آزمون

تشریح: پاسخ درست «فعال طبیعی، غیرفعال مصنوعی» است. ابتلای طبیعی بدن را وادار به تولید پاسخ ایمنی می‌کند، پس فعال طبیعی است؛ تزریق سرم یا ایمونوگلوبولین آنتی‌بادی آماده وارد بدن می‌کند، پس غیرفعال مصنوعی است. ◦ «فعال مصنوعی، غیرفعال طبیعی» غلط است؛ واکسن نمونه فعال مصنوعی است، نه ابتلای طبیعی؛ انتقال آنتی‌بادی از مادر نمونه غیرفعال طبیعی است، نه سرم ضد هاری. ◦ «غیرفعال طبیعی، فعال مصنوعی» غلط است؛ در عفونت طبیعی، بدن خودش پاسخ می‌سازد و غیرفعال نیست؛ سرم ضد هاری هم بدن را وادار به تولید آنتی‌بادی نمی‌کند. ◦ «فعال طبیعی، غیرفعال طبیعی» غلط است؛ نیمه اول درست است، اما سرم تزریقی از بیرون و به شکل مداخله پزشکی داده می‌شود، پس مصنوعی است.

تشریح: پاسخ درست «تزریق سرخجه در بارداری مجاز است» است. واکسن سرخجه زنده است و در دوران بارداری ممنوع محسوب می‌شود؛ بنابراین مجاز دانستن آن گزاره نادرست سؤال است. ◦ «واکسن زنده در بارداری احتیاط دارد» غلط است؛ این گزاره با منطق منع مصرف واکسن‌های زنده هماهنگ است و گزینه نادرست سؤال نیست. ◦ «سرخجه در بارداری ممنوع است» غلط است؛ این همان نکته اصلی درس است و گزاره نادرست محسوب نمی‌شود. ◦ «واکسن کزاز در بارداری قابل استفاده است» غلط است؛ کزاز واکسن زنده ویروسی نیست و در مراقبت بارداری کاربرد دارد.

تشریح: پاسخ درست «دو نوبت عضلانی روز صفر و هفت» است. برای گروه‌های در معرض خطر مانند دامپزشکان و دانشجویان دامپزشکی، پیشگیری پیش از تماس با دو نوبت واکسن عضلانی در روزهای صفر و هفت مطرح شده است. ◦ «چهار نوبت عضلانی صفر تا چهارده» غلط است؛ این الگو به سناریوی پس از تماس نزدیک‌تر است و برای پیشگیری پیش از تماسِ مطرح‌شده در سؤال نیست. ◦ «دو نوبت عضلانی صفر و سه» غلط است؛ فاصله صفر و سه با برنامه پیش از تماس مورد تأکید درس هماهنگ نیست. ◦ «سه نوبت داخل‌جلدی صفر تا هفت» غلط است؛ این گزینه تعداد و روش را با برنامه مورد نظر درس مخلوط کرده است.

تشریح: پاسخ درست «چهار ماه» است. در نمونه‌های استاد، حداقل فاصله نوبت اول تا سوم پنتاوالان چهار ماه ذکر شده است و این عدد از دام‌های حفظی پرتکرار است. ◦ «یک ماه» غلط است؛ این فاصله برای رسیدن از نوبت اول به سوم بسیار کوتاه است و با قاعده مطرح‌شده در درس نمی‌خواند. ◦ «دو ماه» غلط است؛ دو ماه می‌تواند با دو فاصله حداقلی اشتباه گرفته شود، اما پاسخ مورد تأکید سؤال چهار ماه است. ◦ «شش ماه» غلط است؛ این عدد بیش از حداقل مورد سؤال است و سؤال حداقل فاصله را می‌خواهد.

تشریح: پاسخ درست «زیرواحد، توکسوئید» است. هپاتیت B از اجزای سلولی یا آنتی‌ژن سطحی ساخته می‌شود و در دسته زیرواحد قرار می‌گیرد؛ کزاز با توکسوئید مرتبط است. ◦ «زنده ضعیف، توکسوئید» غلط است؛ کزاز درست است، اما هپاتیت B واکسن زنده ضعیف نیست. ◦ «توکسوئید، زیرواحد» غلط است؛ ترتیب دو واکسن برعکس شده است؛ کزاز توکسوئید و هپاتیت B زیرواحد است. ◦ «کشته کامل، زنده ضعیف» غلط است؛ هیچ‌کدام با ماهیت کلاسیک این دو واکسن در درس هماهنگ نیست.

تشریح: پاسخ درست «آسیب‌های خارجی» است. در مقایسه بار بیماری، سال‌های از دست‌رفته عمر در ایران برای آسیب‌های خارجی بالاتر از میزان جهانی مطرح شده است. ◦ «بیماری‌های واگیر» غلط است؛ روند کلی درس بیشتر جابه‌جایی بار به سمت غیرواگیرها و آسیب‌ها را نشان می‌دهد، نه برتری واگیرها در این سؤال. ◦ «مشکلات تغذیه‌ای» غلط است؛ این گزینه از نظر تاریخی مهم است، اما مقایسه برجسته این مبحث درباره آسیب‌های خارجی است. ◦ «بیماری‌های مادرزادی» غلط است؛ در این مبحث، مقایسه برجسته ایران و جهان با آسیب‌های خارجی گره خورده است.

تشریح: پاسخ درست «میزان DALY به ازای جمعیت افزایشی است» است. در روندهای مطرح‌شده درس، گزاره افزایشی بودن میزان DALY به ازای جمعیت نادرست است؛ YLL کاهش و YLD افزایش ملایم دارد. ◦ «YLL روند کاهشی دارد» غلط است؛ این گزاره با کاهش مرگ زودرس و بهبود شاخص‌های بقا هماهنگ است. ◦ «YLD با شیب ملایم افزایش دارد» غلط است؛ افزایش زندگی با ناتوانی و بیماری‌های مزمن این گزاره را قابل قبول می‌کند. ◦ «تعداد کلی DALY تقریباً ثابت است» غلط است؛ این گزاره در چارچوب روندهای درس درست محسوب می‌شود و گزاره نادرست سؤال نیست.

تشریح: پاسخ درست «UNESCO» است. UNESCO با آموزش، علم و فرهنگ برای صلح و امنیت جهان شناخته می‌شود و همین تمایز، کلید تشخیص سؤال است. ◦ «UNICEF» غلط است؛ یونیسف بیشتر با کودکان، حمایت و سلامت/رفاه کودک شناخته می‌شود. ◦ «UNFPA» غلط است؛ صندوق جمعیت سازمان ملل با جمعیت، باروری و سلامت باروری پیوند دارد. ◦ «UNHCR» غلط است؛ کمیساریای عالی پناهندگان با حمایت از پناهندگان و آوارگان مرتبط است.

تشریح: پاسخ درست «۱۵» است. YLL برابر ۱۲ سال است و YLD برابر ۶ ضربدر ۰/۵ یعنی ۳ سال؛ مجموع آن‌ها DALY=۱۵ می‌شود. ◦ «۱۲» غلط است؛ فقط سال‌های از دست‌رفته به علت مرگ زودرس را حساب کرده و ناتوانی را حذف کرده است. ◦ «۱۸» غلط است؛ سال‌های ناتوانی را کامل اضافه کرده و ضریب ناتوانی را اعمال نکرده است. ◦ «۹» غلط است؛ احتمالاً بخشی از مرگ زودرس یا ناتوانی را کم کرده و با فرمول DALY سازگار نیست.

تشریح: پاسخ درست «۲۵۰۰۰» است. کسر مرگ مادران بر اساس مرگ مادر نسبت به تولد زنده محاسبه می‌شود؛ ۲ تقسیم بر ۸ ضربدر ۱۰۰٬۰۰۰ برابر ۲۵٬۰۰۰ است. ◦ «۲۰۰۰۰» غلط است؛ این پاسخ از تقسیم بر تعداد بارداری‌ها به دست می‌آید، در حالی که مخرج باید تولد زنده باشد. ◦ «۱۲۵۰۰» غلط است؛ این عدد فقط یک مرگ مادر را در صورت سؤال لحاظ کرده است. ◦ «۱۰۰۰۰» غلط است؛ این عدد هم مخرج و هم تعداد مرگ را به شکل نادرست ساده کرده است.

تشریح: پاسخ درست «ثانویه، جمعیتی» است. غربالگری برای کشف زودرس در سطح پیشگیری ثانویه است؛ آموزش کاهش نمک برای کل جامعه راهبرد جمعیتی محسوب می‌شود. ◦ «اولیه، گروه پرخطر» غلط است؛ غربالگری فشارخون کشف زودرس است نه پیشگیری اولیه؛ آموزش کل جامعه هم گروه پرخطر نیست. ◦ «ثالثیه، جمعیتی» غلط است؛ ثالثیه مربوط به کاهش ناتوانی در بیماران است، نه غربالگری افراد پرخطر. ◦ «ثانویه، گروه پرخطر» غلط است؛ نیمه اول درست است، اما آموزش کاهش نمک برای کل جامعه راهبرد جمعیتی است.

تشریح: پاسخ درست «مرگ حول عمل جراحی» است. مرگ حول عمل جراحی بیشتر کیفیت و عملکرد نظام ارائه خدمت را نشان می‌دهد، نه وضعیت سلامت جامعه در معنای عمومی. ◦ «بروز سرطان روده» غلط است؛ بروز سرطان یک شاخص وضعیت بیماری در جامعه است. ◦ «میزان باروری کلی» غلط است؛ باروری از شاخص‌های جمعیتی و وضعیت سلامت جامعه محسوب می‌شود. ◦ «کسر مرگ مادران» غلط است؛ مرگ مادران از شاخص‌های مهم وضعیت سلامت جامعه است.

تشریح: پاسخ درست «نقص، معلولیت» است. اختلال عملکرد عضو یا از دست رفتن کارکرد بدنی «نقص» است؛ ناتوانی در ایفای نقش شغلی و اجتماعی «معلولیت» محسوب می‌شود. ◦ «ناتوانی، نقص» غلط است؛ ترتیب را وارونه کرده و نقش اجتماعی را با اختلال عضو جابه‌جا کرده است. ◦ «بیماری، ناتوانی» غلط است؛ سؤال درباره پیامد عملکردی و نقش اجتماعی است، نه صرف تشخیص بیماری. ◦ «معلولیت، نقص» غلط است؛ اولی نقص بدنی است و دومی پیامد اجتماعی؛ این گزینه ترتیب را برعکس می‌کند.

تشریح: پاسخ درست «شروع درمان قطعی بیماری» است. مرحله پیش‌بیماری یعنی هنوز بیماری بالینی ثابت نشده و فرد با عامل خطر یا وضعیت مستعد شناسایی می‌شود؛ درمان قطعی بیماری مربوط به مرحله بیماری است. ◦ «نداشتن علامت بالینی» غلط است؛ فقدان علامت با مرحله پیش‌بیماری و غربالگری سازگار است. ◦ «وجود چند عامل خطر» غلط است؛ عامل خطر دقیقاً محور شناسایی فرد در معرض خطر است. ◦ «لزوم غربالگری هدفمند» غلط است؛ غربالگری در افراد در معرض خطر با منطق پیشگیری ثانویه هماهنگ است.

تشریح: پاسخ درست «انگیزه کم، پیشگیری مغایر» است. در راهبرد جمعیتی، چون نفع فردی برای هر شخص کم به نظر می‌رسد، انگیزه پایین می‌آید و پدیده پیشگیری مغایر یا prevention paradox رخ می‌دهد. ◦ «هزینه زیاد، پوشش محدود» غلط است؛ این بیشتر به برخی برنامه‌های گروه پرخطر نزدیک است، نه ایراد کلاسیک راهبرد جمعیتی. ◦ «برچسب‌زنی، اضطراب شدید» غلط است؛ این‌ها بیشتر دام‌های غربالگری و گروه پرخطرند. ◦ «تشخیص دیر، درمان ناقص» غلط است؛ این گزینه به کیفیت درمان مربوط است نه راهبرد جمعیتی پیشگیری اولیه.

تشریح: پاسخ درست «بررسی رفتار فعلی جامعه» است. در برنامه‌ریزی آموزشی، ابتدا باید وضعیت موجود و فراوانی رفتار هدف در جمعیت بررسی شود؛ بدون نیازسنجی، تولید محتوا و اجرا زودهنگام است. ◦ «تولید پوستر آموزشی» غلط است؛ تولید ابزار آموزشی بعد از شناخت مسئله و هدف‌گذاری انجام می‌شود. ◦ «تعیین بودجه اجرا» غلط است؛ برآورد منابع مهم است، اما نخستین گام آموزشی در این مبحث نیازسنجی رفتاری است. ◦ «اجرای کلاس همگانی» غلط است؛ اجرا قبل از نیازسنجی و هدف‌گذاری، برنامه را غیرهدفمند می‌کند.

تشریح: پاسخ درست «رفتاری و محیطی، اپیدمیولوژیک» است. مراجعه برای ماموگرافی یک رفتار استفاده از خدمت است و در ارزیابی رفتاری/محیطی قرار می‌گیرد؛ مرگ و بار بیماری در ارزیابی اپیدمیولوژیک بررسی می‌شود. ◦ «اجتماعی، رفتاری و محیطی» غلط است؛ کیفیت زندگی و مسائل اجتماعی مرحله اجتماعی است، نه میزان مراجعه برای خدمت. ◦ «آموزشی، اجرایی و سیاستی» غلط است؛ عوامل دانش، نگرش، منابع و امکان اجرا در این مراحل بررسی می‌شوند، نه شاخص مرگ. ◦ «اپیدمیولوژیک، اجتماعی» غلط است؛ ترتیب و ماهیت دو مثال را جابه‌جا کرده است.

تشریح: پاسخ درست «قصد، توضیح منافع تغییر» است. قصد تغییر در حدود شش ماه آینده نشان‌دهنده مرحله قصد یا تفکر است؛ در این مرحله برجسته کردن منافع و کاهش تردید مناسب‌تر است. ◦ «پیش‌قصد، اجبار به رژیم» غلط است؛ او مشکل را انکار نکرده و قصد تغییر دارد؛ اجبار هم با منطق آموزشی مناسب نیست. ◦ «آمادگی، شروع برنامه دقیق» غلط است؛ آمادگی معمولاً به قصد اقدام نزدیک و فوری‌تر مربوط است. ◦ «عمل، پایش هفتگی وزن» غلط است؛ عمل زمانی است که رفتار تغییر کرده و نیاز به پایش دارد.

تشریح: پاسخ درست «توانمندسازی» است. راهبردهای اصلی منشور اوتاوا شامل حمایت، توانمندسازی و میانجی‌گری است. ◦ «حکمرانی خوب» غلط است؛ در ارتقای سلامت مهم است، اما جزء سه راهبرد اصلی اوتاوا در این سؤال نیست. ◦ «درمان زودرس» غلط است؛ این مفهوم بیشتر در سطوح پیشگیری و خدمات سلامت مطرح می‌شود. ◦ «بازتوانی» غلط است؛ بازتوانی به پیشگیری ثالثیه نزدیک است، نه راهبرد اصلی اوتاوا.

تشریح: پاسخ درست «تغییر اجتماعی» است. رویکرد تغییر اجتماعی به تغییر محیط، سیاست، قانون و ساختارها توجه دارد تا انتخاب سالم برای مردم ممکن‌تر شود. ◦ «پزشکی» غلط است؛ رویکرد پزشکی بیشتر بر تشخیص، درمان یا پیشگیری از بیماری در سطح فردی تکیه دارد. ◦ «آموزشی» غلط است؛ آموزش اطلاعات می‌دهد، اما الزاماً ساختار و قانون را تغییر نمی‌دهد. ◦ «رفتاری فردی» غلط است؛ تمرکز این رویکرد روی رفتار فرد است، نه تغییر ساختاری جامعه.

تشریح: پاسخ درست «قند، پلاک، زمان تماس» است. پوسیدگی با حضور میکروارگانیسم‌های پلاک، ماده قندی قابل تخمیر و زمان تماس کافی تقویت می‌شود. ◦ «فلوراید، بزاق، شیارپوش» غلط است؛ این‌ها بیشتر عوامل محافظ یا پیشگیرانه‌اند، نه ترکیب اصلی خطر در سؤال. ◦ «مینای سالم، نخ دندان، آب» غلط است؛ این موارد به خودی خود خطر پوسیدگی را مثل قند و پلاک افزایش نمی‌دهند. ◦ «ژنتیک، سمان، پالپ» غلط است؛ این ترکیب اجزای دندان یا زمینه را مخلوط کرده و مکانیسم اصلی پوسیدگی را نشان نمی‌دهد.

تشریح: پاسخ درست «ژنژیویت، پریودنتیت» است. ژنژیویت التهاب لثه با قرمزی، تورم و خونریزی است؛ پریودنتیت با درگیری بافت نگهدارنده، تحلیل استخوان و لقی همراه می‌شود. ◦ «پریودنتیت، ژنژیویت» غلط است؛ ترتیب دو وضعیت برعکس شده است. ◦ «آفت، ژنژیویت» غلط است؛ آفت زخم مخاطی دردناک است و خونریزی لثه هنگام مسواک را توضیح نمی‌دهد. ◦ «پوسیدگی، آفت» غلط است؛ پوسیدگی و آفت با تحلیل استخوان نگهدارنده و لقی دندان یکی نیستند.

تشریح: پاسخ درست «خشک کردن ریشه با گاز» است. در بیرون افتادن دندان دائمی، ریشه نباید خشک یا دستکاری شود؛ نگهداری مرطوب و ارجاع فوری اهمیت دارد. ◦ «گرفتن دندان از تاج» غلط است؛ برای کاهش آسیب به ریشه، دندان باید از تاج گرفته شود. ◦ «نگهداری در شیر سرد» غلط است؛ محیط مرطوب مانند شیر برای حفظ بافت‌های اطراف ریشه مناسب‌تر از خشک کردن است. ◦ «ارجاع فوری به دندان‌پزشک» غلط است؛ زمان در موفقیت کاشت مجدد دندان دائمی بسیار مهم است.

تشریح: پاسخ درست «فیشورسیلانت» است. فیشورسیلانت یا شیارپوش برای پوشاندن شیارهای عمیق سطح جونده دندان‌های آسیا و کاهش گیر پلاک کاربرد دارد. ◦ «جرم‌گیری» غلط است؛ جرم‌گیری برای حذف جرم و کمک به سلامت لثه است، نه پوشاندن شیارهای جونده. ◦ «پالپوتومی» غلط است؛ پالپوتومی درمان پالپ در موارد درگیری عمقی است و اقدام پیشگیرانه شیار نیست. ◦ «کشیدن دندان» غلط است؛ کشیدن دندان اقدام درمانی نهایی است و برای پیشگیری از پوسیدگی شیارها مناسب نیست.

تشریح: پاسخ درست «تقویت مقاومت مینا» است. فلوراید با افزایش مقاومت مینای دندان و کمک به بازسازی معدنی، خطر پوسیدگی را کاهش می‌دهد. ◦ «افزایش پلاک دندانی» غلط است؛ افزایش پلاک عامل خطر پوسیدگی است و نقش محافظتی فلوراید نیست. ◦ «حذف نیاز به مسواک» غلط است؛ فلوراید جایگزین بهداشت دهان، مسواک و کنترل پلاک نمی‌شود. ◦ «درمان قطعی آفت» غلط است؛ آفت ضایعه مخاطی است و فلوراید درمان اختصاصی آن نیست.

تشریح: پاسخ درست «نخ دندان، مسواک» است. نخ دندان برای سطوح بین‌دندانی که مسواک خوب به آن نمی‌رسد کاربرد دارد؛ مسواک سطح جونده را با حرکت مناسب پاک می‌کند. ◦ «مسواک، نخ دندان» غلط است؛ ترتیب را برعکس کرده و نخ دندان را برای سطح جونده گذاشته است. ◦ «دهان‌شویه، فلوراید» غلط است؛ این‌ها می‌توانند کمکی باشند، اما ابزار مکانیکی اصلی برای دو سطح سؤال نیستند. ◦ «فیشورسیلانت، نخ دندان» غلط است؛ شیارپوش اقدام پیشگیرانه روی شیارهاست، نه ابزار روزانه پاک‌سازی.

تشریح: پاسخ درست «فرایند بهبود مداوم، نه حذف بیماری» است. سلامت برای همه به معنای فرایند بهبود مداوم و دسترسی به خدمات اساسی است، نه حذف کامل بیماری یا تکیه صرف بر تخصص‌گرایی. ◦ «درمان تخصصی همگانی، نه خدمات پایه» غلط است؛ این گزینه با فلسفه PHC و خدمات اساسی در تعارض است. ◦ «نبود کامل معلولیت، نه مشارکت مردم» غلط است؛ سلامت برای همه حذف کامل معلولیت نیست و مشارکت مردم در آن مهم است. ◦ «بیمارستان محوری، نه سطح اول» غلط است؛ رویکرد بیمارستان‌محور دقیقاً از نقدهای منجر به PHC بود.

تشریح: پاسخ درست «غیرنرمال بودن همه صفات» است. وقتی توزیع صفت دو قله‌ای یا غیرنرمال باشد، تعریف سلامت بر اساس فاصله از میانگین و نرمال آماری دچار محدودیت می‌شود. ◦ «مطلق بودن سلامت» غلط است؛ مشکل سؤال درباره شکل توزیع آماری است، نه مطلق‌گرایی تعریف سلامت. ◦ «یکسان بودن جوامع» غلط است؛ تفاوت جوامع یک نقد دیگر است، اما مثال دو قله سنی به نرمال نبودن صفات مربوط است. ◦ «کافی بودن میانگین» غلط است؛ میانگین در توزیع غیرنرمال گمراه‌کننده می‌شود و کافی نیست.

تشریح: پاسخ درست «شبکه علیت، چرخ اپیدمیولوژیک» است. شبکه علیت ارتباط و برهم‌کنش عوامل را در ایجاد بیماری نشان می‌دهد؛ چرخ اپیدمیولوژیک وزن و جایگاه نسبی عوامل پیرامون میزبان را برجسته می‌کند. ◦ «چرخ اپیدمیولوژیک، شبکه علیت» غلط است؛ ترتیب دو مدل را برعکس کرده است. ◦ «مثلث اپیدمیولوژیک، شبکه علیت» غلط است؛ مثلث عامل، میزبان و محیط را ساده‌سازی می‌کند و سهم نسبی عوامل را مثل چرخ نشان نمی‌دهد. ◦ «علیت چندعاملی، مثلث اپیدمیولوژیک» غلط است؛ این دو گزینه کلی یا ساده‌ترند و دقیقاً دو ویژگی مطرح‌شده در سؤال را پوشش نمی‌دهند.

تشریح: پاسخ درست «پزشکی، ذهنی، کارکردی» است. Disease به اختلال پزشکی، Illness به تجربه ذهنی فرد و Sickness به اختلال نقش و کارکرد اجتماعی مربوط است. ◦ «ذهنی، پزشکی، کارکردی» غلط است؛ Disease و Illness را جابه‌جا کرده است. ◦ «کارکردی، ذهنی، پزشکی» غلط است؛ Disease را کارکردی دانسته، در حالی که حوزه پزشکی دارد. ◦ «پزشکی، کارکردی، ذهنی» غلط است؛ Illness و Sickness را جابه‌جا کرده است.

تشریح: پاسخ درست «دسترسی سطح اول» است. PHC بر نزدیک‌کردن خدمات اساسی به محل زندگی و کار مردم و تقویت اولین سطح تماس تأکید دارد؛ ساخت بیمارستان به تنهایی این اصل را تأمین نمی‌کند. ◦ «شاخص درآمد ملی» غلط است؛ درآمد ملی شاخص توسعه است، نه اصل مستقیم تضعیف‌شده در سناریو. ◦ «ارزشیابی پیامد» غلط است؛ سؤال درباره طراحی نظام خدمت است، نه سنجش اثر نهایی برنامه. ◦ «هدف نهایی سازمان» غلط است؛ Goal اصطلاح مدیریتی است و محور اصلی سناریو دسترسی سطح اول است.

تشریح: پاسخ درست «مرگ مادران باردار» است. در فهرست شاخص‌های جهانی پایش بهداشت برای همه، مرگ مادران باردار در این دسته قرار نمی‌گیرد، در حالی که سه گزینه دیگر ذکر شده‌اند. ◦ «امید زندگی بدو تولد» غلط است؛ امید زندگی بیش از ۶۰ سال از شاخص‌های بهداشت برای همه آمده است. ◦ «وضعیت تغذیه کودکان» غلط است؛ وزن تولد و وزن مناسب کودک از شاخص‌های این بخش است. ◦ «باسوادی زنان و مردان» غلط است؛ رسیدن باسوادی به بیش از ۷۰ درصد در شاخص‌ها آمده است.

تشریح: پاسخ درست «جزء PHC، مداخله درمانی» است. فاصله‌گذاری بین موالید از اجزای PHC است؛ کنترل و کاهش موارد سل در قالب خدمات تلفیقی زیرمجموعه مداخله درمانی شمرده می‌شود. ◦ «شاخص HFA، بازتوانی» غلط است؛ فاصله‌گذاری جزء خدمت PHC است نه شاخص جهانی، و کنترل سل در این مثال بازتوانی نیست. ◦ «مداخله ارتقایی، شاخص HFA» غلط است؛ هر دو بخش سؤال با دسته‌بندی درست مبحث جابه‌جا شده‌اند. ◦ «سطح سوم، پیشگیری جمعیتی» غلط است؛ PHC سطح اول و خدمات پایه را برجسته می‌کند، نه سطح سوم.

تشریح: پاسخ درست «SMART بودن» است. هدف عملیاتی باید اختصاصی، قابل اندازه‌گیری، دست‌یافتنی، مرتبط و زمان‌دار باشد؛ نبود مقدار و زمان یعنی SMART نیست. ◦ «رسالت سازمان» غلط است؛ رسالت دلیل وجود سازمان را بیان می‌کند و با کیفیت نوشتن هدف عملیاتی یکی نیست. ◦ «سطح ارجاع» غلط است؛ ارجاع به جریان بیمار بین سطوح خدمت مربوط است. ◦ «پوشش همگانی» غلط است؛ UHC مفهوم دسترسی بدون سختی مالی است، نه معیار نوشتن هدف.

تشریح: پاسخ درست «خدمات ناکافی برای حاشیه‌نشینان» است. بی‌عدالتی یعنی تفاوت قابل اجتناب و ناعادلانه در دسترسی یا پیامد سلامت؛ کمبود خدمات برای حاشیه‌نشینان مصداق روشن آن است. ◦ «واکسیناسیون رایگان کودکان» غلط است؛ این اقدام به کاهش نابرابری کمک می‌کند. ◦ «غربالگری همه نوزادان» غلط است؛ پوشش همگانی غربالگری، تبعیض‌آمیز نیست و می‌تواند عادلانه باشد. ◦ «سهم بیشتر برای مناطق محروم» غلط است؛ تخصیص بر اساس نیاز، عدالت است نه بی‌عدالتی.

تشریح: پاسخ درست «فناوری پیشرفته پزشکی» است. موفقیت شاخص‌های سلامت بیشتر با آموزش، خدمات پایه و مشارکت اجتماعی گره خورده، نه صرفاً فناوری پیشرفته پزشکی. ◦ «تحصیلات اجباری دختران» غلط است؛ آموزش زنان و دختران از تعیین‌کننده‌های مهم سلامت جامعه است. ◦ «همگانی شدن خدمات پایه» غلط است؛ گسترش خدمات بهداشتی و درمانی پایه از عوامل ارتقای شاخص‌هاست. ◦ «مشارکت جامعه در تصمیم‌ها» غلط است؛ مشارکت مردم یکی از محورهای موفقیت اجتماعی و سلامت‌محور است.

تشریح: پاسخ درست «گسترش درمان خصوصی» است. توسعه فضاهای خصوصی درمانی لزوماً دسترسی عادلانه را زیاد نمی‌کند و ممکن است شکاف دسترسی را بیشتر کند. ◦ «اصلاح نظام سلامت» غلط است؛ اصلاح نظام سلامت می‌تواند توزیع و دسترسی را عادلانه‌تر کند. ◦ «بهبود محیط کار» غلط است؛ محیط کار بهتر از تعیین‌کننده‌های اجتماعی سلامت و کاهش نابرابری حمایت می‌کند. ◦ «کنترل بیماری کشنده» غلط است؛ کاهش بیماری‌های کشنده در سطح جامعه می‌تواند شکاف پیامد سلامت را کاهش دهد.

تشریح: پاسخ درست «احتمال محتمل، پیامد خیلی شدید» است. در ارزیابی خطر، اولویت با ترکیبی است که احتمال وقوع قابل توجه و شدت پیامد بسیار بالا داشته باشد. ◦ «احتمال ناچیز، پیامد خفیف» غلط است؛ این ترکیب از نظر احتمال و شدت در سطح پایین قرار می‌گیرد. ◦ «احتمال غیرمحتمل، پیامد متوسط» غلط است؛ شدت و احتمال هر دو برای اولویت بالا کافی نیستند. ◦ «احتمال ممکن، پیامد قابل اغماض» غلط است؛ حتی اگر احتمال وجود داشته باشد، پیامد قابل اغماض اولویت را پایین می‌آورد.

تشریح: پاسخ درست «بار بیماری شغلی بیشتر» است. در مقایسه شغلی بر حسب جنسیت، بار بیماری شغلی بیشتر در زنان گزینه ناسازگار است؛ سایر موارد مانند حمایت اجتماعی کمتر و درآمد کمتر مطرح شده‌اند. ◦ «حمایت اجتماعی کمتر» غلط است؛ این مورد در مقایسه جنسیتی شغل برای زنان بیشتر مطرح می‌شود. ◦ «درآمد کمتر با توان برابر» غلط است؛ نابرابری درآمدی با توان مساوی از موارد مورد اشاره است. ◦ «شرایط شغلی نامطلوب‌تر» غلط است؛ این گزینه با بحث نابرابری شرایط شغلی زنان هماهنگ است.

تشریح: پاسخ درست «اولیه، اولیه» است. هر دو اقدام قبل از وقوع آسیب یا انتقال بیماری انجام می‌شوند و مصداق حفاظت اختصاصی در پیشگیری اولیه‌اند. ◦ «اولیه، ثانویه» غلط است؛ وسایل حفاظت فردی برای کشف زودرس بیماری نیست، بلکه از مواجهه پیشگیری می‌کند. ◦ «ثانویه، اولیه» غلط است؛ بی‌خطر کردن سوزن هم غربالگری یا تشخیص زودرس نیست. ◦ «ثانویه، ثانویه» غلط است؛ هیچ‌کدام از دو اقدام، درمان یا کشف زودرس پس از وقوع بیماری نیستند.