تنگیِ نفس — Shortness of Breath
به تنگیِ نفس (breathlessness) در زبانِ پزشکی dyspnoea میگویند. در مراحلِ اول معمولاً با exertion (فعالیتِ بدنی مثلِ بالا رفتن از پله) شروع میشود، اما در مواردِ شدید حتی در حالِ rest (استراحت) هم وجود دارد.
| اصطلاح | معنی |
|---|---|
| dyspnoea | تنگیِ نفس (واژهٔ پزشکی برای breathlessness) |
| exertion | فعالیتِ بدنی (مثلِ بالا رفتن از پله) |
| at rest | در حالِ استراحت (نشانهٔ شدتِ بیماری) |
| orthopnoea | تنگیِ نفس هنگامِ دراز کشیدنِ صاف (lying flat) |
| SOBOE | سرنامِ Shortness Of Breath On Exertion — تنگیِ نفس با فعالیت |
بیمار میگوید: I get terribly short of breath climbing stairs.
پزشک میپرسد: How many pillows do you sleep on? — تعدادِ بالش، نشانهٔ شدتِ orthopnoea است: بیمار برای راحت نفس کشیدن روی دو یا چند بالش، نیمهنشسته میخوابد.
ریتمِ قلب و آریتمی — Heart Rhythm
heart rate (ضربانِ قلب) در حالِ استراحتِ طبیعی ۶۵ تا ۷۵ ضربه در دقیقه است؛ در ورزشکاران تا ۴۰ و در فعالیتِ شدید تا ۲۰۰ هم میرسد. heart rhythm (ریتمِ قلب) میتواند منظم یا نامنظم باشد؛ به ریتمِ نامنظم arrhythmia میگویند.
| اصطلاح | معنی |
|---|---|
| arrhythmia | ریتمِ نامنظم |
| premature beats | ضربههای زودرس که ریتمِ منظم را قطع میکنند |
| fibrillation | ریتمِ کاملاً نامنظم |
| palpitations | حسِ بیمار از بینظمیِ ضربان (علامت، نه یافته) |
با سابقهٔ طولانیِ مشکلِ قلبی بستری شد: خستگیِ پیشرونده، SOB on exertion، orthopnoea و palpitations. سه سال پیش mitral valve replacement (تعویضِ دریچهٔ میترال) شده بود که علائمِ نارساییِ قلب را پایدار کرد، اما بعد دچارِ حملاتِ (episodes) atrial fibrillation شد که ۶ ماهِ آخر شدید بود.
نارساییِ قلب چپ و راست — Heart Failure
heart failure (نارساییِ قلب) وقتی رخ میدهد که قلب نتواند cardiac output کافی — مقدارِ خونی که قلب در هر دقیقه پمپ میکند — را برای نیازِ بدن تأمین کند. میتواند سمتِ چپ، راست یا هر دو را درگیر کند؛ و علامتِ هر سمت متفاوت است.
| اصطلاح | معنی |
|---|---|
| cardiac output | مقدارِ خونِ پمپشده توسطِ قلب در هر دقیقه |
| left heart failure | علامتِ اصلی: تنگیِ نفس (breathlessness) |
| right heart failure | علامتِ اصلی: ورمِ محیطی (peripheral oedema) از پا و قوزک |
| oedema | ورم / تورم (swelling) |
| pitting oedema | ورمی که با فشارِ انگشت یک گودی (pit) در آن میماند |
مرور عمیق و جمعبندی دامها
| کلیدواژهٔ سوال | پاسخ درست | چرا |
|---|---|---|
| «medical word for breathlessness» | dyspnoea | تنگیِ نفس |
| «breathless when lying flat» | orthopnoea | با بالش بهتر میشود |
| «SOBOE یعنی» | shortness of breath on exertion | تنگیِ نفس با فعالیت |
| «normal resting heart rate» | ۶۵–۷۵ در دقیقه | عددِ مرجع |
| «irregular rhythm» | arrhythmia | اصطلاحِ کلی |
| «early beats interrupting rhythm» | premature beats | ضربانِ زودرس |
| «completely irregular» | fibrillation | بینظمیِ کامل |
| «patient feels irregularity» | palpitations | علامتِ ذهنی |
| «blood pumped per minute» | cardiac output | تعریف |
| «left heart failure → ؟» | breathlessness | علامتِ سمتِ چپ |
| «right heart failure → ؟» | peripheral oedema | پا و قوزک |
| «finger leaves a pit» | pitting oedema | ورمِ گودهگذار |
تنگیِ نفس = dyspnoea (با فعالیت یا در دراز کشیدن = orthopnoea)؛ ریتم میتواند منظم یا نامنظم (arrhythmia: premature beats یا fibrillation) باشد و حسِ بیمار از آن = palpitations؛ نارساییِ قلب وقتی است که cardiac output کم میشود — سمتِ چپ تنگیِ نفس و سمتِ راست ورمِ محیطی (pitting oedema) میدهد.