پاسخنامه تشریحی · نمونه‌سؤالات فارماکولوژی

پاسخنامه تشریحی نمونه‌سؤالات فارماکولوژی · بخش ۱

سؤالات ۱ تا ۲۳ با پاسخ نهایی، تحلیل جداگانه هر چهار گزینه، جمع‌بندی آموزشی و ارجاع به منابع

۲۳سؤال
۹۲تحلیل گزینه
۱ تا ۲۳شماره سؤالات

دسترسی سریع به سؤالات

سؤال ۱ — کدام‌یک از داروهای زیر یک آنتی‌هیستامین H1 نسل دوم و انتخاب رایج برای درمان کهیر است؟سؤال ۲ — قلیایی کردن ادرار با تجویز بیکربنات در بیمارانی که با فنوباربیتال (اسید ضعیف) مسموم شده‌ا…سؤال ۳ — تعیین Bioavailability (فراهمی زیستی) بر اساس نسبت کدام پارامترِ فرم خوراکی به فرم تزریقی…سؤال ۴ — در بیمار سیگاری مبتلا به برونشیت مزمن، چرا باید دوز بالاتری از تئوفیلین تجویز شود؟سؤال ۵ — کدام اثر در نتیجه مصرف داروهای بتابلوکر مانند پروپرانولول بروز می‌کند؟سؤال ۶ — داروهای کولینرژیک می‌توانند موجب بروز کدام اثر شوند؟سؤال ۷ — کدام‌یک دلیل بیشتر بودن دوز خوراکی یک دارو نسبت به دوز تزریقی آن است؟سؤال ۸ — داروهای آنتی‌هیستامین H1 نسل دوم مانند لوراتادین نسبت به ترکیبات قدیمی‌تر نسل اول چه ویژگ…سؤال ۹ — با توجه به عبور داروها از جفت، مصرف کدام داروها در بارداری مطمئن‌تر است؟سؤال ۱۰ — هیستامین می‌تواند سبب کدام اثر شود؟سؤال ۱۱ — کدام دارو موجب تشدید اثر استیلکولین می‌شود؟سؤال ۱۲ — کوتریموکسازول حاوی کدام ترکیب است؟سؤال ۱۳ — اندکس درمانی دارو مشخص‌کننده کدام‌یک از موارد زیر است؟سؤال ۱۴ — کدام‌یک از عوامل زیر در توزیع داروها در بدن مؤثر است؟سؤال ۱۵ — میانجی عصبی رشته‌های پیش‌عقده‌ای و پس‌عقده‌ای سمپاتیک به ترتیب چیست؟سؤال ۱۶ — تغییرات رفتاری مانند فراموشی و اختلال حافظه متعاقب مصرف کدام دارو بیشتر امکان‌پذیر است؟سؤال ۱۷ — کدام عبارت درباره استیلکولین صحیح است؟سؤال ۱۸ — آگونیست‌های بتا 2 در بهبود کدام بیماری مؤثرند؟سؤال ۱۹ — کدام‌یک درباره داروهای مهارکننده آنزیمی صحیح است؟سؤال ۲۰ — در صورت احتباس ادرار کدام دارو تجویز می‌شود؟سؤال ۲۱ — کدام‌یک از آنتی‌هیستامین‌های H1 زیر اشتها‌آور است؟سؤال ۲۲ — اگر دارویی عبور اول کبدی داشته باشد، کدام عبارت صحیح است؟سؤال ۲۳ — دوره تأخیری در منحنی دوز ـ اثر (Lag period) یک دارو به چه معناست؟
سؤال ۱ فارماکولوژی · بخش ۶، آنتی‌هیستامین‌های نسل دوم و کاربرد آن‌ها در کهیر

کدام‌یک از داروهای زیر یک آنتی‌هیستامین H1 نسل دوم و انتخاب رایج برای درمان کهیر است؟

۱فاموتیدین
۲پرومتازین
۳لوراتادینپاسخ صحیح
۴کرومولین سدیم
پاسخ نهایی: گزینه ۳ — لوراتادین

بررسی علمی هر چهار گزینه

گزینه ۱، نادرست: فاموتیدین آنتاگونیست گیرنده H2 و کاهنده ترشح اسید معده است و آنتی‌هیستامین انتخابی درمان کهیر محسوب نمی‌شود.
گزینه ۲، نادرست: پرومتازین آنتی‌هیستامین نسل اول و خواب‌آور است؛ برای درمان مزمن کهیر، داروهای نسل دوم کم‌خواب‌آور ترجیح دارند.
گزینه ۳، پاسخ صحیح: لوراتادین آنتی‌هیستامین H1 نسل دوم و از انتخاب‌های رایج برای کهیر و رینیت آلرژیک است.
گزینه ۴، نادرست: کرومولین سدیم پایدارکننده ماست‌سل و دارویی پیشگیرانه است، نه آنتی‌هیستامین H1 نسل دوم.

جمع‌بندی آموزشی سؤال

در کهیر، آنتی‌هیستامین‌های H1 نسل دوم مانند لوراتادین به‌دلیل خواب‌آلودگی کمتر، انتخاب‌های رایج‌تری هستند.

منبع: بخش ۶، مبحث آنتی‌هیستامین‌های نسل دوم و کاربرد آن‌ها در کهیر
تطبیق‌شده با منابع فارماکولوژی ارسالی
سؤال ۲ فارماکولوژی · بخش ۲، دفع کلیوی، یونیزاسیون و به‌دام‌افتادن یونی

قلیایی کردن ادرار با تجویز بیکربنات در بیمارانی که با فنوباربیتال (اسید ضعیف) مسموم شده‌اند، به چه علت انجام می‌شود؟

۱باعث کاهش بازجذب فنوباربیتال از لوله‌های ادراری می‌شودپاسخ صحیح
۲ترشح لوله‌ای فنوباربیتال را افزایش می‌دهد
۳فنوباربیتال را در خون بی‌اثر می‌کند
۴موجب کاهش یونیزه شدن فنوباربیتال در لوله‌های ادراری می‌شود
پاسخ نهایی: گزینه ۱ — باعث کاهش بازجذب فنوباربیتال از لوله‌های ادراری می‌شود

بررسی علمی هر چهار گزینه

گزینه ۱، پاسخ صحیح: درست است؛ قلیایی‌کردن ادرار، فنوباربیتالِ اسید ضعیف را یونیزه نگه می‌دارد و بازجذب لوله‌ای آن را کم می‌کند.
گزینه ۲، نادرست: نادرست است؛ بیکربنات عمدتاً با کاهش بازجذب عمل می‌کند، نه با افزایش ترشح فعال لوله‌ای.
گزینه ۳، نادرست: نادرست است؛ فنوباربیتال در خون خنثی یا بی‌اثر نمی‌شود؛ فقط دفع کلیوی آن تسهیل می‌شود.
گزینه ۴، نادرست: نادرست است؛ قلیایی‌کردن ادرار یونیزاسیون اسید ضعیف را افزایش می‌دهد، نه کاهش.

جمع‌بندی آموزشی سؤال

قلیایی‌کردن ادرار، فنوباربیتالِ اسید ضعیف را یونیزه نگه می‌دارد و بازجذب لوله‌ای آن را کم می‌کند.

منبع: بخش ۲، مبحث دفع کلیوی، یونیزاسیون و به‌دام‌افتادن یونی
تطبیق‌شده با منابع فارماکولوژی ارسالی
سؤال ۳ فارماکولوژی · بخش ۲، فراهمی زیستی و سطح زیر منحنی غلظت-زمان

تعیین Bioavailability (فراهمی زیستی) بر اساس نسبت کدام پارامترِ فرم خوراکی به فرم تزریقی محاسبه می‌شود؟

۱AUCپاسخ صحیح
۲T1/2
۳SS (Steady State)
۴ED50
پاسخ نهایی: گزینه ۱ — AUC

بررسی علمی هر چهار گزینه

گزینه ۱، پاسخ صحیح: درست است؛ فراهمی زیستی خوراکی با مقایسه AUC فرم خوراکی و تزریق وریدی محاسبه می‌شود.
گزینه ۲، نادرست: نادرست است؛ نیمه‌عمر سرعت حذف را نشان می‌دهد و معیار مستقیم فراهمی زیستی نیست.
گزینه ۳، نادرست: نادرست است؛ حالت پایدار به تعادل ورود و دفع مربوط است، نه نسبت جذب فرم خوراکی به تزریقی.
گزینه ۴، نادرست: نادرست است؛ ED50 شاخص فارماکودینامیکِ دوز مؤثر است و برای محاسبه فراهمی زیستی به کار نمی‌رود.

جمع‌بندی آموزشی سؤال

فراهمی زیستی خوراکی با مقایسه AUC فرم خوراکی و تزریق وریدی محاسبه می‌شود.

منبع: بخش ۲، مبحث فراهمی زیستی و سطح زیر منحنی غلظت-زمان
تطبیق‌شده با منابع فارماکولوژی ارسالی
سؤال ۴ فارماکولوژی · بخش ۲، القا و مهار آنزیم‌های کبدی

در بیمار سیگاری مبتلا به برونشیت مزمن، چرا باید دوز بالاتری از تئوفیلین تجویز شود؟

۱مواد موجود در دود سیگار جذب تئوفیلین را کاهش می‌دهند
۲سیگار القاکننده آنزیم‌های میکروزومی استپاسخ صحیح
۳مواد موجود در دود سیگار دفع تئوفیلین را افزایش می‌دهند
۴نیکوتین سیگار باعث انقباض برونش‌ها می‌شود
پاسخ نهایی: گزینه ۲ — سیگار القاکننده آنزیم‌های میکروزومی است

بررسی علمی هر چهار گزینه

گزینه ۱، نادرست: نادرست است؛ دود سیگار علت اصلی کاهش جذب گوارشی تئوفیلین نیست.
گزینه ۲، پاسخ صحیح: درست است؛ سیگار آنزیم‌های میکروزومی کبدی را القا می‌کند و متابولیسم تئوفیلین را افزایش می‌دهد؛ بنابراین دوز بیشتری لازم می‌شود.
گزینه ۳، نادرست: نادرست است؛ افزایش دفع کلیوی مستقیم، مکانیسم اصلی کاهش سطح تئوفیلین در فرد سیگاری نیست.
گزینه ۴، نادرست: نادرست است؛ انقباض برونش ناشی از نیکوتین، علت فارماکوکینتیکی افزایش دوز تئوفیلین نیست.

جمع‌بندی آموزشی سؤال

سیگار آنزیم‌های میکروزومی کبدی را القا می‌کند و متابولیسم تئوفیلین را افزایش می‌دهد؛ بنابراین دوز بیشتری لازم می‌شود.

منبع: بخش ۲، مبحث القا و مهار آنزیم‌های کبدی
تطبیق‌شده با منابع فارماکولوژی ارسالی
سؤال ۵ فارماکولوژی · بخش ۴، بتابلوکرها و آثار قلبی آن‌ها

کدام اثر در نتیجه مصرف داروهای بتابلوکر مانند پروپرانولول بروز می‌کند؟

۱کاهش حجم ضربه‌ایپاسخ صحیح
۲اتساع عروق عضلات اسکلتی
۳افزایش آنزیم‌های کبدی
۴اتساع اسفنکتر مثانه
پاسخ نهایی: گزینه ۱ — کاهش حجم ضربه‌ای

بررسی علمی هر چهار گزینه

گزینه ۱، پاسخ صحیح: درست است؛ مهار بتا۱ قدرت انقباض و برون‌ده قلبی را کم می‌کند و می‌تواند حجم ضربه‌ای را کاهش دهد.
گزینه ۲، نادرست: نادرست است؛ اتساع عروق عضلات اسکلتی اثر غالب تحریک بتا۲ است، نه پروپرانولول.
گزینه ۳، نادرست: نادرست است؛ افزایش آنزیم‌های کبدی اثر تیپیک بتابلوکرها نیست.
گزینه ۴، نادرست: نادرست است؛ اتساع اسفنکتر مثانه اثر شناخته‌شده پروپرانولول نیست.

جمع‌بندی آموزشی سؤال

مهار بتا۱ قدرت انقباض و برون‌ده قلبی را کم می‌کند و می‌تواند حجم ضربه‌ای را کاهش دهد.

منبع: بخش ۴، مبحث بتابلوکرها و آثار قلبی آن‌ها
تطبیق‌شده با منابع فارماکولوژی ارسالی
سؤال ۶ فارماکولوژی · بخش ۵، آثار پاراسمپاتومیمتیک و عوارض کولینرژیک

داروهای کولینرژیک می‌توانند موجب بروز کدام اثر شوند؟

۱اسهال و تاکیکاردی
۲تاکیکاردی و یبوست
۳میوز و یبوست
۴میوز و اسهالپاسخ صحیح
پاسخ نهایی: گزینه ۴ — میوز و اسهال

بررسی علمی هر چهار گزینه

گزینه ۱، نادرست: نادرست است؛ داروهای کولینرژیک معمولاً برادی‌کاردی می‌دهند، نه تاکی‌کاردی.
گزینه ۲، نادرست: نادرست است؛ تاکی‌کاردی و یبوست الگوی آنتی‌موسکارینی است.
گزینه ۳، نادرست: نادرست است؛ میوز درست است، اما تحریک گوارشی باعث اسهال می‌شود نه یبوست.
گزینه ۴، پاسخ صحیح: درست است؛ میوز و اسهال هر دو از آثار افزایش فعالیت موسکارینی هستند.

جمع‌بندی آموزشی سؤال

میوز و اسهال هر دو از آثار افزایش فعالیت موسکارینی هستند.

منبع: بخش ۵، مبحث آثار پاراسمپاتومیمتیک و عوارض کولینرژیک
تطبیق‌شده با منابع فارماکولوژی ارسالی
سؤال ۷ فارماکولوژی · بخش ۲، عبور اول کبدی و فراهمی زیستی

کدام‌یک دلیل بیشتر بودن دوز خوراکی یک دارو نسبت به دوز تزریقی آن است؟

۱دارو از طریق روده‌ها جذب می‌شود
۲دارو عبور اول کبدی داردپاسخ صحیح
۳فراهمی زیستی دارو کامل است (100٪)
۴دارو دفع کبدی دارد
پاسخ نهایی: گزینه ۲ — دارو عبور اول کبدی دارد

بررسی علمی هر چهار گزینه

گزینه ۱، نادرست: نادرست است؛ جذب از روده به‌تنهایی توضیح نمی‌دهد چرا دوز خوراکی از تزریقی بیشتر است.
گزینه ۲، پاسخ صحیح: درست است؛ عبور اول کبدی بخشی از داروی خوراکی را پیش از ورود به گردش سیستمیک متابولیزه می‌کند و دوز خوراکی را بالا می‌برد.
گزینه ۳، نادرست: نادرست است؛ اگر فراهمی زیستی ۱۰۰٪ باشد، اختلاف دوز ناشی از کاهش دسترسی سیستمیک انتظار نمی‌رود.
گزینه ۴، نادرست: نادرست است؛ دفع کبدی پس از ورود دارو به گردش خون، علت اختصاصی بزرگ‌تر بودن دوز خوراکی نیست.

جمع‌بندی آموزشی سؤال

عبور اول کبدی بخشی از داروی خوراکی را پیش از ورود به گردش سیستمیک متابولیزه می‌کند و دوز خوراکی را بالا می‌برد.

منبع: بخش ۲، مبحث عبور اول کبدی و فراهمی زیستی
تطبیق‌شده با منابع فارماکولوژی ارسالی
سؤال ۸ فارماکولوژی · بخش ۶، تفاوت آنتی‌هیستامین‌های نسل اول و دوم

داروهای آنتی‌هیستامین H1 نسل دوم مانند لوراتادین نسبت به ترکیبات قدیمی‌تر نسل اول چه ویژگی دارند؟

۱کوتاه‌اثرتر هستند
۲خواص آنتی‌موسکارینی ندارندپاسخ صحیح
۳قوی‌تر هستند
۴خواب‌آلودگی بیشتری ایجاد می‌کنند
پاسخ نهایی: گزینه ۲ — خواص آنتی‌موسکارینی ندارند

بررسی علمی هر چهار گزینه

گزینه ۱، نادرست: نادرست است؛ نسل دوم عموماً طولانی‌اثرتر است، نه کوتاه‌اثرتر.
گزینه ۲، پاسخ صحیح: درست است؛ ترکیبات نسل دوم نسبت به نسل اول خواص آنتی‌موسکارینی بسیار کمتر یا ناچیز دارند.
گزینه ۳، نادرست: نادرست است؛ برتری نسل دوم الزاماً به معنی قدرت بیشتر ضدحساسیت نیست.
گزینه ۴، نادرست: نادرست است؛ نسل دوم کمتر وارد CNS می‌شود و خواب‌آلودگی کمتری ایجاد می‌کند.

جمع‌بندی آموزشی سؤال

ترکیبات نسل دوم نسبت به نسل اول خواص آنتی‌موسکارینی بسیار کمتر یا ناچیز دارند.

منبع: بخش ۶، مبحث تفاوت آنتی‌هیستامین‌های نسل اول و دوم
تطبیق‌شده با منابع فارماکولوژی ارسالی
سؤال ۹ فارماکولوژی · بخش ۲، عبور دارو از جفت و سدهای زیستی

با توجه به عبور داروها از جفت، مصرف کدام داروها در بارداری مطمئن‌تر است؟

۱داروهای با وزن مولکولی پایین
۲داروهای با اتصال کم به پروتئین‌های پلاسما
۳داروهای با ساختمان قطبی و آب‌دوستپاسخ صحیح
۴داروهای با حجم توزیع بالا
پاسخ نهایی: گزینه ۳ — داروهای با ساختمان قطبی و آب‌دوست

بررسی علمی هر چهار گزینه

گزینه ۱، نادرست: نادرست است؛ وزن مولکولی پایین عبور از جفت را تسهیل می‌کند و ایمنی را بیشتر نمی‌کند.
گزینه ۲، نادرست: نادرست است؛ اتصال کم به پروتئین، سهم آزاد دارو و امکان عبور از جفت را افزایش می‌دهد.
گزینه ۳، پاسخ صحیح: درست است؛ داروهای قطبی و آب‌دوست کمتر از جفت عبور می‌کنند و مطمئن‌ترند.
گزینه ۴، نادرست: نادرست است؛ حجم توزیع بالا معمولاً نشان‌دهنده توزیع بافتی زیاد است و معیار ایمنی بارداری نیست.

جمع‌بندی آموزشی سؤال

داروهای قطبی و آب‌دوست کمتر از جفت عبور می‌کنند و مطمئن‌ترند.

منبع: بخش ۲، مبحث عبور دارو از جفت و سدهای زیستی
تطبیق‌شده با منابع فارماکولوژی ارسالی
سؤال ۱۰ فارماکولوژی · بخش ۶، گیرنده‌های هیستامین و ترشح اسید معده

هیستامین می‌تواند سبب کدام اثر شود؟

۱تحریک ترشح اسید معدهپاسخ صحیح
۲گشاد شدن برونش
۳کاهش تحریک‌پذیری نورون‌های حسی
۴افزایش فشار خون
پاسخ نهایی: گزینه ۱ — تحریک ترشح اسید معده

بررسی علمی هر چهار گزینه

گزینه ۱، پاسخ صحیح: درست است؛ تحریک گیرنده H2 سلول جداری ترشح اسید معده را افزایش می‌دهد.
گزینه ۲، نادرست: نادرست است؛ هیستامین می‌تواند برونکواسپاسم ایجاد کند، نه گشادشدن برونش.
گزینه ۳، نادرست: نادرست است؛ هیستامین پایانه‌های حسی را تحریک و خارش/درد ایجاد می‌کند.
گزینه ۴، نادرست: نادرست است؛ هیستامین با اتساع عروقی و افزایش نفوذپذیری معمولاً فشار را کاهش می‌دهد، نه افزایش.

جمع‌بندی آموزشی سؤال

تحریک گیرنده H2 سلول جداری ترشح اسید معده را افزایش می‌دهد.

منبع: بخش ۶، مبحث گیرنده‌های هیستامین و ترشح اسید معده
تطبیق‌شده با منابع فارماکولوژی ارسالی
سؤال ۱۱ فارماکولوژی · بخش ۵، مهارکننده‌های برگشت‌پذیر استیل‌کولین‌استراز

کدام دارو موجب تشدید اثر استیلکولین می‌شود؟

۱اپینفرین
۲پیلوکارپین
۳آتروپین
۴فیزوستیگمینپاسخ صحیح
پاسخ نهایی: گزینه ۴ — فیزوستیگمین

بررسی علمی هر چهار گزینه

گزینه ۱، نادرست: نادرست است؛ اپینفرین اثر آدرنرژیک دارد و اثر استیل‌کولین را تشدید نمی‌کند.
گزینه ۲، نادرست: نادرست است؛ پیلوکارپین آگونیست موسکارینی مستقیم است؛ سطح استیل‌کولین را افزایش نمی‌دهد.
گزینه ۳، نادرست: نادرست است؛ آتروپین گیرنده‌های موسکارینی را مهار و اثر استیل‌کولین را کاهش می‌دهد.
گزینه ۴، پاسخ صحیح: درست است؛ فیزوستیگمین با مهار استیل‌کولین‌استراز مقدار و مدت اثر استیل‌کولین را افزایش می‌دهد.

جمع‌بندی آموزشی سؤال

فیزوستیگمین با مهار استیل‌کولین‌استراز مقدار و مدت اثر استیل‌کولین را افزایش می‌دهد.

منبع: بخش ۵، مبحث مهارکننده‌های برگشت‌پذیر استیل‌کولین‌استراز
تطبیق‌شده با منابع فارماکولوژی ارسالی
سؤال ۱۲ فارماکولوژی · فارماکولوژی تکمیلی

کوتریموکسازول حاوی کدام ترکیب است؟

۱سولفاستامید + پیریمیدین
۲سولفامتوکسازول + اسید فولیک
۳سولفامتوکسازول + تریمتوپریمپاسخ صحیح
۴سولفایسوکسازول + تریمتوپریم
پاسخ نهایی: گزینه ۳ — سولفامتوکسازول + تریمتوپریم

بررسی علمی هر چهار گزینه

گزینه ۱، نادرست: نادرست است؛ این ترکیب فرمول کوتریموکسازول نیست.
گزینه ۲، نادرست: نادرست است؛ اسید فولیک جزء دارویی کوتریموکسازول نیست.
گزینه ۳، پاسخ صحیح: درست است؛ کوتریموکسازول ترکیب سولفامتوکسازول و تریمتوپریم است.
گزینه ۴، نادرست: نادرست است؛ سولفایسوکسازول جزء ترکیب استاندارد کوتریموکسازول نیست.

جمع‌بندی آموزشی سؤال

کوتریموکسازول ترکیب سولفامتوکسازول و تریمتوپریم است.

منبع: این سؤال در منابع شش‌گانه ارسالی پوشش مستقیم ندارد؛ پاسخ بر اساس تعریف استاندارد کوتریموکسازول تعیین شد.
تطبیق‌شده با منابع فارماکولوژی ارسالی
سؤال ۱۳ فارماکولوژی · بخش ۳، منحنی‌های دوز-اثر و شاخص درمانی

اندکس درمانی دارو مشخص‌کننده کدام‌یک از موارد زیر است؟

۱میزان ED50 دارو
۲میزان LD50 دارو
۳فاصله دوز سمی و دوز درمانی داروپاسخ صحیح
۴فاصله دوز مؤثر و دوز غیرمؤثر دارو
پاسخ نهایی: گزینه ۳ — فاصله دوز سمی و دوز درمانی دارو

بررسی علمی هر چهار گزینه

گزینه ۱، نادرست: نادرست است؛ ED50 به‌تنهایی دوز مؤثر متوسط است و شاخص درمانی را کامل نشان نمی‌دهد.
گزینه ۲، نادرست: نادرست است؛ LD50 به‌تنهایی دوز کشنده متوسط است و نسبت ایمنی را نشان نمی‌دهد.
گزینه ۳، پاسخ صحیح: درست است؛ شاخص درمانی فاصله یا نسبت میان دوز سمی/کشنده و دوز مؤثر را بیان می‌کند.
گزینه ۴، نادرست: نادرست است؛ فاصله دوز مؤثر و غیرمؤثر تعریف شاخص درمانی نیست.

جمع‌بندی آموزشی سؤال

شاخص درمانی فاصله یا نسبت میان دوز سمی/کشنده و دوز مؤثر را بیان می‌کند.

منبع: بخش ۳، مبحث منحنی‌های دوز-اثر و شاخص درمانی
تطبیق‌شده با منابع فارماکولوژی ارسالی
سؤال ۱۴ فارماکولوژی · بخش ۲، توزیع دارو در بافت‌ها

کدام‌یک از عوامل زیر در توزیع داروها در بدن مؤثر است؟

۱ضربان قلب
۲غلظت خون
۳سرعت انعقاد خون
۴جریان خونپاسخ صحیح
پاسخ نهایی: گزینه ۴ — جریان خون

بررسی علمی هر چهار گزینه

گزینه ۱، نادرست: نادرست است؛ ضربان قلب به‌تنهایی معیار مستقیم توزیع بافتی دارو نیست.
گزینه ۲، نادرست: نادرست است؛ غلظت خون نتیجه و عامل وابسته به چند فرایند است، اما گزینه دقیق‌تر جریان خون بافتی است.
گزینه ۳، نادرست: نادرست است؛ سرعت انعقاد خون عامل اصلی توزیع دارو نیست.
گزینه ۴، پاسخ صحیح: درست است؛ جریان خون بافتی تعیین می‌کند دارو با چه سرعتی به بافت‌ها برسد.

جمع‌بندی آموزشی سؤال

جریان خون بافتی تعیین می‌کند دارو با چه سرعتی به بافت‌ها برسد.

منبع: بخش ۲، مبحث توزیع دارو در بافت‌ها
تطبیق‌شده با منابع فارماکولوژی ارسالی
سؤال ۱۵ فارماکولوژی · بخش ۴، انتقال عصبی در دستگاه سمپاتیک

میانجی عصبی رشته‌های پیش‌عقده‌ای و پس‌عقده‌ای سمپاتیک به ترتیب چیست؟

۱استیلکولین ـ نوراپینفرینپاسخ صحیح
۲استیلکولین ـ استیلکولین
۳نوراپینفرین ـ استیلکولین
۴اپینفرین ـ استیلکولین
پاسخ نهایی: گزینه ۱ — استیلکولین ـ نوراپینفرین

بررسی علمی هر چهار گزینه

گزینه ۱، پاسخ صحیح: درست است؛ رشته پیش‌عقده‌ای سمپاتیک استیل‌کولین و بیشتر رشته‌های پس‌عقده‌ای نوراپینفرین آزاد می‌کنند.
گزینه ۲، نادرست: نادرست است؛ استیل‌کولین در هر دو رشته، الگوی پاراسمپاتیک و نیز سمپاتیکِ غدد عرق است، نه قاعده عمومی سمپاتیک.
گزینه ۳، نادرست: نادرست است؛ ترتیب واسطه‌ها برعکس نوشته شده است.
گزینه ۴، نادرست: نادرست است؛ اپینفرین واسطه معمول رشته پیش‌عقده‌ای نیست.

جمع‌بندی آموزشی سؤال

رشته پیش‌عقده‌ای سمپاتیک استیل‌کولین و بیشتر رشته‌های پس‌عقده‌ای نوراپینفرین آزاد می‌کنند.

منبع: بخش ۴، مبحث انتقال عصبی در دستگاه سمپاتیک
تطبیق‌شده با منابع فارماکولوژی ارسالی
سؤال ۱۶ فارماکولوژی · بخش ۶، بنزودیازپین‌ها و فراموشی پیش‌رونده

تغییرات رفتاری مانند فراموشی و اختلال حافظه متعاقب مصرف کدام دارو بیشتر امکان‌پذیر است؟

۱فلورازپام
۲دیازپام
۳اکسازپام
۴میدازولامپاسخ صحیح
پاسخ نهایی: گزینه ۴ — میدازولام

بررسی علمی هر چهار گزینه

گزینه ۱، نادرست: نادرست است؛ فلورازپام عمدتاً خواب‌آور طولانی‌اثر است و انتخاب شاخص برای فراموشی حین پروسیجر نیست.
گزینه ۲، نادرست: نادرست است؛ دیازپام می‌تواند فراموشی دهد، اما در این گزینه‌ها میدازولام بارزتر است.
گزینه ۳، نادرست: نادرست است؛ اکسازپام آرام‌بخش کوتاه‌اثر است و فراموشی پروسیجرال کمتری نسبت به میدازولام دارد.
گزینه ۴، پاسخ صحیح: درست است؛ میدازولام به‌طور شاخص فراموشی آنتروگراد ایجاد می‌کند.

جمع‌بندی آموزشی سؤال

میدازولام به‌طور شاخص فراموشی آنتروگراد ایجاد می‌کند.

منبع: بخش ۶، مبحث بنزودیازپین‌ها و فراموشی پیش‌رونده
تطبیق‌شده با منابع فارماکولوژی ارسالی
سؤال ۱۷ فارماکولوژی · بخش ۵، سنتز، آزادسازی و تجزیه استیل‌کولین

کدام عبارت درباره استیلکولین صحیح است؟

۱استیلکولین قطبی است و وارد سلول پس‌سیناپسی نمی‌شودپاسخ صحیح
۲استیلکولین توسط آنزیم کولین ترانسفراز متابولیزه می‌شود
۳استیلکولین غیرقطبی است و در خون عمر طولانی دارد
۴استیلکولین موجب تحریک گیرنده‌های پیش‌سیناپسی می‌شود
پاسخ نهایی: گزینه ۱ — استیلکولین قطبی است و وارد سلول پس‌سیناپسی نمی‌شود

بررسی علمی هر چهار گزینه

گزینه ۱، پاسخ صحیح: درست است؛ استیل‌کولین مولکولی قطبی است و از غشای سلول پس‌سیناپسی عبور نمی‌کند؛ به گیرنده سطحی متصل می‌شود.
گزینه ۲، نادرست: نادرست است؛ کولین‌استیل‌ترانسفراز استیل‌کولین را می‌سازد؛ تجزیه آن با استیل‌کولین‌استراز است.
گزینه ۳، نادرست: نادرست است؛ استیل‌کولین قطبی و کوتاه‌عمر است، نه غیرقطبی و طولانی‌عمر.
گزینه ۴، نادرست: نادرست است؛ تحریک گیرنده‌های پیش‌سیناپسی ممکن است در برخی سیناپس‌ها رخ دهد، اما بیان عمومی و ویژگی اصلی مورد سؤال نیست.

جمع‌بندی آموزشی سؤال

استیل‌کولین مولکولی قطبی است و از غشای سلول پس‌سیناپسی عبور نمی‌کند؛ به گیرنده سطحی متصل می‌شود.

منبع: بخش ۵، مبحث سنتز، آزادسازی و تجزیه استیل‌کولین
تطبیق‌شده با منابع فارماکولوژی ارسالی
سؤال ۱۸ فارماکولوژی · بخش ۴، آگونیست‌های بتا۲ و گشادکننده‌های برونش

آگونیست‌های بتا 2 در بهبود کدام بیماری مؤثرند؟

۱شوک هیپوولمیک
۲بحران هیپرتانسیون
۳آسمپاسخ صحیح
۴پرفشاری خون
پاسخ نهایی: گزینه ۳ — آسم

بررسی علمی هر چهار گزینه

گزینه ۱، نادرست: نادرست است؛ شوک هیپوولمیک با جایگزینی حجم و داروهای مناسب دیگر درمان می‌شود.
گزینه ۲، نادرست: نادرست است؛ آگونیست بتا۲ درمان بحران فشار خون نیست.
گزینه ۳، پاسخ صحیح: درست است؛ تحریک بتا۲ عضله صاف برونش را شل می‌کند و در آسم مؤثر است.
گزینه ۴، نادرست: نادرست است؛ آگونیست‌های بتا۲ داروی درمان پرفشاری خون نیستند.

جمع‌بندی آموزشی سؤال

تحریک بتا۲ عضله صاف برونش را شل می‌کند و در آسم مؤثر است.

منبع: بخش ۴، مبحث آگونیست‌های بتا۲ و گشادکننده‌های برونش
تطبیق‌شده با منابع فارماکولوژی ارسالی
سؤال ۱۹ فارماکولوژی · بخش ۲ و بخش ۳، مهار آنزیمی و تداخلات دارویی

کدام‌یک درباره داروهای مهارکننده آنزیمی صحیح است؟

۱موجب بروز تحمل می‌شوند
۲موجب بروز تداخلات دارویی با داروهای دیگر می‌شوندپاسخ صحیح
۳موجب افزایش عبور کبدی دارو می‌شوند
۴موجب وابستگی به دارو می‌شوند
پاسخ نهایی: گزینه ۲ — موجب بروز تداخلات دارویی با داروهای دیگر می‌شوند

بررسی علمی هر چهار گزینه

گزینه ۱، نادرست: نادرست است؛ تحمل پیامد اختصاصی مهار آنزیم‌های متابولیزه‌کننده نیست.
گزینه ۲، پاسخ صحیح: درست است؛ مهار آنزیم می‌تواند غلظت داروهای هم‌زمان را بالا ببرد و تداخل دارویی ایجاد کند.
گزینه ۳، نادرست: نادرست است؛ مهار متابولیسم عبور اول را افزایش نمی‌دهد؛ معمولاً متابولیسم را کاهش می‌دهد.
گزینه ۴، نادرست: نادرست است؛ وابستگی دارویی نتیجه مستقیم مهار آنزیمی نیست.

جمع‌بندی آموزشی سؤال

مهار آنزیم می‌تواند غلظت داروهای هم‌زمان را بالا ببرد و تداخل دارویی ایجاد کند.

منبع: بخش ۲ و بخش ۳، مبحث مهار آنزیمی و تداخلات دارویی
تطبیق‌شده با منابع فارماکولوژی ارسالی
سؤال ۲۰ فارماکولوژی · بخش ۵، آگونیست‌های موسکارینی و کاربرد بتانکول

در صورت احتباس ادرار کدام دارو تجویز می‌شود؟

۱آتروپین
۲بتانکولپاسخ صحیح
۳هیوسین
۴پیلوکارپین
پاسخ نهایی: گزینه ۲ — بتانکول

بررسی علمی هر چهار گزینه

گزینه ۱، نادرست: نادرست است؛ آتروپین انقباض مثانه را مهار می‌کند و احتباس را بدتر می‌کند.
گزینه ۲، پاسخ صحیح: درست است؛ بتانکول دترسور را منقبض و تخلیه ادرار را تسهیل می‌کند.
گزینه ۳، نادرست: نادرست است؛ هیوسین آنتی‌موسکارینی است و برای احتباس ادرار مناسب نیست.
گزینه ۴، نادرست: نادرست است؛ پیلوکارپین عمدتاً برای گلوکوم و خشکی دهان به کار می‌رود، نه انتخاب اصلی احتباس ادرار.

جمع‌بندی آموزشی سؤال

بتانکول دترسور را منقبض و تخلیه ادرار را تسهیل می‌کند.

منبع: بخش ۵، مبحث آگونیست‌های موسکارینی و کاربرد بتانکول
تطبیق‌شده با منابع فارماکولوژی ارسالی
سؤال ۲۱ فارماکولوژی · بخش ۶، کاربردهای سیپروهپتادین

کدام‌یک از آنتی‌هیستامین‌های H1 زیر اشتها‌آور است؟

۱مکلیزین
۲پرومتازین
۳سیپروهپتادینپاسخ صحیح
۴دیفن‌هیدرامین
پاسخ نهایی: گزینه ۳ — سیپروهپتادین

بررسی علمی هر چهار گزینه

گزینه ۱، نادرست: نادرست است؛ مکلیزین بیشتر ضد بیماری حرکت و سرگیجه است.
گزینه ۲، نادرست: نادرست است؛ پرومتازین آرام‌بخش و ضدتهوع است، اما اشتها‌آور شاخص نیست.
گزینه ۳، پاسخ صحیح: درست است؛ سیپروهپتادین اثر آنتی‌سروتونینی دارد و به‌عنوان اشتها‌آور شناخته می‌شود.
گزینه ۴، نادرست: نادرست است؛ دیفن‌هیدرامین عمدتاً ضدحساسیت و خواب‌آور است.

جمع‌بندی آموزشی سؤال

سیپروهپتادین اثر آنتی‌سروتونینی دارد و به‌عنوان اشتها‌آور شناخته می‌شود.

منبع: بخش ۶، مبحث کاربردهای سیپروهپتادین
تطبیق‌شده با منابع فارماکولوژی ارسالی
سؤال ۲۲ فارماکولوژی · بخش ۲، عبور اول کبدی

اگر دارویی عبور اول کبدی داشته باشد، کدام عبارت صحیح است؟

۱دوز تزریقی کمتر از دوز خوراکی استپاسخ صحیح
۲دارو در کبد فعال می‌شود
۳دارو دفع کبدی دارد
۴نیمه‌عمر دارو افزایش می‌یابد
پاسخ نهایی: گزینه ۱ — دوز تزریقی کمتر از دوز خوراکی است

بررسی علمی هر چهار گزینه

گزینه ۱، پاسخ صحیح: درست است؛ به‌دلیل حذف پیش‌سیستمیک فرم خوراکی، معمولاً دوز تزریقی کمتر از دوز خوراکی است.
گزینه ۲، نادرست: نادرست است؛ عبور اول الزاماً به معنی فعال‌شدن دارو در کبد نیست.
گزینه ۳، نادرست: نادرست است؛ دفع کبدی با عبور اول یک مفهوم یکسان نیست.
گزینه ۴، نادرست: نادرست است؛ عبور اول به‌تنهایی نیمه‌عمر را افزایش نمی‌دهد.

جمع‌بندی آموزشی سؤال

به‌دلیل حذف پیش‌سیستمیک فرم خوراکی، معمولاً دوز تزریقی کمتر از دوز خوراکی است.

منبع: بخش ۲، مبحث عبور اول کبدی
تطبیق‌شده با منابع فارماکولوژی ارسالی
سؤال ۲۳ فارماکولوژی · بخش ۳، منحنی دوز-اثر و دوره تأخیری

دوره تأخیری در منحنی دوز ـ اثر (Lag period) یک دارو به چه معناست؟

۱مدت زمانی که دارو به حداکثر غلظت پلاسمایی می‌رسد
۲مدت زمانی که دارو در بدن دارای اثر درمانی است
۳فاصله زمانی مصرف دارو
۴مدت زمانی که دارو در بدن موجود است، اما اثر درمانی نداردپاسخ صحیح
پاسخ نهایی: گزینه ۴ — مدت زمانی که دارو در بدن موجود است، اما اثر درمانی ندارد

بررسی علمی هر چهار گزینه

گزینه ۱، نادرست: نادرست است؛ زمان رسیدن به Cmax یک پارامتر فارماکوکینتیکی است و دقیقاً تعریف lag period اثر نیست.
گزینه ۲، نادرست: نادرست است؛ مدت اثر درمانی با دوره تأخیری تفاوت دارد.
گزینه ۳، نادرست: نادرست است؛ فاصله زمانی مصرف دارو تعریف دوره تأخیری نیست.
گزینه ۴، پاسخ صحیح: درست است؛ دوره تأخیری فاصله‌ای است که دارو حضور دارد اما هنوز اثر قابل مشاهده ایجاد نکرده است.

جمع‌بندی آموزشی سؤال

دوره تأخیری فاصله‌ای است که دارو حضور دارد اما هنوز اثر قابل مشاهده ایجاد نکرده است.

منبع: بخش ۳، مبحث منحنی دوز-اثر و دوره تأخیری
تطبیق‌شده با منابع فارماکولوژی ارسالی