سؤال ۱
بخش ۱
کوکسیهای گرممثبت
خانم ۲۴ سالهای با احساس درد هنگام ادرار کردن به پزشک مراجعه میکند. در نمونه کشت ادرار، کوکسی گرممثبت دیده میشود. باکتری جداشده به نووبیوسین مقاوم است. عامل ایجادکننده عفونت کدام است؟
۱استافیلوکوکوس اپیدرمیدیس
۲اشرشیا کلی
۳انتروکوکوس فکالیس
۴استافیلوکوکوس ساپروفیتیکوسپاسخ صحیح
پاسخ نهایی: گزینهٔ ۴ — استافیلوکوکوس ساپروفیتیکوس
بررسی علمی و درسنامهای گزینهها
گزینهٔ ۱، نادرست: استافیلوکوکوس اپیدرمیدیس در جزوه «نووبیوسینحساس» معرفی شده و بیشتر با عفونتهای وابسته به پروتز، کاتتر و بیوفیلم ارتباط دارد؛ بنابراین با کلید آزمایشگاهی «مقاومت به نووبیوسین» این سؤال سازگار نیست.
گزینهٔ ۲، نادرست: اشرشیا کلی در منبع انتروباکتریاسهها یک باسیل گرممنفی است؛ در حالیکه در صورت سؤال از نمونهٔ ادرار «کوکسی گرممثبت» گزارش شده است، پس از همان مرحلهٔ مورفولوژی کنار میرود.
گزینهٔ ۳، نادرست: انتروکوکوس فکالیس در منبع با ویژگیهایی مانند PYR مثبت، Bile-esculin مثبت و رشد در ۶٫۵٪ NaCl شناخته میشود؛ مقاومت به نووبیوسین بهعنوان تست افتراقی آن مطرح نشده و این شاخص در جزوه به S. saprophyticus اختصاص داده شده است.
گزینهٔ ۴، پاسخ صحیح: منبع بخش ۱ استافیلوکوکوس ساپروفیتیکوس را عامل مهم عفونت ادراری در زنان جوان معرفی میکند و صراحتاً میگوید این گونه به نووبیوسین مقاوم است؛ در حالیکه استافیلوکوکوس اپیدرمیدیس به نووبیوسین حساس است.
جمعبندی آموزشی سؤال
منبع بخش ۱ استافیلوکوکوس ساپروفیتیکوس را عامل مهم عفونت ادراری در زنان جوان معرفی میکند و صراحتاً میگوید این گونه به نووبیوسین مقاوم است؛ در حالیکه استافیلوکوکوس اپیدرمیدیس به نووبیوسین حساس است.
منبع: بخش 01 — کوکسیهای گرم مثبت؛ دلایل گزینهها فقط از محتوای هشت منبع ارائهشده استخراج شدهاند.
سؤال ۲
بخش ۲
انتروباکتریاسهها
کدام باکتری قادر است سمی مشابه سم ST مربوط به ETEC تولید نماید؟
۱Shigella dysenteriae
۲EAECپاسخ صحیح
۳EPEC
۴EHEC
پاسخ نهایی: گزینهٔ ۲ — EAEC
بررسی علمی و درسنامهای گزینهها
گزینهٔ ۱، نادرست: Shigella dysenteriae در منبع با «شیگا توکسین» مطرح میشود؛ این سم با مهار سنتز پروتئین بیماریزایی میکند و سم ST-مانندِ مورد سؤال نیست.
گزینهٔ ۲، پاسخ صحیح: در بخش ۲، EAEC/EAggEC میتواند توکسینی به نام EAST تولید کند که صراحتاً شبیه سم ST اشرشیا کلی توصیف شده و توسط پلاسمید کد میشود.
گزینهٔ ۳، نادرست: EPEC در جزوه عمدتاً از راه ضایعهٔ Attachment/Effacement بیماری ایجاد میکند؛ BFP، جزیرهٔ LEE و سیستم ترشحی تیپ ۳ در این مکانیسم نقش دارند و تولید سم ST-مانند ویژگی اصلی آن نیست.
گزینهٔ ۴، نادرست: EHEC در منبع با شیگاتوکسین/سم شبیه شیگا و کولیت هموراژیک شناخته میشود؛ این سم از نظر مکانیسم با ST مربوط به ETEC متفاوت است.
جمعبندی آموزشی سؤال
در بخش ۲، EAEC/EAggEC میتواند توکسینی به نام EAST تولید کند که صراحتاً شبیه سم ST اشرشیا کلی توصیف شده و توسط پلاسمید کد میشود.
منبع: بخش 02 — انتروباکتریاسهها؛ دلایل گزینهها فقط از محتوای هشت منبع ارائهشده استخراج شدهاند.
سؤال ۳
بخش ۵
باسیلهای گرممثبت
کدام سموم تولیدشده توسط Clostridium botulinum برای انسان بیماریزا میباشند؟
۱B، C، G
۲A، B، Eپاسخ صحیح
۳B، G، E
۴A، C، F
پاسخ نهایی: گزینهٔ ۲ — A، B، E
بررسی علمی و درسنامهای گزینهها
گزینهٔ ۱، نادرست: در منبع هفت سروتیپ A تا G برای توکسین بوتولینوم ذکر شده، اما انواع A، B و E بیشترین نقش را در بیماریزایی انسان دارند؛ وجود C و G در این ترکیب آن را نادرست میکند.
گزینهٔ ۲، پاسخ صحیح: در بخش ۵ آمده است کلستریدیوم بوتولینوم هفت تیپ توکسین A تا G دارد، اما تیپهای A، B و E بیشترین نقش را در بیماریزایی انسان دارند.
گزینهٔ ۳، نادرست: این ترکیب بهجای A، نوع G را قرار داده است؛ در جزوه سه نوع اصلی انسانی A، B و E معرفی شدهاند.
گزینهٔ ۴، نادرست: این گزینه B و E را حذف کرده و C و F را جایگزین کرده است؛ با الگوی انسانیِ A، B و E که در منبع تأکید شده مطابقت ندارد.
جمعبندی آموزشی سؤال
در بخش ۵ آمده است کلستریدیوم بوتولینوم هفت تیپ توکسین A تا G دارد، اما تیپهای A، B و E بیشترین نقش را در بیماریزایی انسان دارند.
منبع: بخش 05 — باسیلهای گرم مثبت؛ دلایل گزینهها فقط از محتوای هشت منبع ارائهشده استخراج شدهاند.
سؤال ۴
بخش ۱
کوکسیهای گرممثبت
تعیین تیتر (میزان) آنتیاسترپتولیزین O در خون بیماران به تشخیص کدام بیماری کمک میکند؟
۱پیلونفریت
۲اندوکاردیت
۳مننژیت
۴تب روماتیسمیپاسخ صحیح
پاسخ نهایی: گزینهٔ ۴ — تب روماتیسمی
بررسی علمی و درسنامهای گزینهها
گزینهٔ ۱، نادرست: ASO آنتیبادی علیه Streptolysin O است و در منبع برای اثبات عفونت قبلی استرپتوکوک گروه A و عوارض پساسترپتوکوکی مطرح شده است؛ پیلونفریت یک تشخیص ادراری است و با تیتر ASO تشخیص داده نمیشود.
گزینهٔ ۲، نادرست: اندوکاردیت در این منبع بهعنوان کاربرد تشخیصی ASO مطرح نشده است؛ ASO نشاندهندهٔ پاسخ ایمنی به Streptolysin O است و کاربرد آموزشی آن در عوارض پس از عفونت GAS است.
گزینهٔ ۳، نادرست: مننژیت ارتباط تشخیصی با آنتیبادی ضد Streptolysin O در جزوه ندارد؛ بالا رفتن ASO برای نشاندادن عفونت قبلی استرپتوکوک گروه A بهکار میرود.
گزینهٔ ۴، پاسخ صحیح: بخش ۱ ASO را آنتیبادی علیه استرپتولیزین O معرفی میکند و در مبحث عوارض پس از عفونت استرپتوکوکی، اندازهگیری ASO را در بررسی تب روماتیسمی و گلومرولونفریت بهکار میبرد. از گزینهها، تب روماتیسمی پاسخ صحیح است.
جمعبندی آموزشی سؤال
بخش ۱ ASO را آنتیبادی علیه استرپتولیزین O معرفی میکند و در مبحث عوارض پس از عفونت استرپتوکوکی، اندازهگیری ASO را در بررسی تب روماتیسمی و گلومرولونفریت بهکار میبرد. از گزینهها، تب روماتیسمی پاسخ صحیح است.
منبع: بخش 01 — کوکسیهای گرم مثبت؛ دلایل گزینهها فقط از محتوای هشت منبع ارائهشده استخراج شدهاند.
سؤال ۵
بخش ۵
باسیلهای گرممثبت
توکسین بوتولینوم با اثر بر گیرندهها در غشاهای پیشسیناپسی نورونهای حرکتی اعصاب جمجمهای و اعصاب محیطی، کدام اثر را ایجاد میکند؟
۱افزایش فعالیت استیلکولیناستراز
۲مهار آزادسازی استیلکولینپاسخ صحیح
۳افزایش آزادسازی استیلکولین از پایانه عصبی
۴آزادسازی گلیسین و گاما آمینوبوتیریک اسید
پاسخ نهایی: گزینهٔ ۲ — مهار آزادسازی استیلکولین
بررسی علمی و درسنامهای گزینهها
گزینهٔ ۱، نادرست: هدف توکسین بوتولینوم در منبع آنزیم استیلکولیناستراز نیست؛ توکسین با تخریب پروتئینهای SNARE، همجوشی وزیکول و آزادسازی استیلکولین را در پایانهٔ پیشسیناپسی مهار میکند.
گزینهٔ ۲، پاسخ صحیح: بخش ۵ توضیح میدهد زنجیره A توکسین بوتولینوم پروتئینهای SNARE را تخریب میکند؛ در نتیجه وزیکولهای استیلکولین با غشای پیشسیناپسی همجوشی نمیکنند و آزادسازی استیلکولین مهار میشود.
گزینهٔ ۳، نادرست: این گزینه دقیقاً خلاف مکانیسم ذکرشده در جزوه است؛ بوتولینوم آزادسازی استیلکولین را کاهش میدهد و نتیجهٔ آن فلج شل است.
گزینهٔ ۴، نادرست: گلیسین و GABA در منبع در مکانیسم کزاز مطرح شدهاند؛ تتانوسپاسمین آزادسازی این نوروترانسمیترهای مهاری را بلوک میکند. بوتولینوم در اتصال عصبی ـ عضلانی آزادسازی استیلکولین را مهار میکند.
جمعبندی آموزشی سؤال
بخش ۵ توضیح میدهد زنجیره A توکسین بوتولینوم پروتئینهای SNARE را تخریب میکند؛ در نتیجه وزیکولهای استیلکولین با غشای پیشسیناپسی همجوشی نمیکنند و آزادسازی استیلکولین مهار میشود.
منبع: بخش 05 — باسیلهای گرم مثبت؛ دلایل گزینهها فقط از محتوای هشت منبع ارائهشده استخراج شدهاند.
سؤال ۶
بخش ۶
خمیدهها و سخترشدها
کدامیک از موارد زیر در مورد باکتری Helicobacter pylori صحیح نمیباشد؟
۱متحرک، اورهآز و اکسیداز مثبت است.
۲با رنگآمیزی گرم در نمونه بیوپسی معده بهخوبی قابل مشاهده نیست.
۳کشت این باکتری از حساسیت بالایی جهت تشخیص برخوردار است.پاسخ صحیح
۴ارزش تست اورهآز تنفسی در تشخیص از کشت بیشتر است.
پاسخ نهایی: گزینهٔ ۳ — کشت این باکتری از حساسیت بالایی جهت تشخیص برخوردار است.
اصلاح کلید: پاسخ ثبتشده با منبع تطابق نداشت و کلید نهایی از منبع جایگزین شده است.
بررسی علمی و درسنامهای گزینهها
گزینهٔ ۱، نادرست: در منبع H. pylori با تحرک فعال ناشی از فلاژلهای قطبی و اورهآز قوی معرفی شده و تستهای اکسیداز نیز در شناسایی آن مثبتاند؛ پس این عبارت ویژگی درست باکتری است.
گزینهٔ ۲، نادرست: جزوه تأکید میکند رنگآمیزی گرم حساسیت پایینی دارد و برای مشاهدهٔ بهتر بیوپسی از رنگآمیزیهای اختصاصی مانند گیمسا یا نقره استفاده میشود؛ بنابراین این عبارت درست است.
گزینهٔ ۳، پاسخ صحیح: در بخش ۶، کشت هلیکوباکتر پیلوری «حساسیت پایینی» دارد؛ در مقابل تست تنفس اوره حساسیت و اختصاصیت بالای ۹۵٪ دارد و بررسی بافتی با رنگآمیزیهای H&E، گیمسا یا نقره انجام میشود. بنابراین عبارت «کشت از حساسیت بالایی برخوردار است» نادرست است و گزینه ۳ باید جایگزین پاسخ ثبتشده شود.
گزینهٔ ۴، نادرست: تست تنفس اوره در منبع «استاندارد طلایی غیرتهاجمی» با حساسیت و اختصاصیت بیش از ۹۵٪ معرفی شده، در حالیکه کشت بهدلیل دشواری رشد حساسیت پایینی دارد؛ پس ارزش تشخیصی UBT بیشتر است.
جمعبندی آموزشی سؤال
در بخش ۶، کشت هلیکوباکتر پیلوری «حساسیت پایینی» دارد؛ در مقابل تست تنفس اوره حساسیت و اختصاصیت بالای ۹۵٪ دارد و بررسی بافتی با رنگآمیزیهای H&E، گیمسا یا نقره انجام میشود. بنابراین عبارت «کشت از حساسیت بالایی برخوردار است» نادرست است و گزینه ۳ باید جایگزین پاسخ ثبتشده شود.
منبع: بخش 06 — باسیلهای گرم منفی خمیده و سخترشد؛ دلایل گزینهها فقط از محتوای هشت منبع ارائهشده استخراج شدهاند.
سؤال ۷
بخش ۲
انتروباکتریاسهها
تمامی فاکتورهای زیر در بیماریزایی EPEC نقش دارند، بهجز:
۱Colonization factor antigenپاسخ صحیح
۲Bundle-forming pilus
۳Locus of enterocyte effacement (LEE) pathogenicity island
۴Type III secretion system
پاسخ نهایی: گزینهٔ ۱ — Colonization factor antigen
بررسی علمی و درسنامهای گزینهها
گزینهٔ ۱، پاسخ صحیح: بخش ۲ برای EPEC فاکتورهای Bundle-forming pilus، لوکوس LEE و سیستم ترشحی تیپ III را توضیح میدهد. CFA در همان منبع بهعنوان فاکتور کلونیزاسیون ETEC مطرح شده است، نه EPEC.
گزینهٔ ۲، نادرست: Bundle-forming pilus در منبع یکی از عوامل چسبندگی EPEC است و در اتصال اولیهٔ باکتری به اپیتلیوم نقش دارد؛ بنابراین جزو فاکتورهای بیماریزایی EPEC است.
گزینهٔ ۳، نادرست: جزیرهٔ بیماریزایی LEE در منبع یک لوکوس کروموزومی مهم EPEC است که فاکتورهای لازم برای ضایعهٔ A/E را کد میکند؛ پس حذفشدنی نیست.
گزینهٔ ۴، نادرست: سیستم ترشحی تیپ ۳ در EPEC فاکتورهای کدشده توسط LEE را به سلول میزبان تزریق میکند و در کوتاهشدن میکروویلیها و A/E نقش مستقیم دارد.
جمعبندی آموزشی سؤال
بخش ۲ برای EPEC فاکتورهای Bundle-forming pilus، لوکوس LEE و سیستم ترشحی تیپ III را توضیح میدهد. CFA در همان منبع بهعنوان فاکتور کلونیزاسیون ETEC مطرح شده است، نه EPEC.
منبع: بخش 02 — انتروباکتریاسهها؛ دلایل گزینهها فقط از محتوای هشت منبع ارائهشده استخراج شدهاند.
سؤال ۸
بخش ۸
اسپیروکتها
خانم ۳۰ سالهای در هفته دهم بارداری به کلینیک مراجعه میکند. او سابقه درمان سیفلیس در ۷ سال قبل دارد. کدام نتیجه/اقدام در مورد او ثبت شده است؟
۱درمان قبلی برای سیفلیس کافی بوده است.
۲نوزاد او در معرض خطر سیفلیس نوزادی قرار دارد.
۳برای تشخیص سیفلیس عصبی به تست VDRL مایع نخاع نیاز دارد.
۴مجدداً نیاز به درمان سیفلیس دارد.
پاسخ نهایی: قابل تعیین نیست بر اساس منابع ارائهشده
محدودیت منبع: منابع ارائهشده برای تعیین پاسخ قطعی و تحلیل علمی تکتک گزینهها کافی نیستند؛ در این سؤال چیزی خارج از منابع اضافه نشده است.
بررسی علمی و درسنامهای گزینهها
گزینهٔ ۱: این مبحث در هشت منبع موضوعی ارائهشده به اندازهای پوشش داده نشده که بتوان درستی یا نادرستی این گزینه را با دلیل علمی مستقیم از همان منابع تعیین کرد.
گزینهٔ ۲: این مبحث در هشت منبع موضوعی ارائهشده به اندازهای پوشش داده نشده که بتوان درستی یا نادرستی این گزینه را با دلیل علمی مستقیم از همان منابع تعیین کرد.
گزینهٔ ۳: این مبحث در هشت منبع موضوعی ارائهشده به اندازهای پوشش داده نشده که بتوان درستی یا نادرستی این گزینه را با دلیل علمی مستقیم از همان منابع تعیین کرد.
گزینهٔ ۴: این مبحث در هشت منبع موضوعی ارائهشده به اندازهای پوشش داده نشده که بتوان درستی یا نادرستی این گزینه را با دلیل علمی مستقیم از همان منابع تعیین کرد.
جمعبندی آموزشی سؤال
برای این سؤال منابع هشتگانه پوشش کافی ندارند؛ بنابراین پاسخ و درسنامهای خارج از منابع ساخته نشده است.
منبع: بخش 08 — اسپیروکتها: ترپونما، بورلیا و لپتوسپیرا؛ دلایل گزینهها فقط از محتوای هشت منبع ارائهشده استخراج شدهاند.
سؤال ۹
بخش ۵
باسیلهای گرممثبت
مصرف کدامیک از آنتیبیوتیکها در درمان کولیت با غشای کاذب کاربرد دارد؟
۱آمپیسیلین و کلیندامایسین
۲مترونیدازول و وانکومایسینپاسخ صحیح
۳کلیندامایسین و وانکومایسین
۴مترونیدازول و آمپیسیلین
پاسخ نهایی: گزینهٔ ۲ — مترونیدازول و وانکومایسین
بررسی علمی و درسنامهای گزینهها
گزینهٔ ۱، نادرست: آمپیسیلین و کلیندامایسین در منبع از آنتیبیوتیکهای وسیعالطیفی هستند که با از بین بردن فلور طبیعی روده زمینهٔ رشد بیشازحد C. difficile را فراهم میکنند؛ بنابراین درمان کولیت سودوممبرانو محسوب نمیشوند.
گزینهٔ ۲، پاسخ صحیح: در بخش ۵، کلستریدیوم دیفیسیل عامل کولیت سودوممبرانو معرفی شده و برای درمان، وانکومایسین خوراکی و مترونیدازول خوراکی ذکر شدهاند.
گزینهٔ ۳، نادرست: وانکومایسین خوراکی درمان C. difficile است، اما کلیندامایسین در جزوه از مهمترین عوامل مستعدکنندهٔ همین بیماری معرفی شده است؛ پس این ترکیب بهعنوان رژیم درمانی صحیح نیست.
گزینهٔ ۴، نادرست: مترونیدازول خوراکی برای موارد خفیف تا متوسط ذکر شده، ولی آمپیسیلین یکی از عوامل برهمزنندهٔ فلور روده و مستعدکنندهٔ C. difficile است؛ بنابراین ترکیب پیشنهادی درست نیست.
جمعبندی آموزشی سؤال
در بخش ۵، کلستریدیوم دیفیسیل عامل کولیت سودوممبرانو معرفی شده و برای درمان، وانکومایسین خوراکی و مترونیدازول خوراکی ذکر شدهاند.
منبع: بخش 05 — باسیلهای گرم مثبت؛ دلایل گزینهها فقط از محتوای هشت منبع ارائهشده استخراج شدهاند.
سؤال ۱۰
بخش ۷
نایسریا و آتیپیکها
تمام میکروارگانیسمهای زیر از طریق ناقل بندپا وارد بدن انسان میشوند، بهجز:
۱ارلیشیا
۲اورینتیا
۳کوکسیلاپاسخ صحیح
۴ریکتسیا
پاسخ نهایی: گزینهٔ ۳ — کوکسیلا
بررسی علمی و درسنامهای گزینهها
گزینهٔ ۱، نادرست: ارلیشیا در گروه باکتریهای داخلسلولی اجباریِ منتقلشونده با بندپایان قرار میگیرد و در جزوه انتقال آن با کنه مطرح است؛ بنابراین استثنا نیست.
گزینهٔ ۲، نادرست: Orientia tsutsugamushi عامل Scrub typhus است و ناقل آن در منبع مایتها هستند؛ پس انتقال بندپایی دارد.
گزینهٔ ۳، پاسخ صحیح: بخش ۷ میگوید ریکتزیاها و اورینتیا معمولاً با ناقل بندپا منتقل میشوند، اما برای Coxiella burnetii ناقل بندپایی مشخصی شناخته نشده است. بنابراین کوکسیلا استثناست.
گزینهٔ ۴، نادرست: در بیماریهای ریکتزیایی منبع، کنه، شپش، کک و مایت نقش ناقل دارند؛ بنابراین ریکتزیاها نمونهٔ کلاسیک انتقال توسط بندپایاناند.
جمعبندی آموزشی سؤال
بخش ۷ میگوید ریکتزیاها و اورینتیا معمولاً با ناقل بندپا منتقل میشوند، اما برای Coxiella burnetii ناقل بندپایی مشخصی شناخته نشده است. بنابراین کوکسیلا استثناست.
منبع: بخش 07 — نایسریا، لژیونلا، فرانسیسلا، ریکتزیا، کلامیدیا و مایکوپلاسما؛ دلایل گزینهها فقط از محتوای هشت منبع ارائهشده استخراج شدهاند.
سؤال ۱۱
بخش ۱
کوکسیهای گرممثبت
ساخت پروتئین جدید متصلشونده به پنیسیلین (PBP2a) توسط چه باکتری و در کدام مقاومت مشاهده میشود؟
۱انتروکوکوس فاسیوم مقاوم به پنیسیلین
۲انتروکوکوس فکالیس مقاوم به پنیسیلین
۳استرپتوکوکوس پنومونیه مقاوم به پنیسیلین
۴استافیلوکوکوس اورئوس مقاوم به متیسیلینپاسخ صحیح
پاسخ نهایی: گزینهٔ ۴ — استافیلوکوکوس اورئوس مقاوم به متیسیلین
بررسی علمی و درسنامهای گزینهها
گزینهٔ ۱، نادرست: در بخش انتروکوکها مقاومت E. faecium با مقاومتهای ذاتی و ژنهای van برای گلیکوپپتیدها توضیح داده میشود؛ PBP2a و ژن mecA در جزوه به MRSA اختصاص داده شدهاند.
گزینهٔ ۲، نادرست: برای E. faecalis نیز منبع PBP2a را مکانیسم مقاومت به پنیسیلین معرفی نمیکند؛ PBP2a محصول mecA و مشخصهٔ مقاومت متیسیلینی S. aureus است.
گزینهٔ ۳، نادرست: در منابع ارائهشده PBP2a به استرپتوکوک پنومونیه نسبت داده نشده است؛ این پروتئین بهطور صریح در بحث MRSA و تغییر هدف دارو در S. aureus توضیح داده شده است.
گزینهٔ ۴، پاسخ صحیح: بخش ۱ مقاومت MRSA را ناشی از ژن mecA و تولید پروتئین متصلشونده به پنیسیلین تغییریافته PBP2a میداند.
جمعبندی آموزشی سؤال
بخش ۱ مقاومت MRSA را ناشی از ژن mecA و تولید پروتئین متصلشونده به پنیسیلین تغییریافته PBP2a میداند.
منبع: بخش 01 — کوکسیهای گرم مثبت؛ دلایل گزینهها فقط از محتوای هشت منبع ارائهشده استخراج شدهاند.
سؤال ۱۲
بخش ۶
خمیدهها و سخترشدها
واکسن کپسولی از جنس ریبیتول پلیفسفات (PRP) مربوط به کدام باکتری است؟
۱استرپتوکوکوس پنومونیه
۲هموفیلوس آنفلوانزاپاسخ صحیح
۳نایسریا مننژیتیدیس
۴استرپتوکوک گروه B
پاسخ نهایی: گزینهٔ ۲ — هموفیلوس آنفلوانزا
بررسی علمی و درسنامهای گزینهها
گزینهٔ ۱، نادرست: پنوموکوک کپسول پلیساکاریدی مهمی دارد، اما PRP در جزوه نام کپسول اختصاصی Hib است؛ بنابراین «ریبیتول پلیفسفات» به پنوموکوک مربوط نیست.
گزینهٔ ۲، پاسخ صحیح: بخش ۶ کپسول Haemophilus influenzae type b را از جنس PRP (ریبوز-ریبیتول-فسفات) معرفی میکند و واکسن Hib را واکسن کونژوگه همین پلیساکارید کپسولی میداند.
گزینهٔ ۳، نادرست: واکسنهای مننگوکوکی در منبع بر پلیساکارید سروگروههایی مانند A، C، Y و W135 یا فرم کونژوگهٔ آنها استوارند؛ PRP آنتیژن کپسولی Hib است.
گزینهٔ ۴، نادرست: استرپتوکوک گروه B در منبع با سروتیپهای کپسولی متعدد Ia، Ib، II تا IX معرفی شده است؛ PRP کپسول اختصاصی این باکتری نیست.
جمعبندی آموزشی سؤال
بخش ۶ کپسول Haemophilus influenzae type b را از جنس PRP (ریبوز-ریبیتول-فسفات) معرفی میکند و واکسن Hib را واکسن کونژوگه همین پلیساکارید کپسولی میداند.
منبع: بخش 06 — باسیلهای گرم منفی خمیده و سخترشد؛ دلایل گزینهها فقط از محتوای هشت منبع ارائهشده استخراج شدهاند.
سؤال ۱۳
بخش ۷
نایسریا و آتیپیکها
تمامی فاکتورهای زیر در تایپینگ گونوکوک کاربرد دارند، بهجز:
۱Rmpپاسخ صحیح
۲LOS
۳Opa
۴Por A/B
پاسخ نهایی: گزینهٔ ۱ — Rmp
اصلاح کلید: پاسخ ثبتشده با منبع تطابق نداشت و کلید نهایی از منبع جایگزین شده است.
بررسی علمی و درسنامهای گزینهها
گزینهٔ ۱، پاسخ صحیح: در بخش ۷، پروتئین Rmp در تمام سویههای گونوکوک وجود دارد و تغییر آنتیژنی در آن دیده نمیشود؛ در حالیکه Por، Opa و LOS بین سویهها تنوع آنتیژنی دارند. بنابراین برای تایپینگ، Rmp فاکتور افتراقی مناسبی نیست و گزینه ۱ پاسخ صحیح است.
گزینهٔ ۲، نادرست: LOS در گونوکوک تنوع ساختمان آنتیژنی دارد و سویهها میتوانند زنجیرههای LOS متفاوت بسازند؛ این تنوع برای تمایز سویهها ارزش دارد.
گزینهٔ ۳، نادرست: Opa متغیر است؛ یک سویه ممکن است صفر تا چند نوع Opa را بیان کند و ژنهای متعدد Opa داشته باشد، بنابراین از نظر تیپینگ قابلیت تمایز دارد.
گزینهٔ ۴، نادرست: هر سویه یک Por دارد، اما Por بین سویههای مختلف از نظر آنتیژنی متفاوت است؛ همین تفاوت آن را برای تیپینگ مناسب میکند.
جمعبندی آموزشی سؤال
در بخش ۷، پروتئین Rmp در تمام سویههای گونوکوک وجود دارد و تغییر آنتیژنی در آن دیده نمیشود؛ در حالیکه Por، Opa و LOS بین سویهها تنوع آنتیژنی دارند. بنابراین برای تایپینگ، Rmp فاکتور افتراقی مناسبی نیست و گزینه ۱ پاسخ صحیح است.
منبع: بخش 07 — نایسریا، لژیونلا، فرانسیسلا، ریکتزیا، کلامیدیا و مایکوپلاسما؛ دلایل گزینهها فقط از محتوای هشت منبع ارائهشده استخراج شدهاند.
سؤال ۱۴
بخش ۶
خمیدهها و سخترشدها
روش Cough plate جهت جداسازی و شناسایی کدامیک از باکتریهای زیر قابل استفاده است؟
۱لژیونلا پنوموفیلا
۲استرپتوکوکوس پنومونیه
۳بوردتلا پرتوسیس
۴مایکوپلاسما پنومونیه
پاسخ نهایی: قابل تعیین نیست بر اساس منابع ارائهشده
محدودیت منبع: منابع ارائهشده برای تعیین پاسخ قطعی و تحلیل علمی تکتک گزینهها کافی نیستند؛ در این سؤال چیزی خارج از منابع اضافه نشده است.
بررسی علمی و درسنامهای گزینهها
گزینهٔ ۱: این مبحث در هشت منبع موضوعی ارائهشده به اندازهای پوشش داده نشده که بتوان درستی یا نادرستی این گزینه را با دلیل علمی مستقیم از همان منابع تعیین کرد.
گزینهٔ ۲: این مبحث در هشت منبع موضوعی ارائهشده به اندازهای پوشش داده نشده که بتوان درستی یا نادرستی این گزینه را با دلیل علمی مستقیم از همان منابع تعیین کرد.
گزینهٔ ۳: این مبحث در هشت منبع موضوعی ارائهشده به اندازهای پوشش داده نشده که بتوان درستی یا نادرستی این گزینه را با دلیل علمی مستقیم از همان منابع تعیین کرد.
گزینهٔ ۴: این مبحث در هشت منبع موضوعی ارائهشده به اندازهای پوشش داده نشده که بتوان درستی یا نادرستی این گزینه را با دلیل علمی مستقیم از همان منابع تعیین کرد.
جمعبندی آموزشی سؤال
برای این سؤال منابع هشتگانه پوشش کافی ندارند؛ بنابراین پاسخ و درسنامهای خارج از منابع ساخته نشده است.
منبع: بخش 06 — باسیلهای گرم منفی خمیده و سخترشد؛ دلایل گزینهها فقط از محتوای هشت منبع ارائهشده استخراج شدهاند.
سؤال ۱۵
بخش ۲
انتروباکتریاسهها
در بیماری تیفوئید، گونههای بیماریزای سالمونلا پس از ورود به بدن، اولین مرحله تکثیر را در کجا انجام میدهند؟
۱کبدپاسخ صحیح
۲خون
۳روده
۴پوست
پاسخ نهایی: گزینهٔ ۱ — کبد
اصلاح کلید: پاسخ ثبتشده با منبع تطابق نداشت و کلید نهایی از منبع جایگزین شده است.
بررسی علمی و درسنامهای گزینهها
گزینهٔ ۱، پاسخ صحیح: بخش ۲ صراحتاً میگوید سالمونلای تیفوئیدی پس از ورود به روده در آنجا ابتدا تکثیر نمییابد؛ از طریق M cell و پلاکهای پیر وارد میشود و نخستین تکثیر را در سیستم رتیکولوآندوتلیال، شامل کبد، طحال، مغز استخوان و غدد لنفاوی انجام میدهد. از گزینههای موجود، کبد صحیح است.
گزینهٔ ۲، نادرست: منبع میگوید سالمونلا پس از عبور از M cell و باکتریمی اولیه وارد سیستم رتیکولوآندوتلیال میشود؛ خون مسیر انتقال است و محل اولین تکثیر اصلی معرفی نشده است.
گزینهٔ ۳، نادرست: در جزوه صریحاً آمده است که سالمونلا تیفی پس از ورود به روده «در آن تکثیر نمییابد» و از M cell به پلاکهای پایر و سپس خون/لنف عبور میکند.
گزینهٔ ۴، نادرست: ضایعات پوستی Rose spots پس از انتشار سیستمیک و باکتریمی ثانویه ایجاد میشوند؛ پوست محل اولین تکثیر باکتری نیست.
جمعبندی آموزشی سؤال
بخش ۲ صراحتاً میگوید سالمونلای تیفوئیدی پس از ورود به روده در آنجا ابتدا تکثیر نمییابد؛ از طریق M cell و پلاکهای پیر وارد میشود و نخستین تکثیر را در سیستم رتیکولوآندوتلیال، شامل کبد، طحال، مغز استخوان و غدد لنفاوی انجام میدهد. از گزینههای موجود، کبد صحیح است.
منبع: بخش 02 — انتروباکتریاسهها؛ دلایل گزینهها فقط از محتوای هشت منبع ارائهشده استخراج شدهاند.
سؤال ۱۶
بخش ۷
نایسریا و آتیپیکها
یک فرد محقق هنگام کار با یک خرگوش آزمایشگاهی دچار گازگرفتگی شده است. کدامیک از باکتریهای زیر با احتمال بیشتری عامل این عفونت است؟
۱استرپتوکوکوس پیوژنز
۲ایکِنلا کورودنس
۳فرانسیسلا تولارنسیسپاسخ صحیح
۴پاستورلا مولتوسیدا
پاسخ نهایی: گزینهٔ ۳ — فرانسیسلا تولارنسیس
اصلاح کلید: پاسخ ثبتشده با منبع تطابق نداشت و کلید نهایی از منبع جایگزین شده است.
بررسی علمی و درسنامهای گزینهها
گزینهٔ ۱، نادرست: S. pyogenes در منبع بهعنوان پاتوژن انسانی گروه A و عامل فارنژیت و عفونتهای پوستی مطرح است؛ ارتباط اختصاصی با مخزن خرگوش برای آن ذکر نشده است.
گزینهٔ ۲، نادرست: Eikenella corrodens در منبع با زخمهای ناشی از «گازگرفتگی انسان» ارتباط دارد؛ بنابراین الگوی خرگوش آزمایشگاهی با آن تطابق ندارد.
گزینهٔ ۳، پاسخ صحیح: در بخش ۷، Francisella tularensis عامل تولارمی معرفی شده و تماس با خرگوش آلوده یا لاشه آن بهعنوان راه انتقال ذکر شده است. با اتکا صرف به منبع ارائهشده، گزینه ۳ با سناریوی تماس با خرگوش تطابق دارد؛ پاستورلا در این منبع پوشش داده نشده است.
گزینهٔ ۴، نادرست: در منابع ارائهشده Pasteurella فقط در فهرست باکتریهای سخترشد ذکر شده و ارتباط مستقیم آن با خرگوش توضیح داده نشده است؛ در مقابل، برای Francisella تماس با خرگوش/لاشهٔ خرگوش بهصراحت مسیر انتقال ذکر شده است.
جمعبندی آموزشی سؤال
در بخش ۷، Francisella tularensis عامل تولارمی معرفی شده و تماس با خرگوش آلوده یا لاشه آن بهعنوان راه انتقال ذکر شده است. با اتکا صرف به منبع ارائهشده، گزینه ۳ با سناریوی تماس با خرگوش تطابق دارد؛ پاستورلا در این منبع پوشش داده نشده است.
منبع: بخش 07 — نایسریا، لژیونلا، فرانسیسلا، ریکتزیا، کلامیدیا و مایکوپلاسما؛ دلایل گزینهها فقط از محتوای هشت منبع ارائهشده استخراج شدهاند.
سؤال ۱۷
بخش ۶
خمیدهها و سخترشدها
کدامیک از تستهای آزمایشگاهی زیر جهت افتراق Vibrio cholerae از سایر باسیلهای گرممنفی نقش مهمی دارد؟
۱بررسی تحرک
۲تخمیر ساکاروز در محیط TCBSپاسخ صحیح
۳تست اکسیداز
۴تخمیر لاکتوز
پاسخ نهایی: گزینهٔ ۲ — تخمیر ساکاروز در محیط TCBS
بررسی علمی و درسنامهای گزینهها
گزینهٔ ۱، نادرست: تحرک سریع و فلاژل قطبی از ویژگیهای ویبریوهاست، اما خودِ تحرک یک ویژگی اختصاصی V. cholerae نیست و بهتنهایی افتراق قطعی از سایر باسیلهای گرممنفی ایجاد نمیکند.
گزینهٔ ۲، پاسخ صحیح: بخش ۶ محیط TCBS را محیط انتخابی-افتراقی ویبریوها معرفی میکند و میگوید V. cholerae بهدلیل تخمیر ساکاروز کلونی زرد ایجاد میکند. بنابراین تخمیر ساکاروز روی TCBS تست افتراقی مهمی است.
گزینهٔ ۳، نادرست: اکسیداز مثبت در چند باکتری گرممنفی دیگرِ همین منابع نیز دیده میشود؛ بنابراین یک تست عمومیتر است و بهاندازهٔ الگوی اختصاصی رشد در TCBS افتراقی نیست.
گزینهٔ ۴، نادرست: تخمیر لاکتوز در منابع بیشتر برای افتراق اعضای Enterobacteriaceae روی محیطهایی مانند مککانکی مطرح است؛ شاخص افتراقی ویبریو کلرا در جزوه تخمیر سوکروز روی TCBS است.
جمعبندی آموزشی سؤال
بخش ۶ محیط TCBS را محیط انتخابی-افتراقی ویبریوها معرفی میکند و میگوید V. cholerae بهدلیل تخمیر ساکاروز کلونی زرد ایجاد میکند. بنابراین تخمیر ساکاروز روی TCBS تست افتراقی مهمی است.
منبع: بخش 06 — باسیلهای گرم منفی خمیده و سخترشد؛ دلایل گزینهها فقط از محتوای هشت منبع ارائهشده استخراج شدهاند.
سؤال ۱۸
بخش ۲
انتروباکتریاسهها
تمامی خصوصیات زیر در کلیه جنسهای خانواده Enterobacteriaceae وجود دارند، بهجز:
۱توانایی تخمیر لاکتوزپاسخ صحیح
۲تست اکسیداز منفی
۳توانایی احیای نیترات
۴توانایی تخمیر گلوکز
پاسخ نهایی: گزینهٔ ۱ — توانایی تخمیر لاکتوز
اصلاح کلید: پاسخ ثبتشده با منبع تطابق نداشت و کلید نهایی از منبع جایگزین شده است.
بررسی علمی و درسنامهای گزینهها
گزینهٔ ۱، پاسخ صحیح: بخش ۲ ویژگیهای مشترک تمام Enterobacteriaceae را تخمیر گلوکز، اکسیداز منفی بودن و احیای نیترات ذکر میکند؛ اما تخمیر لاکتوز بین جنسها متفاوت است. پس گزینه ۱ استثناست.
گزینهٔ ۲، نادرست: اکسیداز منفی در جزوه از ویژگیهای مشترک خانواده Enterobacteriaceae برای افتراق از بسیاری از گرممنفیهای دیگر ذکر شده است؛ بنابراین استثنا نیست.
گزینهٔ ۳، نادرست: توانایی احیای نیترات به نیتریت از ویژگیهای عمومی خانواده Enterobacteriaceae در منبع است؛ پس در اعضای خانواده انتظار میرود.
گزینهٔ ۴، نادرست: تخمیر گلوکز نیز ویژگی عمومی اعضای Enterobacteriaceae است؛ این خانواده با همین ویژگی و اکسیداز منفی تعریف میشود.
جمعبندی آموزشی سؤال
بخش ۲ ویژگیهای مشترک تمام Enterobacteriaceae را تخمیر گلوکز، اکسیداز منفی بودن و احیای نیترات ذکر میکند؛ اما تخمیر لاکتوز بین جنسها متفاوت است. پس گزینه ۱ استثناست.
منبع: بخش 02 — انتروباکتریاسهها؛ دلایل گزینهها فقط از محتوای هشت منبع ارائهشده استخراج شدهاند.
سؤال ۱۹
بخش ۱
کوکسیهای گرممثبت
کدامیک از ساختارهای آنتیژنی، عامل ویرولانس مهمی در Staphylococcus aureus است؟
۱Protein Aپاسخ صحیح
۲Clumping factor
۳Capsule
۴Peptidoglycan layer
پاسخ نهایی: گزینهٔ ۱ — Protein A
بررسی علمی و درسنامهای گزینهها
گزینهٔ ۱، پاسخ صحیح: بخش ۱ Protein A را یک آنتیژن/فاکتور دیوارهای مهم S. aureus معرفی میکند که با اتصال به Fc ایمونوگلوبولین G در فرار از فاگوسیتوز و بیماریزایی نقش دارد.
گزینهٔ ۲، نادرست: Clumping factor در منبع به فیبرینوژن متصل میشود و در تست کوآگولاز اسلایدی باعث تجمع/انعقاد میشود؛ نقش آن با مکانیسم ایمنیگریز Protein A متفاوت است.
گزینهٔ ۳، نادرست: کپسول S. aureus خاصیت ضد فاگوسیتوز دارد و سروتیپهای ۵ و ۷ اهمیت بیماریزایی دارند، اما سؤال بر ساختار آنتیژنی شاخصی تأکید دارد که مستقیماً با Fc ایمونوگلوبولین درگیر میشود.
گزینهٔ ۴، نادرست: پپتیدوگلیکان در منبع بیشتر با تب، التهاب، IL-1، تجمع نوتروفیل و فعالشدن کمپلمان مرتبط است؛ مکانیسم اختصاصی اتصال به IgG و مهار اپسونیزاسیون مربوط به Protein A است.
جمعبندی آموزشی سؤال
بخش ۱ Protein A را یک آنتیژن/فاکتور دیوارهای مهم S. aureus معرفی میکند که با اتصال به Fc ایمونوگلوبولین G در فرار از فاگوسیتوز و بیماریزایی نقش دارد.
منبع: بخش 01 — کوکسیهای گرم مثبت؛ دلایل گزینهها فقط از محتوای هشت منبع ارائهشده استخراج شدهاند.