفی آنتونوفسکی، سلامت و بیماری دو قطب یک پیوستارند و فرد می‌تواند با وجود بیماری در درجاتی از سلامت قرار داشته باشد. ◦ «تا وجود بیماری قطعی است، هیچ درجه‌ای از سلامت ندارد» نادرست است؛ وجود تشخیص بیماری، همه ابعاد سلامت را به صفر نمی‌رساند. ◦ «فقط نبود علامت جسمی تعیین‌کننده سلامت کامل است» نادرست است؛ سلامت فقط به فقدان علامت جسمی محدود نمی‌شود و ابعاد روانی و اجتماعی نیز مطرح‌اند. ◦ «سلامت و بیماری دو وضعیت کاملاً جدا و بدون پیوستارند» نادرست است؛ منبع سلامت و بیماری را حالات نسبی روی یک طیف می‌داند، نه دو وضعیت جدا.

تشریح: یکی از نقدهای اصلی مدل زیستی ـ طبی این است که بیماری‌های مزمن حاصل تعامل چند عامل زیستی، روانی و اجتماعی‌اند و با علت واحد توضیح داده نمی‌شوند. ◦ «وجود یک میکروب مشخص در همه مبتلایان به بیماری قلبی» نادرست است؛ منبع برای بیماری قلبی علت میکروبی واحد مطرح نمی‌کند. ◦ «یکسان بودن پاسخ همه بیماران به درمان زیستی مشابه» نادرست است؛ واکنش بیماران به درمان می‌تواند از عوامل روانی ـ اجتماعی و دارونما اثر بپذیرد. ◦ «بی‌اهمیت بودن روابط پزشک و بیمار در نتیجه درمان» نادرست است؛ انگل صریحاً روابط پزشک و بیمار را از عوامل مؤثر بر نتیجه درمان می‌داند.

تشریح: در نمودار نظریه سیستم‌ها، فرهنگ در سطح اجتماعی و شیوه زندگی در سطح اکولوژیکی قرار داده شده است. ◦ «نظام روان‌شناختی و نظام زیستی» نادرست است؛ فرهنگ و شیوه زندگی در منبع به این دو سطح نسبت داده نشده‌اند. ◦ «نظام اکولوژیکی و نظام اجتماعی» نادرست است؛ جای دو سطح در این گزینه برعکس شده است. ◦ «نظام زیستی و نظام روان‌شناختی» نادرست است؛ هیچ‌یک از این دو متغیر در نمودار به این ترتیب در سطوح زیستی و روان‌شناختی قرار نگرفته‌اند.

تشریح: در روش آینده‌نگر، متغیرها در افراد سالم یا نمونه پایه سنجیده می‌شوند و پیامدها در آینده پیگیری می‌شوند. ◦ «گذشته‌نگر» نادرست است؛ روش گذشته‌نگر از وضعیت فعلی به سوابق و گذشته افراد برمی‌گردد. ◦ «دارونما» نادرست است؛ دارونما بخشی از طرح آزمایشی درمان است، نه پیگیری طولی طبیعی. ◦ «پژوهش ژنتیکی» نادرست است؛ پژوهش ژنتیکی بر مقایسه خویشاوندان، دوقلوها یا فرزندخوانده‌ها تکیه دارد.

تشریح: هدف «ارتقا و حفظ سلامت» بر اصلاح رفتارهای روزمره و عادت‌های سلامت‌محور پیش از شکل‌گیری بیماری تمرکز دارد. ◦ «پیشگیری و درمان بیماری‌ها» نادرست است؛ پیشگیری و درمان بیشتر بر جلوگیری یا درمان اختلالات مشخص تمرکز دارد. ◦ «تشخیص و ردیابی علل بیماری» نادرست است؛ تشخیص و سبب‌شناسی به یافتن عوامل علّی بیماری مربوط است. ◦ «بهبود نظام مراقبت و سیاست بهداشتی» نادرست است؛ بهبود نظام مراقبت به ساختار خدمات و سیاست‌های سلامت مربوط می‌شود.

تشریح: منبع تغییر از مرگ‌های تغذیه‌ای و عفونی به بیماری‌های مزمن را با پیشرفت بهداشت، افزایش طول عمر و اهمیت بیشتر رفتار و سازگاری توضیح می‌دهد. ◦ «افزایش بیماری‌های عفونی، کاهش سالمندی، کاهش بیماری مزمن و حذف نقش رفتار» نادرست است؛ جهت تغییر علل مرگ‌ومیر در این گزینه برعکس متن منبع است. ◦ «کاهش واکسیناسیون، افزایش مرگ زودرس، غلبه حوادث و کاهش نقش روان‌شناسی» نادرست است؛ منبع گسترش واکسیناسیون را عامل کاهش بیماری‌های عفونی می‌داند، نه افزایش آن‌ها. ◦ «ثابت ماندن علل مرگ، افزایش جراحی، حذف بیماری‌های مزمن و کاهش نقش سازگاری روانی» نادرست است؛ منبع بر تغییر الگوی مرگ‌ومیر و افزایش اهمیت بیماری‌های مزمن تأکید دارد.

تشریح: پزشکی رفتاری در منبع شاخه‌ای میان‌رشته‌ای معرفی شده که علوم رفتاری را در حفظ سلامت، پیشگیری و درمان، از جمله با تغییر رفتار، به‌کار می‌گیرد. ◦ «سلامت رفتاری» نادرست است؛ سلامت رفتاری بیشتر بر آموزش تغییر رفتار و سبک زندگی برای حفظ سلامت و پیشگیری تأکید دارد. ◦ «پزشکی روان‌تنی» نادرست است؛ پزشکی روان‌تنی ریشه در روان‌تحلیل‌گری و نقش ناهشیار عوامل روانی در بیماری دارد. ◦ «روان‌شناسی پزشکی» نادرست است؛ روان‌شناسی پزشکی به کاربرد روان‌شناسی در محیط پزشکی، از جمله رابطه پزشک و بیمار، می‌پردازد.

تشریح: مدل زیستی ـ روانی ـ اجتماعی برای رفتار و انتخاب‌های فرد در ایجاد بیماری و درمان نقش قائل است، برخلاف نگاه منفعل‌تر مدل زیستی ـ طبی. ◦ «در زیستی ـ طبی، بیمار علت اصلی بیماری و درمان است» نادرست است؛ مدل زیستی ـ طبی بیشتر بیمار را قربانی فرایندهای زیستی می‌بیند. ◦ «در هر دو مدل، بیمار کاملاً قربانی عوامل بیرونی است» نادرست است؛ این دو مدل درباره نقش فرد تفاوت دارند و یکسان نیستند. ◦ «در زیستی ـ روانی ـ اجتماعی، پزشک تنها مسئول همه پیامدهای بیماری است» نادرست است؛ در مدل زیستی ـ روانی ـ اجتماعی مسئولیت میان عوامل و افراد مختلف توزیع می‌شود.

تشریح: دارونما ماده فعال ندارد اما می‌تواند از راه انتظار و عوامل روان‌شناختی اثر بگذارد؛ مقایسه آن با داروی واقعی اثر اختصاصی ماده را روشن‌تر می‌کند. ◦ «اثر تفاوت‌های ژنتیکی از تأثیر عوامل محیطی بر بیماری» نادرست است؛ تفکیک ژنتیک و محیط موضوع پژوهش‌های ژنتیکی است. ◦ «اثر گذشته فرد از پیامدهای آینده» نادرست است؛ مقایسه گذشته و آینده به روش‌های گذشته‌نگر و آینده‌نگر مربوط است. ◦ «اثر طبقه اجتماعی از وضعیت شغلی» نادرست است؛ این مقایسه هدف اصلی گروه دارونما نیست.

تشریح: کشف زودهنگام بیماری یک منفعت مورد انتظار از غربالگری است و هزینه و درد، مانع یا هزینه ادراک‌شده‌اند. ◦ «آسیب‌پذیری و شدت» نادرست است؛ آسیب‌پذیری به احتمال ابتلا و شدت به جدی بودن پیامد اشاره دارد. ◦ «سرنخ عمل و انگیزش سلامتی» نادرست است؛ سرنخ عمل محرک شروع رفتار است و انگیزش سلامتی آمادگی کلی برای رفتار سالم است. ◦ «خودکارآمدی و کنترل ادراک‌شده» نادرست است؛ خودکارآمدی باور به توانایی انجام رفتار است و کنترل ادراک‌شده مفهوم دیگری است.

تشریح: وخامت و آسیب‌پذیری ارزیابی تهدید را بالا می‌برند؛ اما مؤثر بودن پاسخ و خودکارآمدی برای ارزیابی مقابله‌ای لازم‌اند. ◦ «هر دو ارزیابی تهدید و مقابله‌ای بالا هستند» نادرست است؛ برای ارزیابی مقابله‌ای بالا باید به اثربخشی پاسخ و توانایی اجرای آن باور وجود داشته باشد. ◦ «تهدید پایین است چون خودکارآمدی سنجیده نشده» نادرست است؛ بالا بودن شدت و آسیب‌پذیری با تهدید پایین سازگار نیست. ◦ «فقط هنجار ذهنی تعیین‌کننده نهایی رفتار خواهد بود» نادرست است؛ هنجار ذهنی متعلق به نظریه رفتار مدبرانه است.

تشریح: احساس ناتوانی در اجرای رفتار مستقیماً به کنترل رفتاری ادراک‌شده مربوط است. ◦ «نگرش به رفتار» نادرست است؛ مفید دانستن رفتار نشان‌دهنده نگرش مثبت است. ◦ «هنجار ذهنی» نادرست است؛ تأیید افراد مهم با هنجار ذهنی سازگار است. ◦ «نیت رفتاری ناشی از باورها» نادرست است؛ نیت رفتاری پیامد ترکیب باورهاست، اما مشکل اصلی سناریو کنترل ادراک‌شده است.

تشریح: مدل مراحل تغییر، تغییر را فرایندی غیرخطی و مارپیچی می‌داند که در آن پسرفت و پیشروی ممکن است رخ دهد. ◦ «هر لغزش فرد را برای همیشه به پیش‌اندیشه برمی‌گرداند» نادرست است؛ بازگشت ممکن است رخ دهد، اما لزوماً به معنای توقف دائمی در پیش‌اندیشه نیست. ◦ «مراحل تغییر همیشه خطی و بدون بازگشت طی می‌شوند» نادرست است؛ منبع صریحاً توالی کاملاً خطی را رد می‌کند. ◦ «پس از عمل، حمایت دیگران دیگر هیچ اهمیتی ندارد» نادرست است؛ در مرحله حفظ نیز حمایت و تثبیت رفتار اهمیت دارد.

تشریح: پس از شخصی شدن خطر، فرد وارد مرحله تصمیم‌سازی می‌شود و درباره اقدام پیشگیرانه تصمیم می‌گیرد. ◦ «ورود مستقیم به حفظ رفتار جدید» نادرست است؛ حفظ رفتار در مراحل بعد و پس از اقدام مطرح می‌شود. ◦ «بازگشت قطعی به ناآگاهی از مشکل» نادرست است؛ مدل حرکت رفت‌وبرگشتی دارد، اما این گذار شناختی به معنای بازگشت قطعی به ناآگاهی نیست. ◦ «شروع شرطی‌سازی کلاسیک برای تغییر عادت رفتاری» نادرست است؛ شرطی‌سازی کلاسیک متعلق به نظریه‌های یادگیری است.

تشریح: رفتار بیماری به واکنش فرد به نشانه‌ها و جستجوی تشخیص، مانند مراجعه به پزشک، گفته می‌شود. ◦ «رفتار سلامتی» نادرست است؛ رفتار سلامتی در فرد سالم برای حفظ یا ارتقای سلامت انجام می‌شود. ◦ «رفتار نقش بیماری» نادرست است؛ رفتار نقش بیماری پس از تشخیص و برای بهبود، مانند استراحت و مصرف دارو، رخ می‌دهد. ◦ «ایمونوژن رفتاری» نادرست است؛ ایمونوژن رفتاری طبقه‌بندی ماتاراتزو برای رفتارهای حافظ سلامت است.

تشریح: یادگیری از رفتار واقعی دیگران سرمشق‌سازی مستقیم است و باور به توانایی اجرای رفتار، خودکارآمدی نام دارد. ◦ «تقویت منفی و هنجار ذهنی» نادرست است؛ هنجار ذهنی به نظر افراد مهم درباره رفتار مربوط است و این سناریو توصیف آن نیست. ◦ «شرطی‌سازی کلاسیک و وخامت ادراک‌شده» نادرست است؛ وخامت ادراک‌شده جزء مدل‌های شناختی سلامت است، نه نتیجه مستقیم مشاهده والدین. ◦ «سرنخ عمل و رفتار نقش بیماری» نادرست است؛ رفتار نقش بیماری پس از تشخیص بیماری مطرح می‌شود.

تشریح: مدل باور سلامتی از مدل‌های پیوستاری است؛ مدل مراحل تغییر، فرد را در مراحل متمایز و با امکان پسرفت و پیشرفت توصیف می‌کند. ◦ «هر دو مرحله‌ای و دارای هفت مرحله‌اند» نادرست است؛ هفت مرحله مربوط به فرایند پذیرش احتیاطی است، نه هر دو مدل. ◦ «اولی فقط رفتار پیچیده را پیش‌بینی می‌کند و دومی ساده را» نادرست است؛ برای مدل باور سلامتی برعکس، محدودیت در پیش‌بینی رفتارهای پیچیده مطرح شده است. ◦ «هر دو رفتار را صرفاً با شرطی‌سازی توضیح می‌دهند» نادرست است؛ شرطی‌سازی به نظریه‌های یادگیری مربوط است.

تشریح: در نظریه لازاروس، معنای تهدید یا زیان در ارزیابی اولیه و منابع و توان مقابله در ارزیابی ثانویه سنجیده می‌شود. ◦ «ارزیابی ثانویه و ارزیابی اولیه» نادرست است؛ ترتیب دو ارزیابی در این گزینه معکوس است. ◦ «مقابله هیجان‌محور و ارزیابی اولیه» نادرست است؛ مقابله هیجان‌محور یک راهبرد پاسخ است، نه مرحله اول ارزیابی. ◦ «ارزیابی تهدید و نشانگان انطباق عمومی» نادرست است؛ نشانگان انطباق عمومی متعلق به سلیه است و جایگزین ارزیابی ثانویه نیست.

تشریح: در ارزیابی اولیه لازاروس، آسیب بالفعل «ضرر» و آسیب احتمالی آینده «تهدید» است. ◦ «تهدید و چالش» نادرست است؛ چالش زمانی است که موقعیت فرصتی برای رشد یا تسلط دیده شود. ◦ «چالش و ضرر» نادرست است؛ ترتیب مفاهیم با زمان وقوع آسیب سازگار نیست. ◦ «ضرر و مقابله هیجان‌محور» نادرست است؛ مقابله هیجان‌محور نوع راهبرد مقابله است، نه طبقه ارزیابی اولیه.

تشریح: اصلاح علت مشکل مقابله مسئله‌محور است؛ تنظیم هیجان بدون تغییر علت، هیجان‌محور است؛ کناره‌گیری کامل از موقعیت، غیرسازنده است. ◦ «هیجان‌محور، مسئله‌محور، سازگارانه» نادرست است؛ دو واکنش اول در این گزینه جابه‌جا شده‌اند و سفید تحویل دادن سازگارانه نیست. ◦ «مسئله‌محور، شناختی، مسئله‌محور» نادرست است؛ منبع برای این طبقه‌بندی از مسئله‌محور و هیجان‌محور استفاده می‌کند و گزینه سوم با آن سازگار نیست. ◦ «غیرسازنده، هیجان‌محور، مسئله‌محور» نادرست است؛ اصلاح برنامه مطالعه کناره‌گیری نیست و سفید تحویل دادن نیز مسئله‌محور محسوب نمی‌شود.

تشریح: گم کردن کلید نمونه رویداد روزانه، طلاق واقعه عمده زندگی و بیکاری طولانی نمونه استرس مزمن است. ◦ «مرگ همسر، پاره شدن بند کفش، سخنرانی کوتاه» نادرست است؛ مرگ همسر واقعه عمده است، پاره شدن بند کفش گرفتاری روزانه و سخنرانی کوتاه استرس حاد است. ◦ «بیکاری طولانی، ازدواج، گم کردن کلید» نادرست است؛ بیکاری طولانی مزمن است و ترتیب خواسته‌شده را رعایت نمی‌کند. ◦ «آمپول زدن، گم کردن کلید، طلاق» نادرست است؛ آمپول زدن معمولاً حاد است و طلاق واقعه عمده زندگی است، نه مزمن در این ترتیب.

تشریح: پس از مرحله هشدار، مرحله مقاومت با سازگاری فعال و تغییرات غددی ادامه می‌یابد؛ تداوم فشار در نهایت به مرحله فرسودگی می‌رسد. ◦ «هشدار و مقاومت» نادرست است؛ هشدار مرحله آغازین پاسخ است و مرحله نهایی تحلیل منابع را نشان نمی‌دهد. ◦ «فرسودگی و هشدار» نادرست است؛ ترتیب فرسودگی و هشدار با توالی سلیه سازگار نیست. ◦ «هشدار و فرسودگی» نادرست است؛ هشدار به مقاومت می‌رسد و در صورت تداوم فشار، فرسودگی رخ می‌دهد؛ این گزینه مرحله میانی را حذف می‌کند.

تشریح: منبع اپی‌نفرین را در بسیج انرژی و اثر بر متابولیسم گلوکز در پاسخ استرس برجسته می‌کند. ◦ «کورتیزول ـ حذف کامل پاسخ ایمنی» نادرست است؛ کورتیزول می‌تواند بر ایمنی اثر بگذارد، اما «حذف کامل» پاسخ ایمنی ادعای منبع نیست. ◦ «نوراپی‌نفرین ـ توقف برون‌ده قلبی» نادرست است؛ نوراپی‌نفرین با توقف برون‌ده قلبی توصیف نشده است. ◦ «اپی‌نفرین ـ کاهش دسترسی بافت‌ها به انرژی» نادرست است؛ اثر اپی‌نفرین در پاسخ استرس افزایش آمادگی انرژی است، نه کاهش آن.

تشریح: تغییرات فیزیولوژیک مستقیم مانند واکنش‌پذیری قلبی ـ عروقی بدون واسطه رفتارهای ناسالم بر بدن اثر می‌گذارند. ◦ «افزایش مصرف دخانیات و رفتارهای ناسالم پس از فشار روانی» نادرست است؛ مصرف دخانیات مسیر رفتاری و غیرمستقیم است. ◦ «کاهش ورزش در دوره‌های پراسترس» نادرست است؛ کاهش فعالیت جسمانی نیز واسطه رفتاری دارد. ◦ «بی‌نظمی تغذیه و خواب هنگام فشار» نادرست است؛ بی‌نظمی خواب و تغذیه از مسیر رفتار سلامت اثر می‌گذارد.

تشریح: هلمز و راهه از وقایع عمده زندگی و امتیازهای فشار آن‌ها برای پیش‌بینی خطر سلامت استفاده کردند. ◦ «شمارش فقط گرفتاری‌های کوچک روزانه» نادرست است؛ گرفتاری‌های روزانه طبقه دیگری از استرس‌اند. ◦ «اندازه‌گیری صرف کورتیزول در یک آزمایش کوتاه» نادرست است؛ سنجش کورتیزول یک شاخص فیزیولوژیک است و مدل هلمز ـ راهه نیست. ◦ «طبقه‌بندی حمایت اجتماعی به عاطفی و ابزاری» نادرست است؛ انواع حمایت اجتماعی مربوط به فصل چهارم است.

تشریح: رویکرد عملکردی بر کیفیت، در دسترس بودن کمک و ادراک فرد از امکان اتکا به دیگران تمرکز دارد. ◦ «رویکرد ساختاری و شمارش روابط» نادرست است؛ رویکرد ساختاری با تعداد و گستره شبکه، تفاوت ادراک‌شده این دو فرد را خوب نشان نمی‌دهد. ◦ «مدل تأثیر مستقیم بدون سنجش روابط» نادرست است؛ مدل تأثیر مستقیم نظریه اثر حمایت بر سلامت است، نه شیوه سنجش آن. ◦ «سنجش صرف عضویت در سازمان‌های اجتماعی» نادرست است؛ عضویت سازمانی بخشی از سنجش ساختاری است و کیفیت اتکا را نمی‌سنجد.

تشریح: رفع ابهام درباره جراحی حمایت اطلاعاتی است و تأیید و افتخار به فرد حمایت ارزشی محسوب می‌شود. ◦ «عاطفی و ابزاری» نادرست است؛ حمایت عاطفی بر تسلی و همدلی و حمایت ابزاری بر کمک عملی متمرکز است. ◦ «ابزاری و شبکه‌ای» نادرست است؛ هیچ‌یک از این دو مداخله عضویت در شبکه اجتماعی یا کمک مادی نیست. ◦ «ارزشی و عاطفی» نادرست است؛ ترتیب مفاهیم در این گزینه با سناریو تطابق ندارد.

تشریح: فرضیه سپرمانند می‌گوید حمایت اجتماعی هنگام استرس، به‌ویژه استرس شدید، اثر منفی آن را کاهش می‌دهد. ◦ «فرضیه تأثیر مستقیم» نادرست است؛ فرضیه تأثیر مستقیم سودمندی حمایت را مستقل از میزان استرس مطرح می‌کند. ◦ «رویکرد ساختاری» نادرست است؛ رویکرد ساختاری شیوه سنجش شبکه روابط است، نه مدل اثرگذاری بر سلامت. ◦ «حمایت شبکه‌ای» نادرست است؛ حمایت شبکه‌ای یکی از انواع حمایت است، نه فرضیه اثر تعدیلی.

تشریح: حمایت اجتماعی بیشتر با پاسخ فیزیولوژیک خفیف‌تر، کاهش کورتیزول و شاخص‌های بهتر ایمنی مانند NK و لنفوسیت‌های T همراه شده است. ◦ «افزایش کورتیزول و کاهش لنفوسیت‌های T» نادرست است؛ جهت هر دو تغییر در این گزینه برعکس یافته‌های منبع است. ◦ «کاهش حمایت و کاهش واکنش فیزیولوژیک استرس» نادرست است؛ کاهش حمایت با واکنش‌های شدیدتر، نه خفیف‌تر، همراه توصیف شده است. ◦ «افزایش حمایت و افزایش شدت پاسخ فیزیولوژیک» نادرست است؛ افزایش حمایت با کاهش شدت پاسخ فیزیولوژیک مرتبط است.

تشریح: کوهن و ویلز دو مسیر را مطرح می‌کنند: حمایت می‌تواند ارزیابی شناختی استرس را تعدیل کند و اگر استرس منفی ارزیابی شد، شدت واکنش را کاهش دهد. ◦ «با حذف قطعی عامل استرس از محیط» نادرست است؛ حمایت لزوماً عامل استرس را از محیط حذف نمی‌کند. ◦ «فقط با افزایش تعداد اعضای شبکه اجتماعی و گستره روابط» نادرست است؛ تعداد روابط به رویکرد ساختاری مربوط است و به‌تنهایی سازوکار سپرمانند را توضیح نمی‌دهد. ◦ «تنها با کمک مالی و بدون اثر بر ادراک» نادرست است؛ حمایت می‌تواند از راه ادراک و واکنش روانی ـ فیزیولوژیک اثر بگذارد و محدود به کمک مالی نیست.

تشریح: فرضیه تأثیر مستقیم، حمایت اجتماعی را مستقل از وجود یا شدت استرس با سلامت بهتر، عزت‌نفس و سبک زندگی سالم‌تر مرتبط می‌داند. ◦ «حمایت فقط هنگام بحران شدید اثر می‌گذارد و در دوره‌های کم‌استرس یا بدون استرس تقریباً بی‌اثر است» نادرست است؛ این توصیف با فرضیه سپرمانند سازگارتر است. ◦ «حمایت صرفاً از راه کاهش ارزیابی تهدید در رویدادهای شدید عمل می‌کند» نادرست است؛ کاهش ارزیابی تهدید یکی از سازوکارهای سپرمانند است. ◦ «فرد بدون استرس از حمایت اجتماعی هیچ سودی نمی‌برد» نادرست است؛ فرضیه تأثیر مستقیم دقیقاً خلاف این ادعا را مطرح می‌کند.

تشریح: اتکا به متخصصان در خرده‌مقیاس دیگران قدرتمند و نسبت دادن سلامت به بخت در خرده‌مقیاس شانس قرار می‌گیرد. ◦ «درونی بودن و شانس» نادرست است؛ درونی بودن یعنی اعمال خود فرد تعیین‌کننده سلامت باشند. ◦ «شانس و درونی بودن» نادرست است؛ ترتیب این دو نسبت‌دهی در گزینه برعکس شده است. ◦ «دیگران قدرتمند و درونی بودن» نادرست است؛ بدشانسی با درونی بودن سازگار نیست.

تشریح: کسب آگاهی کنترل اطلاعاتی، انتخاب بین گزینه‌ها کنترل تصمیم‌گیری و اقدام عملی برای کاهش اثر منفی کنترل رفتاری است. ◦ «شناختی، اطلاعاتی، تصمیم‌گیری» نادرست است؛ تفکر متفاوت یا انصراف توجه کنترل شناختی است، نه صرف دریافت اطلاعات. ◦ «رفتاری، شناختی، اطلاعاتی» نادرست است؛ این ترتیب با تعریف سه نوع کنترل در منبع سازگار نیست. ◦ «تصمیم‌گیری، رفتاری، شناختی» نادرست است؛ هر سه مفهوم در این گزینه جابه‌جا شده‌اند.

تشریح: خودکارآمدی باور فرد به توانایی اجرای موفق رفتار است؛ این فرد اثربخشی رفتار را قبول دارد اما به توانایی اجرای آن شک دارد. ◦ «منبع کنترل درونی» نادرست است؛ منبع کنترل درونی به نسبت دادن پیامدها به رفتار خود مربوط است و الزاماً توانایی اجرای رفتار را نمی‌سنجد. ◦ «کنترل اطلاعاتی» نادرست است؛ کنترل اطلاعاتی به کسب آگاهی درباره موقعیت مربوط است. ◦ «دیگران قدرتمند» نادرست است؛ دیگران قدرتمند یکی از ابعاد منبع کنترل سلامتی بیرونی است.

تشریح: سرزنش خود درونی، همیشگی دانستن پایدار و تعمیم به همه حوزه‌ها کلی است؛ این الگوی بدبینانه با درماندگی و افسردگی ارتباط دارد. ◦ «بیرونی، ناپایدار و اختصاصی» نادرست است؛ این الگو تقریباً نقطه مقابل توصیف فرد است. ◦ «درونی، ناپایدار و اختصاصی» نادرست است؛ دو بعد زمان و گستره در این گزینه با گفته فرد سازگار نیستند. ◦ «بیرونی، پایدار و کلی» نادرست است؛ سرزنش خود با اسناد بیرونی سازگار نیست.

تشریح: اگر تلاش‌های فرد برای کنترل محیط بارها شکست بخورد، ممکن است درماندگی آموخته‌شده ایجاد شود و این حالت افسردگی‌زا است. ◦ «کنترل بیشتر محیط، درماندگی آموخته‌شده و افزایش اضطراب و افسردگی پایدار» نادرست است؛ افزایش کنترل معمولاً فشار روانی را کاهش می‌دهد. ◦ «کسب اطلاعات بیشتر، درماندگی و کاهش سازگاری» نادرست است؛ کنترل اطلاعاتی در منبع با کنار آمدن و سازگاری بهتر مرتبط است. ◦ «کنترل شناختی بیشتر، اجتناب و افزایش افسردگی» نادرست است؛ کنترل شناختی معمولاً برای کاهش فشار و تعدیل استرس به‌کار می‌رود.

تشریح: منبع کنترل درونی با مقابله فعالانه، حل مسئله و جستجوی اطلاعات ارتباط مثبت دارد. ◦ «بیمار اول بیشتر از اجتناب و فاصله‌گیری استفاده می‌کند» نادرست است؛ اجتناب و فاصله‌گیری بیشتر با منبع کنترل بیرونی مرتبط است. ◦ «بیمار دوم بیشتر به مقابله فعالانه و حل مسئله روی می‌آورد» نادرست است؛ این الگو در منبع برای افراد درونی گزارش شده است، نه بیرونی. ◦ «هر دو بدون توجه به منبع کنترل راهبرد یکسانی دارند» نادرست است؛ منبع کنترل به‌عنوان تعدیل‌کننده مقابله و سازگاری مطرح شده است.

تشریح: این عبارت نمونه کنترل شناختی است؛ ابزار والستون سه خرده‌مقیاس درونی بودن، شانس و دیگران قدرتمند را می‌سنجد. ◦ ««رفتارهای خودم تعیین می‌کنند چقدر سالم بمانم»» نادرست است؛ این عبارت نمونه درونی بودن در منبع کنترل سلامتی است. ◦ ««بخت و شانس تعیین می‌کند بیمار شوم یا نه»» نادرست است؛ این عبارت مستقیماً خرده‌مقیاس شانس را بازنمایی می‌کند. ◦ ««پزشکان و اطرافیان قدرتمند بر سلامت من اثر دارند»» نادرست است؛ این عبارت با خرده‌مقیاس دیگران قدرتمند سازگار است.

تشریح: در منبع، خصومت و عصبانیت به‌عنوان مؤلفه مهلک‌تر تیپ A و مرتبط‌تر با بیماری قلبی مطرح شده است. ◦ «رقابت‌طلبی» نادرست است؛ رقابت‌طلبی یکی از مؤلفه‌هاست اما در منبع عامل آسیب‌زاتر معرفی نشده است. ◦ «فوریت زمانی» نادرست است؛ فوریت زمانی ویژگی مهم تیپ A است، اما نقش مهلک‌تر به خصومت نسبت داده شده است. ◦ «انگیزش پیشرفت» نادرست است؛ انگیزش پیشرفت جزء سه مؤلفه اصلی تیپ A در این فصل نیست.

تشریح: کنترل، تعهد و چالش سه مؤلفه سخت‌رویی کوباسا هستند؛ چالش یعنی دیدن تغییر به‌عنوان فرصت رشد. ◦ «حس انسجام» نادرست است؛ حس انسجام سازه آنتونووسکی درباره جهت‌گیری کلی در برابر استرس است و این سه‌گانه مشخص را ندارد. ◦ «نوروزگرایی» نادرست است؛ نوروزگرایی با هیجانات منفی و آسیب‌پذیری بیشتر در برابر استرس همراه است. ◦ «دلپذیری» نادرست است؛ دلپذیری به اعتماد، همکاری و همدلی مربوط است.

تشریح: منبع می‌گوید ارتباط حس انسجام با سلامت روان‌شناختی معمولاً قوی‌تر است و رابطه با سلامت جسمانی در برخی پژوهش‌ها اندک تا متوسط بوده است. ◦ «با سلامت جسمانی در همه پژوهش‌ها همبستگی بسیار قوی، مستقیم و قطعی دارد» نادرست است؛ منبع بر ناهمگونی یافته‌های سلامت جسمانی تأکید دارد و رابطه قطعی بسیار قوی را تأیید نمی‌کند. ◦ «هیچ ارتباطی با نحوه مقابله با استرس یا ایمنی ندارد» نادرست است؛ حس انسجام با جهت‌گیری مقابله‌ای و برخی شاخص‌های ایمنی مانند NK مرتبط دانسته شده است. ◦ «فقط یک شاخص زیستی است و مؤلفه هیجانی را نمی‌سنجد» نادرست است؛ پرسش‌های حس انسجام بخش مهمی از وضعیت هیجانی فرد را می‌سنجند.

تشریح: نوروزگرایی بالا با هیجان‌های منفی، حساسیت بیشتر به حالات درونی و تفسیر بدبینانه علائم جسمی همراه است. ◦ «وجدان‌گرایی بالا» نادرست است؛ وجدان‌گرایی بیشتر با نظم، پیروی درمانی و رفتارهای سلامت مثبت ارتباط دارد. ◦ «دلپذیری بالا» نادرست است؛ دلپذیری به اعتماد و همکاری اجتماعی مربوط است. ◦ «برون‌گرایی بالا» نادرست است؛ برون‌گرایی بیشتر با صمیمیت، جرأت‌ورزی و تعامل اجتماعی همراه است.

تشریح: گشودگی بالا با جستجوی اطلاعات بیشتر، دشوارتر قانع شدن و علاقه بیشتر به درمان‌های غیرسنتی و طب جایگزین همراه است. ◦ «دلپذیری» نادرست است؛ دلپذیری بیشتر با اعتماد، همکاری و رضایت از فرایند درمان مرتبط است. ◦ «وجدان‌گرایی» نادرست است؛ وجدان‌گرایی با نظم و پیروی از توصیه‌های درمانی ارتباط دارد. ◦ «نوروزگرایی» نادرست است؛ نوروزگرایی با هیجان منفی و شکایات جسمی بیشتر شناخته می‌شود.

تشریح: وجدان‌گرایی با نظم، سخت‌کوشی، رفتارهای مثبت سلامت و پیروی بهتر از توصیه‌های پزشکی ارتباط دارد. ◦ «بی‌نظمی درمان، رانندگی پرخطر، مصرف دخانیات و پیگیری ضعیف توصیه‌ها» نادرست است؛ این مجموعه بیشتر با وجدان‌گرایی پایین سازگار است. ◦ «تکانشگری بالا، ترک مکرر برنامه و تغذیه ناسالم» نادرست است؛ تکانشگری و بی‌ثباتی رفتاری در جهت مخالف ویژگی‌های وجدان‌گرایی قرار دارند. ◦ «بی‌توجهی به توصیه پزشک و فقدان هدف‌گذاری» نادرست است؛ فقدان هدف و بی‌توجهی درمانی با نمره پایین وجدان‌گرایی سازگارتر است.

تشریح: منبع دلپذیری پایین را با دشمنی و خصومت و نارضایتی بیشتر از مداخلات پزشکی مرتبط می‌داند. ◦ «دلپذیری بالا همراه با اعتماد زیاد» نادرست است؛ دلپذیری بالا با اعتماد، همکاری و رضایت بیشتر از درمان همراه است. ◦ «برون‌گرایی بالا همراه با صمیمیت» نادرست است؛ برون‌گرایی به تعامل گرم و ارتباط بیشتر مربوط است و به‌تنهایی این الگوی خصمانه را توضیح نمی‌دهد. ◦ «وجدان‌گرایی بالا همراه با پیروی درمانی» نادرست است؛ وجدان‌گرایی بالا با همکاری و پیروی بهتر از توصیه‌های درمانی همراه است.