پاسخنامه تشریحی · فصل‌های ۱۴ تا ۱۹ گایتون

پاسخنامه نمونه سؤالات استاد فیزیولوژی گردش خون · بخش ۱

سؤالات ۱ تا ۱۰ با پاسخ صحیح نهایی، تحلیل جداگانه تمام گزینه‌ها، جمع‌بندی آموزشی، اصلاح پاسخ‌های ناسازگار و منبع دقیق

۱۰سؤال
۴۰تحلیل گزینه
۱ تا ۱۰شماره سؤالات

دسترسی سریع به سؤالات

سؤال ۱ فصل ۱۴ Volumes of Blood in Different Parts of the Circulation

بیشترین میزان جریان خون در کدام بخش از سیستم گردش خون قرار دارد؟

۱وریدهای عمومی
۲گردش خون عمومیپاسخ صحیح
۳مویرگ‌های ریوی
۴شریان‌های ریوی
پاسخ نهایی: گزینه ۲ — گردش خون عمومی
یادداشت بازبینی: نکتهٔ اصلاحی: اگر سؤال صریحاً «در میان انواع عروق» می‌پرسید، گزینهٔ ۱ پاسخ می‌شد؛ بر اساس عبارت فعلی و شکل ۱۴–۱، گزینهٔ ۲ انتخاب شده است. ---

بررسی علمی گزینه‌ها

گزینه ۱، نادرست: وریدهای سیستمیک با ۶۴٪، بزرگ‌ترین مخزن منفرد عروقی‌اند، اما از کل گردش سیستمیک با ۸۴٪ کمترند.
گزینه ۲، پاسخ صحیح: در برداشت حجمیِ سؤال، صحیح است؛ گردش سیستمیک ۸۴٪ خون بدن را در خود دارد.
گزینه ۳، نادرست: کل عروق ریوی فقط حدود ۹٪ حجم خون را دارند؛ مویرگ‌های ریوی سهم کمتری دارند.
گزینه ۴، نادرست: شریان‌های ریوی نیز بخشی از همان حدود ۹٪ گردش ریوی‌اند و بیشترین حجم را ندارند.

جمع‌بندی آموزشی سؤال

شکل ۱۴–۱ نشان می‌دهد ۸۴٪ حجم کل خون در گردش سیستمیک قرار دارد؛ بنابراین با برداشت موردنظر سؤال، «گردش خون عمومی» بزرگ‌ترین بخش است. با این حال، عبارت سؤال به‌جای «حجم خون» از «جریان خون» استفاده کرده و از نظر فیزیولوژیک دقیق نیست؛ جریان در مدارهای سری برابر برون‌ده قلبی است.

منبع: گایتون و هال، فصل 14، بخش «Volumes of Blood in Different Parts of the Circulation»، صفحات چاپی ۱۷۳–۱۷۴؛ شکل ۱۴–۱.
وضعیت تطبیق: تعیین پاسخ از روی منبع؛ علامت فایل دوم (گزینهٔ 1) با منبع منطبق نیست · شماره در مجموعه استاد: ۹
سطح اطمینان: متوسط
سؤال ۲ فصل ۱۴ Effect of Blood Hematocrit and Blood Viscosity on Vascular Resistance and Blood Flow

کدام‌یک مهم‌ترین عامل در تعیین ویسکوزیته خون است؟

۱پروتئین‌های پلاسما
۲تعداد گلبول‌های سفید
۳میزان هموگلوبین
۴میزان هماتوکریتپاسخ صحیح
پاسخ نهایی: گزینه ۴ — میزان هماتوکریت
یادداشت بازبینی: تعیین پاسخ از روی منبع؛ علامت فایل دوم (گزینهٔ 2) با منبع منطبق نیست

بررسی علمی گزینه‌ها

گزینه ۱، نادرست: پروتئین‌های پلاسما ویسکوزیته را اندکی بالا می‌برند، اما اثرشان بسیار کمتر از هماتوکریت است.
گزینه ۲، نادرست: گلبول‌های سفید حدود ۱٪ یا کمتر از حجم خون را تشکیل می‌دهند و عامل اصلی نیستند.
گزینه ۳، نادرست: هموگلوبین با جرم گلبول قرمز ارتباط دارد، اما متغیر فیزیولوژیک تعیین‌کننده در این مبحث هماتوکریت است.
گزینه ۴، پاسخ صحیح: صحیح؛ هماتوکریت نسبت حجم گلبول‌های قرمز به حجم خون و مهم‌ترین عامل ویسکوزیته است. ---

جمع‌بندی آموزشی سؤال

عامل اصلی ویسکوزیتهٔ خون، تعداد زیاد گلبول‌های قرمز معلق است و شاخص مستقیم آن هماتوکریت است. افزایش هماتوکریت، ویسکوزیته و مقاومت جریان را به‌شدت افزایش می‌دهد.

منبع: گایتون و هال، فصل 14، بخش «Effect of Blood Hematocrit and Blood Viscosity on Vascular Resistance and Blood Flow»، صفحات چاپی ۱۸۰–۱۸۱؛ بخش اثر هماتوکریت بر ویسکوزیته.
وضعیت تطبیق: تعیین پاسخ از روی منبع؛ علامت فایل دوم (گزینهٔ 2) با منبع منطبق نیست · شماره در مجموعه استاد: ۲۱
سطح اطمینان: بالا
سؤال ۳ فصل ۱۴ Turbulent Flow of Blood Under Some Conditions

کدام‌یک در مورد جریان خون صحیح است؟

۱در ابتدای شریان ریوی جریان گردابی وجود دارد.پاسخ صحیح
۲جریان خون گردابی اصطکاک کمتری ایجاد می‌کند.
۳جریان لامینار در عروق بزرگ تولید صدا می‌کند.
۴عدد رینولدز در گردش خون به‌طور عمده 2000 است.
پاسخ نهایی: گزینه ۱ — در ابتدای شریان ریوی جریان گردابی وجود دارد.

بررسی علمی گزینه‌ها

گزینه ۱، پاسخ صحیح: صحیح؛ در ابتدای شریان ریوی طی جهش سریع بطنی امکان آشفتگی جریان وجود دارد.
گزینه ۲، نادرست: غلط؛ جریان آشفته با ایجاد گردابه، اصطکاک و مقاومت را افزایش می‌دهد.
گزینه ۳، نادرست: غلط؛ جریان لامینار معمولاً بی‌صداست و صدا بیشتر با آشفتگی جریان ارتباط دارد.
گزینه ۴، نادرست: غلط؛ عدد رینولدز در عروق بزرگ معمولاً حدود ۲۰۰ تا ۴۰۰ است؛ بالاتر از حدود ۲۰۰۰ آشفتگی پایدار محتمل می‌شود. --- # فصل 15: Vascular Distensibility and Functions of the Arterial and Venous Systems

جمع‌بندی آموزشی سؤال

در بخش ابتدایی آئورت و شریان ریوی، به‌ویژه هنگام فاز سریع جهش بطنی، سرعت بالا، جریان ضربانی و قطر زیاد می‌توانند عدد رینولدز را بالا برده و جریان آشفته ایجاد کنند.

منبع: گایتون و هال، فصل 14، بخش «Turbulent Flow of Blood Under Some Conditions»، صفحات چاپی ۱۷۷–۱۷۸؛ بخش جریان آشفته و عدد رینولدز.
وضعیت تطبیق: تعیین پاسخ از روی منبع؛ علامت فایل دوم با منبع منطبق است · شماره در مجموعه استاد: ۲۹
سطح اطمینان: بالا
سؤال ۴ فصل ۱۵ Vascular Distensibility

کدام مورد در ارتباط با ویژگی‌های عروق گردش خون صحیح است؟

۱الاستیسیته وریدهای ریوی با وریدهای سیستمیک برابر است.
۲کامپلیانس وریدها و شریان‌های ریوی برابر است.
۳اتساع‌پذیری وریدهای سیستمیک بیشتر از وریدهای ریوی است.
۴اتساع‌پذیری شریان‌های ریوی 6 برابر شریان‌های سیستمیک است.پاسخ صحیح
پاسخ نهایی: گزینه ۴ — اتساع‌پذیری شریان‌های ریوی 6 برابر شریان‌های سیستمیک است.
یادداشت بازبینی: سؤال از نظر گزینهٔ ۱ ابهام واژگانی دارد؛ پاسخ آزمونیِ قطعی‌تر گزینهٔ ۴ است. ---

بررسی علمی گزینه‌ها

گزینه ۱، نادرست: منبع اتساع‌پذیری وریدهای ریوی را مشابه وریدهای سیستمیک می‌داند؛ اما واژهٔ «الاستیسیته» در سؤال با «اتساع‌پذیری» یکسان نیست و همین گزینه را مبهم کرده است.
گزینه ۲، نادرست: کامپلیانس فقط به اتساع‌پذیری وابسته نیست و به حجم بستر عروقی نیز بستگی دارد؛ برابری آن‌ها بیان نشده است.
گزینه ۳، نادرست: اتساع‌پذیری وریدهای ریوی و سیستمیک تقریباً مشابه است، نه اینکه وریدهای سیستمیک بیشتر باشند.
گزینه ۴، پاسخ صحیح: صحیح و عین مفهوم منبع: شریان‌های ریوی حدود شش برابر شریان‌های سیستمیک اتساع‌پذیرند.

جمع‌بندی آموزشی سؤال

منبع به‌طور صریح بیان می‌کند فشار کار شریان‌های ریوی تقریباً یک‌ششم شریان‌های سیستمیک است و اتساع‌پذیری آن‌ها حدود شش برابر شریان‌های سیستمیک است؛ بنابراین گزینهٔ ۴ گزارهٔ کمی و بی‌ابهام منبع است.

منبع: گایتون و هال، فصل 15، بخش «Vascular Distensibility»، صفحهٔ ۱ فایل فصل ۱۵؛ بخش اتساع‌پذیری عروقی.
وضعیت تطبیق: تعیین پاسخ از روی منبع؛ علامت فایل دوم با منبع منطبق است · شماره در مجموعه استاد: ۱
سطح اطمینان: متوسط
سؤال ۵ فصل ۱۵ Venous Pressures and Effect of Gravitational Pressure

کدام‌یک در مورد فشار سیستم وریدی به‌درستی بیان شده است؟

۱فشار وریدهای قفسه سینه همواره مقداری منفی است.
۲فشار وریدهای گردن به اندازه فاصله از سطح قلب منفی‌تر است.
۳فشار وریدهای پا همواره 90 mmHg بالاتر از فشار در سطح قلب است.
۴با افزایش فشار ورید مرکزی، ادم اندام‌ها اتفاق می‌افتد.پاسخ صحیح
پاسخ نهایی: گزینه ۴ — با افزایش فشار ورید مرکزی، ادم اندام‌ها اتفاق می‌افتد.
یادداشت بازبینی: پاسخ سبز ثبت‌شده در نمونه (گزینهٔ ۲) با متن منبع ناسازگار بود و اصلاح شد. ---

بررسی علمی گزینه‌ها

گزینه ۱، نادرست: غلط؛ فشار وریدهای داخل قفسهٔ سینه بسته به تنفس و موقعیت تغییر می‌کند و همواره منفی نیست.
گزینه ۲، نادرست: غلط؛ وریدهای گردن در حالت ایستاده معمولاً کلاپس می‌کنند و فشارشان تقریباً در صفر می‌ماند، نه اینکه با ارتفاع منفی‌تر شود.
گزینه ۳، نادرست: غلط؛ فشار حدود ۹۰ میلی‌متر جیوه در وریدهای پا فقط در فرد بالغِ کاملاً بی‌حرکت و ایستاده رخ می‌دهد، نه همواره.
گزینه ۴، پاسخ صحیح: صحیح؛ افزایش فشار ورید مرکزی می‌تواند فشار وریدی و مویرگی اندام‌ها را بالا برده و ادم ایجاد کند.

جمع‌بندی آموزشی سؤال

افزایش قابل‌توجه فشار ورید مرکزی سبب پس‌زدگی خون، افزایش فشار وریدهای محیطی و بالا رفتن فشار مویرگی می‌شود و می‌تواند ادم اندام‌ها ایجاد کند.

منبع: گایتون و هال، فصل 15، بخش «Venous Pressures and Effect of Gravitational Pressure»، صفحات ۷–۹ فایل فصل ۱۵؛ فشار وریدی محیطی و اثر جاذبه.
وضعیت تطبیق: اصلاح پاسخ ثبت‌شده در نمونه (از گزینهٔ 2 به گزینهٔ 4)؛ علامت فایل دوم با منبع منطبق است · شماره در مجموعه استاد: ۳
سطح اطمینان: بالا
سؤال ۶ فصل ۱۵ Pressure Reference Level for Measuring Venous and Other Circulatory Pressures

محل رفرنس اندازه‌گیری فشار گردش خون در کدام قسمت قرار دارد؟

۱بازوی سمت راست
۲دریچه سه‌لتیپاسخ صحیح
۳بطن چپ
۴شریان آئورت
پاسخ نهایی: گزینه ۲ — دریچه سه‌لتی

بررسی علمی گزینه‌ها

گزینه ۱، نادرست: بازو محل رایج اندازه‌گیری غیرمستقیم فشار شریانی است، نه سطح مرجع هیدروستاتیک بدن.
گزینه ۲، پاسخ صحیح: صحیح؛ سطح دریچهٔ سه‌لتی مرجع فشارهای گردش خون است.
گزینه ۳، نادرست: بطن چپ مرجع هیدروستاتیک اندازه‌گیری فشارهای عروقی نیست.
گزینه ۴، نادرست: آئورت محل فشار شریانی مرکزی است، اما سطح مرجع استاندارد محسوب نمی‌شود. ---

جمع‌بندی آموزشی سؤال

سطح مرجع فشارهای گردش خون در نزدیکی دریچهٔ سه‌لتی است؛ تغییر وضعیت بدن در این سطح کمترین اثر هیدروستاتیک را بر اندازه‌گیری ایجاد می‌کند.

منبع: گایتون و هال، فصل 15، بخش «Pressure Reference Level for Measuring Venous and Other Circulatory Pressures»، صفحهٔ ۹ فایل فصل ۱۵؛ سطح مرجع اندازه‌گیری فشار.
وضعیت تطبیق: تأیید پاسخ ثبت‌شده در نمونه؛ علامت فایل دوم با منبع منطبق است · شماره در مجموعه استاد: ۱۰
سطح اطمینان: بالا
سؤال ۷ فصل ۱۵ Vascular Compliance and Volume–Pressure Curves

انتظار دارید کدام‌یک از شرایط زیر، فشار پرشدگی متوسط عمومی را کاهش دهد؟

۱افزایش تحریک سمپاتیک
۲افزایش حجم خون
۳تجویز نوراپی‌نفرین
۴افزایش کامپلیانس وریدیپاسخ صحیح
پاسخ نهایی: گزینه ۴ — افزایش کامپلیانس وریدی
یادداشت بازبینی: تعیین پاسخ از روی منبع؛ علامت فایل دوم (گزینهٔ 2) با منبع منطبق نیست

بررسی علمی گزینه‌ها

گزینه ۱، نادرست: تحریک سمپاتیک با وِنوکانستریکشن ظرفیت وریدی را کم و فشار پرشدگی را زیاد می‌کند.
گزینه ۲، نادرست: افزایش حجم خون فشار پرشدگی متوسط را افزایش می‌دهد.
گزینه ۳، نادرست: نوراپی‌نفرین با انقباض وریدها فشار پرشدگی را افزایش می‌دهد.
گزینه ۴، پاسخ صحیح: صحیح؛ افزایش کامپلیانس وریدی فشار حاصل از یک حجم معین خون را کاهش می‌دهد. ---

جمع‌بندی آموزشی سؤال

با افزایش کامپلیانس وریدی، وریدها در فشار یکسان خون بیشتری ذخیره می‌کنند؛ بنابراین برای حجم خون ثابت، فشار پرشدگی متوسط سیستمیک کاهش می‌یابد.

منبع: گایتون و هال، فصل 15، بخش «Vascular Compliance and Volume–Pressure Curves»، صفحات ۱–۲ فایل فصل ۱۵؛ کامپلیانس و منحنی حجم–فشار.
وضعیت تطبیق: تعیین پاسخ از روی منبع؛ علامت فایل دوم (گزینهٔ 2) با منبع منطبق نیست · شماره در مجموعه استاد: ۲۷
سطح اطمینان: بالا
سؤال ۸ فصل ۱۵ Abnormal Pressure Pulse Contours

تغییر شکل ظاهری نبض در کدام بیماری با بقیه متفاوت است؟

۱استنوز دریچه آئورتیپاسخ صحیح
۲مجرای شریانی باز
۳رگورژیتاسیون آئورتی
۴آترواسکلروز
پاسخ نهایی: گزینه ۱ — استنوز دریچه آئورتی
یادداشت بازبینی: علامت قرمز گزینهٔ ۳ با شکل ۱۵–۴ تطابق نداشت. ---

بررسی علمی گزینه‌ها

گزینه ۱، پاسخ صحیح: صحیح؛ تنگی آئورت نبض کم‌دامنه و کندبالارونده ایجاد می‌کند.
گزینه ۲، نادرست: مجرای شریانی باز با افت فشار دیاستولی، فشار نبض را زیاد می‌کند.
گزینه ۳، نادرست: نارسایی آئورت با برگشت خون و افت شدید فشار دیاستولی، فشار نبض بسیار وسیع ایجاد می‌کند.
گزینه ۴، نادرست: سفتی شریانی در آترواسکلروز کامپلیانس را کم و فشار نبض را زیاد می‌کند.

جمع‌بندی آموزشی سؤال

در تنگی آئورت، خروج خون از بطن چپ محدود و دامنهٔ نبض کاهش می‌یابد؛ در آترواسکلروز، مجرای شریانی باز و نارسایی آئورت، فشار نبض معمولاً افزایش می‌یابد یا افت دیاستولی برجسته می‌شود. بنابراین تنگی آئورت از نظر جهت تغییر دامنه با بقیه متفاوت است.

منبع: گایتون و هال، فصل 15، بخش «Abnormal Pressure Pulse Contours»، صفحهٔ ۳ فایل فصل ۱۵؛ شکل ۱۵–۴.
وضعیت تطبیق: تعیین پاسخ از روی منبع؛ علامت فایل دوم (گزینهٔ 3) با منبع منطبق نیست · شماره در مجموعه استاد: ۳۳
سطح اطمینان: بالا
سؤال ۹ فصل ۱۵ Arterial Pressure Pulsations

کدام‌یک در مورد فشار نبض نادرست است؟

۱افزایش مقاومت عروقی موجب کاهش آن می‌شود.
۲افزایش کامپلیانس عروقی موجب افزایش آن می‌شود.پاسخ صحیح
۳افزایش ضربان قلب موجب افزایش فشار آن می‌شود.
۴افزایش حجم ضربه‌ای موجب افزایش آن می‌شود.
پاسخ نهایی: گزینه ۲ — افزایش کامپلیانس عروقی موجب افزایش آن می‌شود.
یادداشت بازبینی: گزینهٔ ۲ پاسخ قطعی بر اساس رابطهٔ «فشار نبض ≈ حجم ضربه‌ای ÷ کامپلیانس شریانی» است؛ گزینهٔ ۳ از نظر فیزیولوژیک وابسته به شرایط است. --- # فصل 16: The Microcirculation and Lymphatic System

بررسی علمی گزینه‌ها

گزینه ۱، نادرست: افزایش مقاومت محیطی خروج خون از شریان‌ها در دیاستول را کم کرده و می‌تواند فاصلهٔ سیستول و دیاستول را محدود کند؛ گزاره از نظر جهت کلی قابل قبول است.
گزینه ۲، پاسخ صحیح: نادرست و پاسخ سؤال؛ افزایش کامپلیانس برای حجم ضربه‌ای ثابت، افزایش فشار را کمتر و فشار نبض را کاهش می‌دهد.
گزینه ۳، نادرست: ضربان قلب عامل اصلی مستقیم فشار نبض نیست، اما با تغییر زمان دیاستول و حجم ضربه‌ای می‌تواند آن را تغییر دهد؛ این گزینه نسبت به گزینهٔ ۲ ابهام بیشتری دارد.
گزینه ۴، نادرست: صحیح؛ افزایش حجم ضربه‌ای خون بیشتری را در هر ضربان وارد شریان‌ها کرده و فشار نبض را زیاد می‌کند.

جمع‌بندی آموزشی سؤال

فشار نبض تقریباً با حجم ضربه‌ای نسبت مستقیم و با کامپلیانس شریانی نسبت معکوس دارد؛ بنابراین افزایش کامپلیانس، فشار نبض را کاهش می‌دهد، نه افزایش.

منبع: گایتون و هال، فصل 15، بخش «Arterial Pressure Pulsations»، صفحات ۲–۳ فایل فصل ۱۵؛ عوامل تعیین‌کنندهٔ فشار نبض.
وضعیت تطبیق: تعیین پاسخ از روی منبع؛ علامت فایل دوم با منبع منطبق است · شماره در مجموعه استاد: ۵۱
سطح اطمینان: متوسط
سؤال ۱۰ فصل ۱۶ Exchange of Substances Between Blood and Interstitial Fluid

در مورد گردش خون در عروق کوچک کدام جمله صحیح است؟

۱انتقال یون‌ها و مواد محلول در آب برای عبور از مویرگ نیاز به کانال‌های ویژه دارد.
۲انتقال از شکاف بین سلول‌های اندوتلیال، تنها در یک‌هزارم سطح مویرگ اتفاق می‌افتد.پاسخ صحیح
۳مهم‌ترین راه انتقال مواد بین پلاسما و مایع بینابینی، فیلتراسیون است.
۴سرعت حرکت پلاسما درون مویرگ 80 برابر انتشار مولکول‌های آب از غشای مویرگ است.
پاسخ نهایی: گزینه ۲ — انتقال از شکاف بین سلول‌های اندوتلیال، تنها در یک‌هزارم سطح مویرگ اتفاق می‌افتد.

بررسی علمی گزینه‌ها

گزینه ۱، نادرست: غلط؛ آب، یون‌ها و مواد محلول کوچک عمدتاً از شکاف‌های بین‌سلولی عبور می‌کنند و به کانال اختصاصی برای هر ماده نیاز ندارند.
گزینه ۲، پاسخ صحیح: صحیح؛ شکاف‌های بین‌سلولی تقریباً ۱/۱۰۰۰ سطح دیوارهٔ مویرگ را تشکیل می‌دهند.
گزینه ۳، نادرست: غلط؛ مهم‌ترین راه تبادل مواد، انتشار است، نه فیلتراسیون.
گزینه ۴، نادرست: غلط؛ انتشار آب حدود ۸۰ برابر سریع‌تر از حرکت خطی پلاسماست، نه برعکس. ---

جمع‌بندی آموزشی سؤال

شکاف‌های بین‌سلولی تنها حدود یک‌هزارم سطح مویرگ را تشکیل می‌دهند، اما حرکت حرارتی مولکول‌ها چنان سریع است که آب و مواد محلول در آب به‌آسانی از آن‌ها منتشر می‌شوند.

منبع: گایتون و هال، فصل 16، بخش «Exchange of Substances Between Blood and Interstitial Fluid»، صفحات ۳–۴ فایل فصل ۱۶؛ تبادل مواد از غشای مویرگی.
وضعیت تطبیق: تعیین پاسخ از روی منبع؛ علامت فایل دوم با منبع منطبق است · شماره در مجموعه استاد: ۴
سطح اطمینان: بالا