سنتز اسیدهای چرب و ایکوزانوئیدها

مرحله تعهدی سنتز اسید چرب

ACC و تولید مالونیل‌کوآ

سنتز از نو اسیدهای چرب در سیتوزول انجام می‌شود و محصول اصلی آن در بیشتر بافت‌ها پالمیتات با ۱۶ کربن است. کبد، بافت چربی، غده پستانی شیرده، کلیه، مغز و ریه از بافت‌هایی‌اند که می‌توانند این مسیر را انجام دهند. مواد لازم شامل استیل‌کوآ، ATP، HCO3−، بیوتین، Mn2+ و NADPH هستند.

نخستین مرحله، تبدیل استیل‌کوآ به مالونیل‌کوآ است. این واکنش توسط استیل‌کوآ کربوکسیلاز یا ACC انجام می‌شود و هم مرحله آغازین و هم مهم‌ترین مرحله تنظیمی لیپوژنز است.

واکنش استیل‌کوآ کربوکسیلاز — ACC واکنش را در دو مرحله انجام می‌دهد: ابتدا بیوتین کربوکسیله می‌شود و سپس گروه کربوکسیل به استیل‌کوآ منتقل می‌گردد.

استیل‌کوآ + {HCO}_{3} - + ATP \to مالونیل‌کوآ + ADP + P_{i} + H^{+}

واکنش کلی ACC؛ کربن HCO3− موقتاً وارد مالونیل‌کوآ می‌شود و هنگام تراکم در FAS دوباره به‌صورت CO2 آزاد می‌گردد.

بیوتین + {HCO}_{3} - + ATP \to کربوکسی‌بیوتین + ADP + P_{i}

کربوکسی‌بیوتین + استیل‌کوآ \to بیوتین + مالونیل‌کوآ

مرحله اول توسط بیوتین کربوکسیلاز و مرحله دوم توسط کربوکسیل‌ترانسفراز انجام می‌شود.

جزء ACC	نقش
بیوتین کربوکسیلاز	مصرف ATP و اتصال CO2 به بیوتین
بیوتین پروتئین حامل یا BCP	حمل بیوتین متصل‌شده به‌صورت کووالانسی میان دو جایگاه آنزیمی
کربوکسیل‌ترانسفراز	انتقال گروه کربوکسیل از کربوکسی‌بیوتین به استیل‌کوآ
جایگاه آلوستریک	دریافت پیام‌هایی مانند سیترات و زنجیره‌بلند آسیل‌کوآ

چرا مالونیل‌کوآ ضروری است؟

استیل‌کوآ به‌تنهایی برای طویل‌کردن زنجیره مناسب نیست. دکربوکسیلاسیون مالونیل، نیروی ترمودینامیکی لازم برای تراکم و افزودن دو کربن را فراهم می‌کند.

بیوتین چه نقشی دارد؟

بیوتین یک حامل متحرک CO2 است. این ویتامین ابتدا کربوکسیله می‌شود و سپس گروه کربوکسیل را به استیل‌کوآ تحویل می‌دهد.

کلید این بخش

ACC: استیل‌کوآ + CO2 + ATP → مالونیل‌کوآ؛ مرحله تعهدی و تنظیمی لیپوژنز.

افزودن دو کربن در هر چرخه

مجموعه FAS و ساخت پالمیتات

پس از تشکیل مالونیل‌کوآ، مجموعه اسید چرب سنتاز یا FAS زنجیره اسید چرب را می‌سازد. FAS پستانداران یک همودیمر است؛ یعنی از دو زنجیره پلی‌پپتیدی یکسان تشکیل شده و هر زنجیره شش فعالیت آنزیمی به‌همراه ACP دارد.

ساختمان مجموعه اسید چرب سنتاز — FAS یک همودیمر با آرایش X شکل است؛ هر مونومر شش فعالیت آنزیمی و یک ACP دارد.

جزء FAS	کارکرد
مالونیل/استیل ترانس‌آسیلاز	بارگذاری استیل و مالونیل روی گروه‌های SH مجموعه
3-کتوآسیل سنتاز	تراکم و آزادسازی CO2
3-کتوآسیل ردوکتاز	کاهش گروه کتو با NADPH
دهیدراتاز	برداشت H2O و ایجاد پیوند دوگانه
انوئیل ردوکتاز	کاهش پیوند دوگانه با NADPH و ایجاد زنجیره اشباع
تیواستراز	آزادکردن پالمیتات پس از تکمیل زنجیره ۱۶ کربنی
ACP	حمل واسطه‌های آسیل با بازوی 4′-فسفوپانتتئین مشتق از اسید پانتوتنیک

چرخه سنتز اسید چرب در FAS — هر چرخه FAS شامل تراکم، احیا، دهیدراتاسیون و احیا است و زنجیره را دو کربن بلندتر می‌کند.

مرحله چرخه	اتفاق	عامل مصرفی یا محصول
بارگذاری آغازگر	استیل از استیل‌کوآ به Cys-SH منتقل می‌شود.	CoA آزاد می‌شود.
بارگذاری مالونیل	مالونیل به SH موجود در ACP متصل می‌شود.	CoA آزاد می‌شود.
تراکم	استیل به کربن متیلن مالونیل حمله می‌کند.	CO2 آزاد و 3-کتوآسیل-ACP ساخته می‌شود.
احیا اول	گروه کتو به هیدروکسیل تبدیل می‌شود.	NADPH → NADP+
دهیدراتاسیون	آب جدا و انوئیل-ACP تشکیل می‌شود.	H2O آزاد می‌شود.
احیا دوم	پیوند دوگانه اشباع می‌شود.	NADPH → NADP+
انتقال و تکرار	آسیل به Cys منتقل و مالونیل جدید روی ACP بارگذاری می‌شود.	دو کربن دیگر افزوده می‌شود.

3-کتوآسیل-ACP + NADPH + H^{+} \to 3-هیدروکسی‌آسیل-ACP + {NADP}^{+}

3-هیدروکسی‌آسیل-ACP \to ترانس- Δ^{2} -انوئیل-ACP + H_{2} O

ترانس- Δ^{2} -انوئیل-ACP + NADPH + H^{+} \to اشباع آسیل-ACP + {NADP}^{+}

در هر چرخه دو NADPH مصرف می‌شود.

استیل‌کوآ + 7 مالونیل‌کوآ + 14 NADPH + 14 H^{+} \to پالمیتات + 7 {CO}_{2} + 6 H_{2} O + 8 CoA-SH + 14 {NADP}^{+}

واکنش کلی FAS پس از ساخته‌شدن مالونیل‌کوآ؛ یک استیل‌کوآ آغازگر و هفت مالونیل‌کوآ مصرف می‌شوند.

تعداد چرخه‌های طویل‌سازی = \frac{تعداد کربن‌های محصول - 2}{2}

برای پالمیتات : \frac{16 - 2}{2} = 7 چرخه‌ها

کربن‌های ۱۵ و ۱۶ پالمیتات از استیل آغازگر و ۱۴ کربن دیگر از هفت مالونیل‌کوآ می‌آیند.

CO2 وارد محصول نمی‌ماند

CO2 در ساخت مالونیل‌کوآ مصرف می‌شود، اما همان CO2 هنگام تراکم آزاد می‌گردد. نقش آن فعال‌کردن دهنده دوکربنی است، نه افزودن کربن دائمی به پالمیتات.

محصول اصلی چرا پالمیتات است؟

تیواستراز معمول FAS بیشترین تمایل را به پالمیتوئیل-ACP دارد. پس از آزادشدن، پالمیتات می‌تواند طویل، غیراشباع یا وارد TAG، فسفولیپید و کلستریل‌استر شود.

رساندن کربن و قدرت احیایی

انتقال سیترات، منابع NADPH و طویل‌سازی زنجیره

استیل‌کوآ حاصل از پیرووات در ماتریکس میتوکندری ساخته می‌شود، اما غشای داخلی را مستقیماً عبور نمی‌کند. برای انتقال واحد استیل به سیتوزول، ابتدا با OAA ترکیب و به سیترات تبدیل می‌شود. سیترات از ناقل تری‌کربوکسیلات خارج و در سیتوزول توسط ATP-سیترات لیاز شکسته می‌شود.

شاتل سیترات و منابع NADPH — سیترات واحد استیل را به سیتوزول می‌آورد و مسیر OAA → مالات → پیرووات بخشی از NADPH موردنیاز لیپوژنز را می‌سازد.

سیترات + CoA-SH + ATP \to استیل‌کوآ + اگزالواستات + ADP + P_{i}

واکنش ATP-سیترات لیاز در سیتوزول؛ فعالیت آن در حالت حالت تغذیه افزایش می‌یابد.

اگزالواستات + NADH + H^{+} ⇌ مالات + {NAD}^{+}

مالات + {NADP}^{+} \to پیرووات + {CO}_{2} + NADPH + H^{+}

واکنش دوم توسط آنزیم مالیک انجام می‌شود و NADPH سیتوزولی می‌سازد.

منبع NADPH	اهمیت
مسیر اکسیداتیو پنتوز فسفات	منبع اصلی در کبد، بافت چربی و غده پستانی شیرده
آنزیم مالیک	تبدیل مالات به پیرووات همراه تولید NADPH
ایزوسیترات دهیدروژناز سیتوزولی	منبع مکمل؛ در نشخوارکنندگان اهمیت بیشتری دارد.

مرحله	محل	کارکرد
FAS	سیتوزول	ساخت کامل پالمیتات از استیل‌کوآ و مالونیل‌کوآ
طویل‌سازی میکروزومی	ER	افزودن واحدهای دوکربنی به آسیل‌کوآهای C10 به بالا با مالونیل‌کوآ و NADPH
پردازش پراکسی‌زومی	پراکسی‌زوم	در برخی PUFAهای بسیار بلند، کوتاه‌سازی نهایی پس از طویل‌سازی

شاتل سیترات فقط انتقال کربن نیست

این چرخه هم استیل‌کوآ سیتوزولی فراهم می‌کند و هم از طریق آنزیم مالیک قدرت احیایی NADPH تولید می‌کند.

رابطه با وضعیت انرژی

سیترات زمانی از میتوکندری خارج می‌شود که چرخه TCA از سوبسترا و انرژی اشباع باشد. بنابراین سیترات هم حامل کربن و هم پیام وفور انرژی است.

کنترل متابولیک

تنظیم کوتاه‌مدت و بلندمدت لیپوژنز

لیپوژنز در حالت حالت تغذیه و رژیم پرکربوهیدرات افزایش می‌یابد و در ناشتایی، محدودیت کالری، رژیم پرچرب و کمبود انسولین کاهش پیدا می‌کند. ساکاروز می‌تواند از گلوکز لیپوژنیکتر باشد، زیرا فروکتوز از مرحله تنظیمی PFK-1 در گلیکولیز عبور می‌کند و جریان کربن را سریع‌تر به سمت استیل‌کوآ و TAG می‌فرستد.

تنظیم آلوستریک استیل‌کوآ کربوکسیلاز — سیترات ACC را به فرم پلیمر فعال می‌برد؛ زنجیره‌بلند آسیل‌کوآ و فسفریلاسیون آن را مهار می‌کنند.

تنظیم‌کننده ACC	اثر	منطق متابولیک
سیترات	فعال‌سازی آلوستریک و پلیمریزاسیون	نشانه فراوانی استیل‌کوآ و انرژی
پالمیتوئیل‌کوآ و زنجیره‌بلند آسیل‌کوآ	مهار بازخورد و کمک به دپلیمریزاسیون	وقتی محصول یا FFA زیاد است، ساخت جدید کاهش می‌یابد.
فسفریلاسیون	غیرفعال‌سازی	در انرژی پایین یا اثر گلوکاگون و اپی‌نفرین
دفسفریلاسیون	فعال‌سازی	در اثر انسولین و حالت حالت تغذیه

تنظیم ACC با فسفریلاسیون — AMPK با فسفریلاسیون، ACC را خاموش می‌کند؛ انسولین با دفسفریلاسیون فعالیت ACC را افزایش می‌دهد.

هورمون یا وضعیت	مسیر پیام‌رسانی	نتیجه روی ACC
انسولین	دفسفریلاسیون و افزایش بیان ژن‌های لیپوژنیک	فعال
گلوکاگون	cAMP/PKA و فعال‌شدن کینازهای مهارکننده	غیرفعال
اپی‌نفرین	افزایش cAMP و فسفریلاسیون	غیرفعال
AMP بالا	فعال‌شدن AMPK	فسفریلاسیون و مهار ACC
زنجیره‌بلند آسیل‌کوآ بالا	مهار مستقیم و تقویت پیام کمبود نیاز به سنتز	غیرفعال‌تر

دیاگرام آموزشی — ACC و مالونیل‌کوآ هماهنگی میان ساخت و اکسیداسیون اسید چرب را برقرار می‌کنند.

تنظیم بلندمدت	اثر
انسولین و رژیم پرکربوهیدرات	افزایش بیان ACC، FAS، ATP-سیترات لیاز و آنزیم‌های گلیکولیز و PPP
گلوکاگون و گرسنگی طولانی	کاهش سنتز آنزیم‌های لیپوژنیک
رژیم پرچرب و PUFA	کاهش هماهنگ بیان آنزیم‌های گلیکولیتیک و لیپوژنیک
نوع 1 دیابت	کاهش فعالیت و مقدار آنزیم‌های لیپوژنز

دو اثر مالونیل‌کوآ

مالونیل‌کوآ هم دهنده دوکربنی FAS است و هم CPT-I را مهار می‌کند. بنابراین وقتی سنتز روشن است، ورود اسید چرب زنجیره‌بلند به میتوکندری خاموش می‌شود.

بازخورد زنجیره‌بلند آسیل‌کوآ

این مولکول‌ها ACC و ناقل سیترات را مهار می‌کنند و با افزایش نسبت‌های استیل‌کوآ/CoA و NADH/NAD+ می‌توانند PDH را نیز غیرمستقیم خاموش کنند.

خانواده‌های ω3، ω6 و ω9

اسیدهای چرب ضروری، غیراشباع‌سازی و طویل‌سازی

انسان می‌تواند با دساتوراز Δ۹ در ER، پیوند دوگانه در موقعیت Δ9 ایجاد کند و خانواده ω9 را بسازد؛ اما توانایی افزودن پیوند دوگانه در Δ12 و Δ15 را ندارد. به همین علت اسید لینولئیک از خانواده ω6 و اسید α-لینولنیک یا ALA از خانواده ω3 باید از رژیم غذایی دریافت شوند.

استئاروئیل‌کوآ + NADH + H^{+} + O_{2} \to اولئوئیل‌کوآ + {NAD}^{+} + 2 H_{2} O

نمونه واکنش دساتوراز Δ۹؛ سامانه میکروزومی شامل سیتوکروم b5 و ردوکتاز است و می‌تواند از NADH یا NADPH استفاده کند.

مسیر ساخت خانواده‌های امگا ۹، ۶ و ۳ — خانواده‌های ω9، ω6 و ω3 با طویل‌سازی و غیراشباع‌سازی پیش می‌روند، اما هر خانواده هویت ω خود را حفظ می‌کند.

خانواده	پیش‌ساز اصلی	محصول‌های مهم	وضعیت تغذیه‌ای
ω9	اسید اولئیک	ایکوزاتری‌انوئیک اسید و PUFAهای ω9	غیراساسی؛ بدن از اسید چرب اشباع می‌سازد.
ω6	اسید لینولئیک	GLA، دی‌هومو-گاما-لینولنیک اسید و اسید آراشیدونیک	لینولئیک ضروری؛ آراشیدونیک در انسان معمولاً قابل ساخت است.
ω3	ALA	EPA و DHA	ALA ضروری؛ تبدیل به EPA و DHA محدود است.

اسید لینولئیک \to γ-اسید لینولنیک \to دی‌هومو-گاما-لینولنیک اسید \to اسید آراشیدونیک

ALA \to EPA \to DHA

هر مسیر ترکیبی از Δ6 غیراشباع‌سازی، طویل‌سازی و Δ5 غیراشباع‌سازی است؛ ساخت نهایی DHA شامل طویل‌سازی بیشتر و یک مرحله β-اکسیداسیون در پراکسی‌زوم است.

بافت یا مولکول	اهمیت EFA و PUFA
غشای سلول و میتوکندری	حفظ سیالیت و یکپارچگی ساختمانی
اسید آراشیدونیک	۵ تا ۱۵٪ اسیدهای چرب فسفولیپید و پیش‌ساز ایکوزانوئیدهای سری ۲ و ۴
DHA	فراوان در شبکیه، مغزی قشر، بیضه و اسپرم؛ ضروری برای رشد مغز و شبکیه
جفت و شیر	انتقال DHA به جنین و نوزاد
کمبود EFA	اختلال رشد و تولیدمثل، ضایعات پوستی و اختلال انتقال لیپید

نشانگر کمبود EFA

در کمبود EFA، اسیدهای چرب ω9 جای PUFAهای ضروری را می‌گیرند و 20:3 ω9 افزایش می‌یابد. نسبت تری‌ان/تترائن برای ارزیابی شدت کمبود استفاده می‌شود.

یک استثنای جانوری

گربه‌ها Δ6 دساتوراز کافی ندارند و نمی‌توانند اسید لینولئیک را به مقدار لازم به اسید آراشیدونیک تبدیل کنند؛ بنابراین اسید آراشیدونیک برای آن‌ها رژیمی ضروری است.

ترانس اسید چرب

اسیدهای چرب ترانس صنعتی با EFA رقابت می‌کنند، ساختمان خطی‌تری شبیه اسیدهای چرب اشباع دارند و می‌توانند هیپرکلسترولمی و آترواسکلروز را تشدید کنند.

هورمون‌های موضعی مشتق از C20

منشأ و طبقه‌بندی ایکوزانوئید‌ها

ایکوزانوئید‌ها میانجی‌های بسیار فعال و کوتاه‌عمر مشتق از PUFAهای ۲۰ کربنی‌اند و بیشتر به‌صورت هورمون موضعی عمل می‌کنند. مهم‌ترین خانواده‌ها PG، PGI، TX، LT و LX هستند.

اسید آراشیدونیک معمولاً در موقعیت sn-2 فسفولیپید غشا ذخیره می‌شود و با فعال‌شدن فسفولیپاز A2 آزاد می‌گردد. سپس مسیر COX و LOX برای استفاده از این سوبسترا با هم رقابت می‌کنند.

منشأ سه گروه اصلی ایکوزانوئیدها — نوع پیش‌ساز، شماره سری ایکوزانوئید را تعیین می‌کند؛ اسید آراشیدونیک منشأ پروستانوئیدهای سری ۲ و لوکوترینهای سری ۴ است.

پیش‌ساز C20	خانواده	محصول‌های اصلی
دی‌هومو-گاما-لینولنیک اسید؛ ω6	سری ۱	PG1 و TX1
اسید آراشیدونیک؛ ω6	سری ۲ و ۴	PG2، PGI2، TX2 و نیز LT4 و LX4
EPA؛ ω3	سری ۳ و ۵	PG3، PGI3، TX3 و LT5

گروه	مسیر	اثرهای مهم
PG	COX	التهاب، درد، تب، انقباض عضله صاف، تولیدمثل و تنظیم خواب
PGI یا پروستاسیکلین	COX؛ بیشتر در اندوتلیوم	گشادی عروق و مهار تجمع پلاکت
TX	COX؛ بیشتر در پلاکت	تنگی عروق و تحریک تجمع پلاکت
LT	5-LOX	تنگی برونش، افزایش نفوذپذیری عروق و جذب لکوسیت
LX	همکاری چند LOX	اثرات ضدالتهابی و کمک به خاتمه پاسخ ایمنی

شماره زیرنویس چه می‌گوید؟

زیرنویس PG، TX یا LT تعداد پیوندهای دوگانه محصول و سری آن را نشان می‌دهد؛ برای مثال اسید آراشیدونیک، PG2 و LT4 می‌سازد.

اثر رژیم ω3

EPA تولید PGI3 را ممکن می‌کند که ضدتجمع پلاکتی قوی است، اما TXA3 از TXA2 تجمع‌دهندگی ضعیف‌تری دارد؛ بنابراین تعادل به سمت کاهش فعالیت پلاکتی می‌رود.

دو شاخه اصلی اسید آراشیدونیک

مسیرهای COX و LOX و نکات دارویی

مسیر COX و پروستانوئید‌ها

COX که پروستاگلاندین H سنتاز نیز نامیده می‌شود، دو فعالیت سیکلواکسیژناز و پراکسیداز دارد و با مصرف دو مولکول O2، اسید آراشیدونیک را به اندوپراکسیدهای PGG2 و PGH2 تبدیل می‌کند. سپس هر بافت با آنزیم اختصاصی خود PG، PGI یا TX غالب را می‌سازد.

مسیر سیکلواکسیژناز از آراشیدونیک اسید — PGH2 نقطه شاخه‌ای مشترک برای ساخت PGE2، PGD2، PGF2α، PGI2 و TXA2 است.

ایزوآنزیم	ویژگی	اهمیت
COX-1	در بسیاری از بافت‌ها به‌صورت دائمی بیان می‌شود.	حفاظت مخاط معده، عملکرد پلاکت و همئوستاز طبیعی
COX-2	با سیتوکین و التهاب القا می‌شود، هرچند در برخی بافت‌ها بیان پایه دارد.	تولید پروستانوئیدهای التهابی و درد؛ هدف کوکسیب‌ها

پروستانوئید	منبع شاخص	اثر غالب
TXA2	پلاکت	تنگی عروق و تجمع
PGI2	دیواره عروق	گشادی عروق و مهار تجمع
PGE2	بافت‌های متعدد	درد، تب، التهاب، انقباض یا شل‌شدن عضله صاف بسته به گیرنده
PGD2	ماست‌سل و CNS	واکنش‌های آلرژیک و اثر خواب‌آور
PGF2α	رحم و بافت‌های دیگر	انقباض عضله صاف و نقش تولیدمثلی

مهار COX با دارو‌ها

دارو یا گروه	مکانیسم	نکته بالینی
آسپیرین	استیلاسیون غیرقابل‌برگشت COX-1 و COX-2	پلاکت هسته ندارد و نمی‌تواند COX جدید بسازد؛ دوز پایین TXA2 را طولانی‌مدت کاهش می‌دهد.
ایبوپروفن و ایندومتاسین	مهار برگشت‌پذیر و رقابتی COX	کاهش درد، تب و التهاب؛ عوارض گوارشی به‌ویژه با مهار COX-1
کوکسیب‌ها	مهار انتخابی‌تر COX-2	کاهش آسیب معده، اما برخی داروها خطر قلبی‌عروقی را افزایش داده‌اند.
کورتیکواستروئید	کاهش رونویسی COX-2 و مهار آزادسازی آراشیدونات از طریق مسیرهای ضدالتهابی	اثری بالاتر از NSAID در زنجیره التهاب

مسیر LOX، لوکوترین و لیپوکسین

5-LOX، 12-LOX و 15-LOX اکسیژن را در موقعیت‌های مختلف اسید آراشیدونیک وارد می‌کنند و HPETE می‌سازند. فقط 5-LOX مسیر لوکوترین‌ها را آغاز می‌کند. لیپوکسین‌ها با همکاری بیش از یک LOX ساخته می‌شوند.

مسیر لیپواکسیژناز و ساخت لوکوترین و لیپوکسین — LTA4 نقطه شاخه‌ای برای LTB4 و لوکوترین‌های سیستئینیل است؛ لیپوکسین‌ها از همکاری چند LOX ایجاد می‌شوند.

محصول	اثر اصلی
LTB4	کموتاکسی و فعال‌سازی نوتروفیل
LTC4، LTD4 و LTE4	اجزای SRS-A؛ تنگی برونش قوی و افزایش نفوذپذیری عروقی
LXA4 و سایر لیپوکسین‌ها	مهار فراخوانی التهابی و کمک به رفع

SRS-A چیست؟

ترکیبی از LTC4، LTD4 و LTE4 است و یکی از قوی‌ترین عوامل انقباض عضلات راه هوایی در واکنش‌های آلرژیک و آسم محسوب می‌شود.

خاموش‌شدن پروستاگلاندین

COX خاصیت خودغیرفعال‌سازی یا خودکشی آنزیم دارد و پروستاگلاندین‌ها نیز به‌سرعت توسط 15-هیدروکسی‌پروستاگلاندین دهیدروژناز غیرفعال می‌شوند؛ بنابراین اثرشان کوتاه و موضعی است.

EFA فقط برای ایکوزانوئید نیست

نقش EFA در ساختمان غشا مستقل از تولید پروستاگلاندین است؛ مهار COX به‌تنهایی علائم کمبود EFA ایجاد نمی‌کند و دادن پروستاگلاندین نیز کمبود ساختمانی غشا را جبران نمی‌کند.

مرور نهایی

مرور عمیق و جمع‌بندی دام‌های امتحانی

محل لیپوژنزسیتوزول

مرحله کنترل‌کنندهACC و ساخت مالونیل‌کوآ

فعال‌کننده ACCسیترات و دفسفریلاسیون

مهارکننده ACCAMPK، گلوکاگون و زنجیره‌بلند آسیل‌کوآ

ساختمان FASهمودیمر؛ شش آنزیم + ACP در هر مونومر

محصول FASپالمیتات

کربن‌های پالمیتات۲ کربن از استیل و ۱۴ کربن از مالونیل

مصرف احیایی۱۴ NADPH

منبع استیل سیتوزولیسیترات شاتل و ATP-سیترات لیاز

منبع اصلی NADPHPPP

EFA انساناسید لینولئیک و ALA

دروازه ایکوزانوئیدآزادسازی اسید آراشیدونیک توسط PLA2

کلیدواژه سؤال	پاسخ	چرا؟
استیل‌کوآ + HCO3− + ATP	مالونیل‌کوآ	واکنش ACC و وابسته به بیوتین است.
مرحله تعهدی لیپوژنز	ACC	تولید مالونیل‌کوآ را کنترل می‌کند.
بازوی حامل FAS	4′-فسفوپانتتئین در ACP	واسطه‌های آسیل را میان دومین‌ها جابه‌جا می‌کند.
آغازگر سنتز پالمیتات	استیل‌کوآ	کربن‌های انتهایی ۱۵ و ۱۶ را می‌سازد.
دهنده دوکربنی هر چرخه	مالونیل‌کوآ	با دکربوکسیلاسیون، تراکم را پیش می‌برد.
تعداد چرخه برای پالمیتات	۷	هر چرخه دو کربن به آغازگر دوکربنی اضافه می‌کند.
تعداد NADPH برای پالمیتات	۱۴	دو احیا در هر یک از هفت چرخه
آزادکننده محصول FAS	تیواستراز	پالمیتات را از ACP جدا می‌کند.
شکستن سیترات در سیتوزول	ATP-سیترات لیاز	استیل‌کوآ و OAA می‌سازد.
فعال‌سازی ACC در حالت تغذیه	سیترات، انسولین و دفسفریلاسیون	ذخیره کربن اضافی به‌صورت چربی را ممکن می‌کند.
خاموشی ACC در ناشتایی	AMPK و فسفریلاسیون	ATP پایین است و ساخت چربی متوقف می‌شود.
رابط سنتز و β-اکسیداسیون	مالونیل‌کوآ	CPT-I را مهار می‌کند.
محدودیت دساتوراز انسان	عدم ایجاد پیوند فراتر از Δ9	Δ12 و Δ15 وجود ندارند.
نشانگر کمبود EFA	افزایش تری‌ان/تترائن نسبت	20:3 ω9 جای اسید آراشیدونیک را می‌گیرد.
پیش‌ساز PG2 و TX2	اسید آراشیدونیک	از مسیر COX وارد پروستانوئیدهای سری ۲ می‌شود.
پیش‌ساز LT4	اسید آراشیدونیک	5-LOX آن را به لوکوترینهای سری ۴ می‌برد.
ضد تجمع پلاکت عروقی	PGI2	در اندوتلیوم تولید می‌شود.
محرک تجمع پلاکت	TXA2	در پلاکت ساخته می‌شود.
مهار برگشت‌ناپذیر COX	آسپیرین	COX را استیله‌کردن می‌کند.
تنگ‌کننده برونشهای SRS-A	LTC4، LTD4 و LTE4	لوکوترین‌های سیستئینیل هستند.

زنجیره حفظی FAS

بار → متراکم‌کردن → احیا → دهیدراته‌کردن → احیا → انتقال. دو احیا با NADPH انجام می‌شوند.

زنجیره حفظی ایکوزانوئید

غشا فسفولیپید → PLA2 → اسید آراشیدونیک → COX یا LOX. COX، PG/PGI/TX و LOX، LT/LX می‌سازد.

جمع‌بندی یک‌خطی فصل

در حالت حالت تغذیه، سیترات و انسولین، ACC را فعال می‌کنند؛ مالونیل‌کوآ ساخته می‌شود و FAS با یک استیل آغازگر، هفت مالونیل‌کوآ و ۱۴ NADPH، پالمیتات می‌سازد. PUFAهای ضروری با الونگاز و دساتوراز به پیش‌سازهای ایکوزانوئید تبدیل می‌شوند و اسید آراشیدونیک از مسیر COX یا LOX، پروستانوئید‌ها، لوکوترین‌ها و لیپوکسین‌ها را ایجاد می‌کند.