سؤال ۲۴
فارماکولوژی · بخش ۶، آنتیهیستامینهای نسل اول
خوابآلودگی از عوارض جانبی کدامیک از داروهای زیر است؟
۱سلکوکسیب
۲استامینوفن
۳پرومتازینپاسخ صحیح
۴لوراتادین
پاسخ نهایی: گزینه ۳ — پرومتازین
بررسی علمی هر چهار گزینه
گزینه ۱، نادرست: نادرست است؛ سلکوکسیب بهطور تیپیک خوابآور نیست.
گزینه ۲، نادرست: نادرست است؛ استامینوفن معمولاً خوابآلودگی ایجاد نمیکند.
گزینه ۳، پاسخ صحیح: درست است؛ پرومتازین نسل اول، وارد CNS میشود و خوابآلودگی بارز میدهد.
گزینه ۴، نادرست: نادرست است؛ لوراتادین نسل دوم است و خوابآلودگی بسیار کمتری دارد.
جمعبندی آموزشی سؤال
پرومتازین نسل اول، وارد CNS میشود و خوابآلودگی بارز میدهد.
منبع: بخش ۶، مبحث آنتیهیستامینهای نسل اول
تطبیقشده با منابع فارماکولوژی ارسالی
سؤال ۲۵
فارماکولوژی · بخش ۴، منع مصرف بتابلوکرهای غیرانتخابی
مصرف پروپرانولول در کدامیک از بیماران زیر منع مصرف دارد؟
۱بیماران مبتلا به صرع
۲بیماران مبتلا به آسمپاسخ صحیح
۳بیماران مبتلا به پرکاری تیروئید
۴بیماران مبتلا به میگرن
پاسخ نهایی: گزینه ۲ — بیماران مبتلا به آسم
بررسی علمی هر چهار گزینه
گزینه ۱، نادرست: نادرست است؛ صرع منع مصرف شاخص پروپرانولول نیست.
گزینه ۲، پاسخ صحیح: درست است؛ پروپرانولول با مهار بتا۲ میتواند برونکواسپاسم ایجاد کند و در آسم ممنوع/نامناسب است.
گزینه ۳، نادرست: نادرست است؛ پروپرانولول برای کنترل علائم پرکاری تیروئید کاربرد دارد.
گزینه ۴، نادرست: نادرست است؛ پروپرانولول برای پیشگیری از میگرن کاربرد دارد.
جمعبندی آموزشی سؤال
پروپرانولول با مهار بتا۲ میتواند برونکواسپاسم ایجاد کند و در آسم ممنوع/نامناسب است.
منبع: بخش ۴، مبحث منع مصرف بتابلوکرهای غیرانتخابی
تطبیقشده با منابع فارماکولوژی ارسالی
سؤال ۲۶
فارماکولوژی · این سؤال در منابع ششگانه بهطور مستقیم پوشش داده نشده است؛ پاسخ بر اساس کاربرد اس…
ضدتب رایج در کودکان و نوزادان کدامیک از داروهای زیر است؟
۱ایبوپروفن
۲ایندومتاسین
۳آسپرین بچه
۴استامینوفنپاسخ صحیح
پاسخ نهایی: گزینه ۴ — استامینوفن
بررسی علمی هر چهار گزینه
گزینه ۱، نادرست: نادرست است؛ ایبوپروفن در کودکان قابل استفاده است، اما استامینوفن انتخاب رایجتر و عمومیتر در کودکان و نوزادان است.
گزینه ۲، نادرست: نادرست است؛ ایندومتاسین بهعلت عوارض، ضدتب معمول کودکان نیست.
گزینه ۳، نادرست: نادرست است؛ آسپرین در کودکان بهدلیل خطر سندرم ری توصیه نمیشود.
گزینه ۴، پاسخ صحیح: درست است؛ استامینوفن ضدتب رایج و مناسب کودکان است.
جمعبندی آموزشی سؤال
استامینوفن ضدتب رایج و مناسب کودکان است.
منبع: این سؤال در منابع ششگانه بهطور مستقیم پوشش داده نشده است؛ پاسخ بر اساس کاربرد استاندارد داروهای ضدتب تعیین شد.
تطبیقشده با منابع فارماکولوژی ارسالی
سؤال ۲۷
فارماکولوژی · بخش ۵، مسمومیت موسکارینی و علائم SLUDGE
بیماری پس از مصرف قارچ وحشی با کف دهان، میوز، دلپیچه شدید و تنگی نفس مراجعه کرده است. محتملترین عامل کدام است؟
۱پاراتیون
۲موسکارینپاسخ صحیح
۳پیلوکارپین
۴آتروپین
پاسخ نهایی: گزینه ۲ — موسکارین
بررسی علمی هر چهار گزینه
گزینه ۱، نادرست: پاراتیون یک حشرهکش ارگانوفسفره است و میتواند سندرم کولینرژیک بدهد، اما سابقه مصرف قارچ وحشی بیشتر به نفع موسکارین است.
گزینه ۲، پاسخ صحیح: موسکارین موجود در برخی قارچها با تحریک گیرندههای موسکارینی، میوز، ترشحات فراوان، دلپیچه و برونکواسپاسم ایجاد میکند.
گزینه ۳، نادرست: پیلوکارپین نیز آگونیست موسکارینی است، اما در این سناریو تماس با قارچ وحشی، موسکارین را محتملتر میکند.
گزینه ۴، نادرست: آتروپین آنتیموسکارینی است و الگوی مخالف، شامل خشکی دهان، میدریاز و تاکیکاردی ایجاد میکند.
جمعبندی آموزشی سؤال
وجود علائم موسکارینی شدید پس از مصرف قارچ وحشی، مسمومیت با موسکارین را مطرح میکند.
منبع: بخش ۵، مبحث مسمومیت موسکارینی و علائم SLUDGE
تطبیقشده با منابع فارماکولوژی ارسالی
سؤال ۲۸
فارماکولوژی · بخش ۳، ED50 و توان دارویی
افزایش ED50 یک دارو موجب کدام مورد میشود؟
۱افزایش دوز مورد نیاز بیمارپاسخ صحیح
۲کاهش فاصله زمانی مصرف دارو
۳کاهش دوز مورد نیاز بیمار
۴کاهش حجم توزیع دارو
پاسخ نهایی: گزینه ۱ — افزایش دوز مورد نیاز بیمار
بررسی علمی هر چهار گزینه
گزینه ۱، پاسخ صحیح: درست است؛ افزایش ED50 یعنی برای رسیدن به اثر متوسط، دوز بیشتری لازم است.
گزینه ۲، نادرست: نادرست است؛ ED50 تعیینکننده مستقیم فاصله زمانی تجویز نیست.
گزینه ۳، نادرست: نادرست است؛ افزایش ED50 با کاهش دوز مورد نیاز سازگار نیست.
گزینه ۴، نادرست: نادرست است؛ ED50 بهطور مستقیم حجم توزیع را تعیین نمیکند.
جمعبندی آموزشی سؤال
افزایش ED50 یعنی برای رسیدن به اثر متوسط، دوز بیشتری لازم است.
منبع: بخش ۳، مبحث ED50 و توان دارویی
تطبیقشده با منابع فارماکولوژی ارسالی
سؤال ۲۹
فارماکولوژی · بخش ۶، داروهای آرامبخش و زمان مصرف
کدام دارو بهتر است شب قبل از خواب استفاده شود؟
۱ترازودونپاسخ صحیح
۲بنزیلآمین
۳کلونیدین
۴فنتولامین
پاسخ نهایی: گزینه ۱ — ترازودون
بررسی علمی هر چهار گزینه
گزینه ۱، پاسخ صحیح: درست است؛ ترازودون اثر آرامبخش دارد و معمولاً شب و پیش از خواب مصرف میشود.
گزینه ۲، نادرست: نادرست است؛ بنزیلآمین داروی خوابآور شناختهشدهای نیست.
گزینه ۳، نادرست: نادرست است؛ کلونیدین ممکن است خوابآلودگی بدهد، اما انتخاب مشخصِ سؤال برای مصرف پیش از خواب ترازودون است.
گزینه ۴، نادرست: نادرست است؛ فنتولامین آلفابلوکر کوتاهاثر است و داروی خوابآور نیست.
جمعبندی آموزشی سؤال
ترازودون اثر آرامبخش دارد و معمولاً شب و پیش از خواب مصرف میشود.
منبع: بخش ۶، مبحث داروهای آرامبخش و زمان مصرف
تطبیقشده با منابع فارماکولوژی ارسالی
سؤال ۳۰
فارماکولوژی · بخش ۵، درمان مسمومیت آنتیموسکارینی
برای رفع مسمومیت با آتروپین کدام دارو استفاده میشود؟
۱ایپراتروپیوم
۲پیلوکارپین
۳فیزوستیگمینپاسخ صحیح
۴زغال فعال
پاسخ نهایی: گزینه ۳ — فیزوستیگمین
بررسی علمی هر چهار گزینه
گزینه ۱، نادرست: نادرست است؛ ایپراتروپیوم خود آنتیموسکارینی است و مسمومیت آتروپین را برطرف نمیکند.
گزینه ۲، نادرست: نادرست است؛ پیلوکارپین آگونیست موسکارینی است، اما درمان استاندارد علائم مرکزی و محیطی شدید آتروپین نیست.
گزینه ۳، پاسخ صحیح: درست است؛ فیزوستیگمین وارد CNS میشود و با افزایش استیلکولین میتواند آثار آتروپین را معکوس کند.
گزینه ۴، نادرست: نادرست است؛ زغال فعال ممکن است در دقایق اولیه جذب را کم کند، اما آنتیدوت اختصاصی آثار آتروپین نیست.
جمعبندی آموزشی سؤال
فیزوستیگمین وارد CNS میشود و با افزایش استیلکولین میتواند آثار آتروپین را معکوس کند.
منبع: بخش ۵، مبحث درمان مسمومیت آنتیموسکارینی
تطبیقشده با منابع فارماکولوژی ارسالی
سؤال ۳۱
فارماکولوژی · بخش ۳، عوارض ناخواسته، ایدیوسینکرازی و تاکیفیلاکسی
کدام عبارت درباره عوارض و پاسخهای دارویی صحیح است؟
۱عدم پاسخ به دارو ایدیوسینکرازی نام دارد
۲پاسخهای پزشکزاد همان آثار درمانی داروها هستند
۳کاهش سریع پاسخ به دارو در کوتاهمدت تاکیفیلاکسی نام داردپاسخ صحیح
۴پاسخهای ایدیوسینکرازی وابسته به دوز هستند
پاسخ نهایی: گزینه ۳ — کاهش سریع پاسخ به دارو در کوتاهمدت تاکیفیلاکسی نام دارد
بررسی علمی هر چهار گزینه
گزینه ۱، نادرست: نادرست است؛ عدم پاسخ دارویی بهتنهایی تعریف ایدیوسینکرازی نیست؛ ایدیوسینکرازی پاسخ غیرعادی و فردی است.
گزینه ۲، نادرست: نادرست است؛ پاسخ پزشکزاد یا iatrogenic به عارضه ناشی از مداخله پزشکی اشاره دارد، نه اثر درمانی.
گزینه ۳، پاسخ صحیح: درست است؛ کاهش سریع پاسخ در مدت کوتاه، تاکیفیلاکسی نام دارد.
گزینه ۴، نادرست: نادرست است؛ ایدیوسینکرازی معمولاً قابل پیشبینی و وابسته به دوز نیست.
جمعبندی آموزشی سؤال
کاهش سریع پاسخ در مدت کوتاه، تاکیفیلاکسی نام دارد.
منبع: بخش ۳، مبحث عوارض ناخواسته، ایدیوسینکرازی و تاکیفیلاکسی
تطبیقشده با منابع فارماکولوژی ارسالی
سؤال ۳۲
فارماکولوژی · بخش ۶، کاربردهای فنوباربیتال
فنوباربیتال در درمان کدام بیماری و عارضه مصرف میشود؟
۱تشنج ـ سردرد میگرنی
۲سکته قلبی ـ زردی کودکان
۳سردرد میگرنی ـ پارکینسون
۴تشنج ـ زردی کودکانپاسخ صحیح
پاسخ نهایی: گزینه ۴ — تشنج ـ زردی کودکان
بررسی علمی هر چهار گزینه
گزینه ۱، نادرست: نادرست است؛ فنوباربیتال ضدتشنج است، اما درمان استاندارد سردرد میگرنی نیست.
گزینه ۲، نادرست: نادرست است؛ برای سکته قلبی کاربرد ندارد؛ القای آنزیم کبدی میتواند در زردی نوزادی کمککننده باشد.
گزینه ۳، نادرست: نادرست است؛ برای میگرن و پارکینسون کاربرد روتین ندارد.
گزینه ۴، پاسخ صحیح: درست است؛ فنوباربیتال در تشنج و با القای آنزیمهای کبدی در برخی موارد زردی نوزادی کاربرد دارد.
جمعبندی آموزشی سؤال
فنوباربیتال در تشنج و با القای آنزیمهای کبدی در برخی موارد زردی نوزادی کاربرد دارد.
منبع: بخش ۶، مبحث کاربردهای فنوباربیتال
تطبیقشده با منابع فارماکولوژی ارسالی
سؤال ۳۳
فارماکولوژی · بخش ۵، مسمومیت با ارگانوفسفرهها
بیماری سم فوزالون (حشرهکش فسفره) مصرف کرده است. کدام علامت نشاندهنده مسمومیت نیست؟
۱ترشح بیش از حد اشک و بزاق
۲اسهال و دلپیچه
۳تعریق و مرطوبشدن پوست
۴گشادی مردمک چشمپاسخ صحیح
پاسخ نهایی: گزینه ۴ — گشادی مردمک چشم
بررسی علمی هر چهار گزینه
گزینه ۱، نادرست: افزایش اشک و بزاق از علائم موسکارینی مسمومیت ارگانوفسفره است.
گزینه ۲، نادرست: اسهال و دلپیچه با افزایش فعالیت کولینرژیک سازگار است.
گزینه ۳، نادرست: تعریق و مرطوبشدن پوست از آثار تحریک موسکارینی غدد عرق است و در مسمومیت ارگانوفسفره دیده میشود.
گزینه ۴، پاسخ صحیح: ارگانوفسفرهها معمولاً میوز ایجاد میکنند؛ بنابراین میدریاز یا گشادی مردمک با الگوی تیپیک آن سازگار نیست.
جمعبندی آموزشی سؤال
در مسمومیت ارگانوفسفره، میوز و ترشحات فراوان انتظار میرود؛ میدریاز علامت تیپیک نیست.
منبع: بخش ۵، مبحث مسمومیت با ارگانوفسفرهها
تطبیقشده با منابع فارماکولوژی ارسالی
سؤال ۳۴
فارماکولوژی · فارماکولوژی تکمیلی
کدام دارو در جلوگیری از نوریت ناشی از ایزونیازید اثر انتخابی دارد؟
۱آدرنالین
۲پیریدوکسینپاسخ صحیح
۳متوکسامین
۴دوپامین
پاسخ نهایی: گزینه ۲ — پیریدوکسین
بررسی علمی هر چهار گزینه
گزینه ۱، نادرست: نادرست است؛ آدرنالین از نوریت ناشی از ایزونیازید پیشگیری نمیکند.
گزینه ۲، پاسخ صحیح: درست است؛ پیریدوکسین یا ویتامین B6 برای پیشگیری و درمان نوروپاتی ناشی از ایزونیازید تجویز میشود.
گزینه ۳، نادرست: نادرست است؛ متوکسامین آگونیست آلفا است و نقشی در این عارضه ندارد.
گزینه ۴، نادرست: نادرست است؛ دوپامین برای این عارضه کاربرد ندارد.
جمعبندی آموزشی سؤال
پیریدوکسین یا ویتامین B6 برای پیشگیری و درمان نوروپاتی ناشی از ایزونیازید تجویز میشود.
منبع: این سؤال در منابع ششگانه پوشش مستقیم ندارد؛ پاسخ بر اساس کاربرد شناختهشده پیریدوکسین در درمان با ایزونیازید تعیین شد.
تطبیقشده با منابع فارماکولوژی ارسالی
سؤال ۳۵
فارماکولوژی · بخش ۶، گیرنده GABAA و تفاوت بنزودیازپینها و باربیتوراتها
تفاوت اثر باربیتوراتها با بنزودیازپینها در کدام مورد است؟
۱بنزودیازپینها بر گیرنده GABAA و باربیتوراتها بر گیرنده GABAB اثر میگذارند
۲محل اثر بنزودیازپینها از محل اثر باربیتوراتها جداستپاسخ صحیح
۳بنزودیازپینها موجب باز ماندن کانال کلر و باربیتوراتها موجب بسته شدن آن میشوند
۴اتصال بنزودیازپینها به گیرنده GABAA باعث افزایش اتصال باربیتوراتها به محل اثرشان میشود
پاسخ نهایی: گزینه ۲ — محل اثر بنزودیازپینها از محل اثر باربیتوراتها جداست
بررسی علمی هر چهار گزینه
گزینه ۱، نادرست: نادرست است؛ هر دو گروه عمدتاً از طریق GABAA عمل میکنند؛ نسبتدادن باربیتوراتها به GABAB غلط است.
گزینه ۲، پاسخ صحیح: درست است؛ محل اتصال بنزودیازپین و باربیتورات روی مجموعه گیرنده GABAA متفاوت است.
گزینه ۳، نادرست: نادرست است؛ بنزودیازپینها فرکانس بازشدن کانال و باربیتوراتها مدت باز ماندن آن را افزایش میدهند؛ هیچکدام کانال را نمیبندند.
گزینه ۴، نادرست: نادرست است؛ اتصال بنزودیازپینها الزاماً اتصال باربیتوراتها را افزایش نمیدهد.
جمعبندی آموزشی سؤال
محل اتصال بنزودیازپین و باربیتورات روی مجموعه گیرنده GABAA متفاوت است.
منبع: بخش ۶، مبحث گیرنده GABAA و تفاوت بنزودیازپینها و باربیتوراتها
تطبیقشده با منابع فارماکولوژی ارسالی
سؤال ۳۶
فارماکولوژی · بخش ۲، نیمهعمر و فاصله تجویز
هرچه نیمهعمر دارویی بیشتر باشد، کدام عبارت صحیح است؟
۱اندکس درمانی آن افزایش مییابد
۲فواصل تجویز دارو بیشتر استپاسخ صحیح
۳فراهمی زیستی آن بالاتر است
۴دارو زمان بیشتری در بافت میماند
پاسخ نهایی: گزینه ۲ — فواصل تجویز دارو بیشتر است
بررسی علمی هر چهار گزینه
گزینه ۱، نادرست: نادرست است؛ نیمهعمر طولانی الزاماً شاخص درمانی را افزایش نمیدهد.
گزینه ۲، پاسخ صحیح: درست است؛ با حذف کندتر دارو، معمولاً فاصله دوزها میتواند بیشتر باشد.
گزینه ۳، نادرست: نادرست است؛ فراهمی زیستی از میزان جذب و عبور اول تأثیر میگیرد و مستقیماً از نیمهعمر تعیین نمیشود.
گزینه ۴، نادرست: نادرست است؛ دارو ممکن است در بدن بیشتر بماند، اما عبارت دقیق و کاربردی برای تجویز، افزایش فاصله دوزهاست.
جمعبندی آموزشی سؤال
با حذف کندتر دارو، معمولاً فاصله دوزها میتواند بیشتر باشد.
منبع: بخش ۲، مبحث نیمهعمر و فاصله تجویز
تطبیقشده با منابع فارماکولوژی ارسالی
سؤال ۳۷
فارماکولوژی · بخش ۶، انواع گیرندههای هیستامین
گیرندههای هیستامین در بدن از چه نوعی هستند؟
۱گیرندههای تنظیمکننده کانال کلسیم
۲گیرندههای وابسته به پروتئین Gپاسخ صحیح
۳گیرندههای آنزیمی
۴گیرندههای تنظیمکننده کانال کلر
پاسخ نهایی: گزینه ۲ — گیرندههای وابسته به پروتئین G
بررسی علمی هر چهار گزینه
گزینه ۱، نادرست: نادرست است؛ گیرندههای هیستامین کانال کلسیمی تنظیمشونده مستقیم نیستند.
گزینه ۲، پاسخ صحیح: درست است؛ گیرندههای H1، H2 و H3 از نوع وابسته به پروتئین G هستند.
گزینه ۳، نادرست: نادرست است؛ گیرنده هیستامین از نوع گیرنده آنزیمی نیست.
گزینه ۴، نادرست: نادرست است؛ گیرنده هیستامین کانال کلر مستقیم نیست.
جمعبندی آموزشی سؤال
گیرندههای H1، H2 و H3 از نوع وابسته به پروتئین G هستند.
منبع: بخش ۶، مبحث انواع گیرندههای هیستامین
تطبیقشده با منابع فارماکولوژی ارسالی
سؤال ۳۸
فارماکولوژی · بخش ۵ و بخش ۶، پیرنزپین و مهار ترشح اسید
پیرنزپین دارای خواص کاهش ترشح اسید معده است، زیرا:
۱آگونیست M1 است
۲آنتاگونیست M1 استپاسخ صحیح
۳دارای خواص آنتی H2 است
۴موجب مهار پمپ پروتونی ترشح اسید معده میشود
پاسخ نهایی: گزینه ۲ — آنتاگونیست M1 است
بررسی علمی هر چهار گزینه
گزینه ۱، نادرست: نادرست است؛ پیرنزپین آگونیست M1 نیست.
گزینه ۲، پاسخ صحیح: درست است؛ پیرنزپین آنتاگونیست نسبتاً انتخابی M1 است و ترشح اسید معده را کاهش میدهد.
گزینه ۳، نادرست: نادرست است؛ پیرنزپین آنتی H2 نیست.
گزینه ۴، نادرست: نادرست است؛ مهارکننده مستقیم پمپ H+/K+-ATPase نیست.
جمعبندی آموزشی سؤال
پیرنزپین آنتاگونیست نسبتاً انتخابی M1 است و ترشح اسید معده را کاهش میدهد.
منبع: بخش ۵ و بخش ۶، مبحث پیرنزپین و مهار ترشح اسید
تطبیقشده با منابع فارماکولوژی ارسالی
سؤال ۳۹
فارماکولوژی · بخش ۲، زیستدگرگونی داروها
هدف بدن از متابولیسم دارویی چیست؟
۱کسب انرژی برای سوختوساز
۲تبدیل دارو به یک ماده هیدروفیلترپاسخ صحیح
۳سمزدایی و کاهش عوارض جانبی
۴افزایش توزیع و سرعت رسیدن به محل اثر
پاسخ نهایی: گزینه ۲ — تبدیل دارو به یک ماده هیدروفیلتر
بررسی علمی هر چهار گزینه
گزینه ۱، نادرست: نادرست است؛ هدف اصلی متابولیسم دارو تولید انرژی نیست.
گزینه ۲، پاسخ صحیح: درست است؛ متابولیسم معمولاً داروی چربیدوست را به متابولیت قطبیتر و آبدوستتر تبدیل میکند تا دفع شود.
گزینه ۳، نادرست: نادرست است؛ سمزدایی همیشه رخ نمیدهد و برخی متابولیتها فعال یا سمیاند؛ بنابراین این هدف مطلق نیست.
گزینه ۴، نادرست: نادرست است؛ متابولیسم معمولاً توزیع بافتی را کاهش و دفع را تسهیل میکند، نه سرعت رسیدن به محل اثر را افزایش دهد.
جمعبندی آموزشی سؤال
متابولیسم معمولاً داروی چربیدوست را به متابولیت قطبیتر و آبدوستتر تبدیل میکند تا دفع شود.
منبع: بخش ۲، مبحث زیستدگرگونی داروها
تطبیقشده با منابع فارماکولوژی ارسالی
سؤال ۴۰
فارماکولوژی · بخش ۲، بهدامافتادن یونی و دفع اسیدهای ضعیف
کودکی مقادیر زیادی آسپرین مصرف کرده است. پس از اقدامات اولیه، کدام اقدام منطقیتر است؟
۱مصرف فنوباربیتال برای پیشگیری از تشنج
۲تزریق سرم حاوی بیکربناتپاسخ صحیح
۳تزریق سرم حاوی ویتامین C
۴دیالیز خون
پاسخ نهایی: گزینه ۲ — تزریق سرم حاوی بیکربنات
بررسی علمی هر چهار گزینه
گزینه ۱، نادرست: نادرست است؛ فنوباربیتال درمان پیشگیرانه استاندارد مسمومیت سالیسیلات نیست.
گزینه ۲، پاسخ صحیح: درست است؛ بیکربنات با قلیاییکردن خون و ادرار، یونیزاسیون و دفع سالیسیلات را افزایش میدهد.
گزینه ۳، نادرست: نادرست است؛ ویتامین C ادرار را اسیدی میکند و دفع سالیسیلات را تسهیل نمیکند.
گزینه ۴، نادرست: نادرست است؛ دیالیز در مسمومیت شدید ممکن است لازم شود، اما پس از اقدامات اولیه در حالت معمول بیکربنات اقدام منطقیتر است.
جمعبندی آموزشی سؤال
بیکربنات با قلیاییکردن خون و ادرار، یونیزاسیون و دفع سالیسیلات را افزایش میدهد.
منبع: بخش ۲، مبحث بهدامافتادن یونی و دفع اسیدهای ضعیف
تطبیقشده با منابع فارماکولوژی ارسالی
سؤال ۴۱
فارماکولوژی · بخش ۲، تعریف نیمهعمر
کدام عبارت درباره نیمهعمر دارو (T1/2) صحیح است؟
۱هرچه نیمهعمر دارو بیشتر باشد، فراهمی زیستی آن بیشتر است
۲مدت زمانی است که غلظت دارو در مرحله حذف به ۵۰ درصد مقدار آغازین کاهش مییابدپاسخ صحیح
۳نیمهعمر دارو برابر نصف عمر دارو در بافت هدف است
۴نیمهعمر دارو برابر نصف عمر دارو در خون است
پاسخ نهایی: گزینه ۲ — مدت زمانی است که غلظت دارو در مرحله حذف به ۵۰ درصد مقدار آغازین کاهش مییابد
بررسی علمی هر چهار گزینه
گزینه ۱، نادرست: فراهمی زیستی و نیمهعمر دو پارامتر مستقلاند و افزایش یکی الزاماً دیگری را افزایش نمیدهد.
گزینه ۲، پاسخ صحیح: نیمهعمر حذف، زمان لازم برای کاهش غلظت دارو به نصف مقدار آغازین در مرحله حذف است.
گزینه ۳، نادرست: نیمهعمر با عبارت «نصف عمر دارو در بافت هدف» تعریف نمیشود.
گزینه ۴، نادرست: نیمهعمر یک مدتزمان برای کاهش ۵۰ درصدی غلظت است، نه «نصف عمر دارو در خون».
جمعبندی آموزشی سؤال
نیمهعمر یک بازه زمانی است و در کینتیک مرتبه اول، کاهش ۵۰ درصدی غلظت دارو را نشان میدهد.
منبع: بخش ۲، مبحث تعریف نیمهعمر
تطبیقشده با منابع فارماکولوژی ارسالی
سؤال ۴۲
فارماکولوژی · بخش ۵، بتانکول و آتونی دستگاه گوارش
در صورت آتونی روده کدام دارو تجویز میشود؟
۱آتروپین
۲بتانکولپاسخ صحیح
۳پیلوکارپین
۴هیوسین
پاسخ نهایی: گزینه ۲ — بتانکول
بررسی علمی هر چهار گزینه
گزینه ۱، نادرست: نادرست است؛ آتروپین حرکات روده را کاهش میدهد و آتونی را بدتر میکند.
گزینه ۲، پاسخ صحیح: درست است؛ بتانکول با تحریک موسکارینی، حرکات روده و مثانه را افزایش میدهد.
گزینه ۳، نادرست: نادرست است؛ پیلوکارپین انتخاب رایج برای آتونی روده نیست.
گزینه ۴، نادرست: نادرست است؛ هیوسین آنتیموسکارینی است و حرکات گوارشی را کاهش میدهد.
جمعبندی آموزشی سؤال
بتانکول با تحریک موسکارینی، حرکات روده و مثانه را افزایش میدهد.
منبع: بخش ۵، مبحث بتانکول و آتونی دستگاه گوارش
تطبیقشده با منابع فارماکولوژی ارسالی
سؤال ۴۳
فارماکولوژی · بخش ۲، راههای تجویز و جذب استنشاقی
اسپری گشادکننده برونش مانند سالبوتامول چه نوع جذبی دارد؟
۱موضعی
۲موضعی ـ وریدی
۳وریدی
۴استنشاقیپاسخ صحیح
پاسخ نهایی: گزینه ۴ — استنشاقی
بررسی علمی هر چهار گزینه
گزینه ۱، نادرست: نادرست است؛ اثر سالبوتامول استنشاقی در برونش موضعی است، اما راه تجویز آن «استنشاقی» نام دارد.
گزینه ۲، نادرست: نادرست است؛ ترکیب موضعی-وریدی یک راه تجویز استاندارد نیست.
گزینه ۳، نادرست: نادرست است؛ اسپری سالبوتامول وریدی تجویز نمیشود.
گزینه ۴، پاسخ صحیح: درست است؛ دارو به شکل آئروسل از راه استنشاق وارد مجاری تنفسی میشود.
جمعبندی آموزشی سؤال
دارو به شکل آئروسل از راه استنشاق وارد مجاری تنفسی میشود.
منبع: بخش ۲، مبحث راههای تجویز و جذب استنشاقی
تطبیقشده با منابع فارماکولوژی ارسالی
سؤال ۴۴
فارماکولوژی · بخش ۴، کاربردهای اپینفرین
اپینفرین در کدام مورد انتخاب روتین وازوپرسور نیست؟
۱افت شدید فشار خونپاسخ صحیح
۲جلوگیری از خونریزی بینی
۳شوک آنافیلاکتیک
۴همراه بیحسکنندههای موضعی
پاسخ نهایی: گزینه ۱ — افت شدید فشار خون
بررسی علمی هر چهار گزینه
گزینه ۱، پاسخ صحیح: در افت فشار شدید، انتخاب وازوپرسور به علت زمینهای بستگی دارد و در بسیاری از شوکهای وازودیلاتوری نوراپینفرین انتخاب روتینتری است.
گزینه ۲، نادرست: اثر انقباض عروقی موضعی اپینفرین میتواند برای کنترل بعضی خونریزیهای بینی به کار رود.
گزینه ۳، نادرست: اپینفرین عضلانی داروی خط اول آنافیلاکسی است.
گزینه ۴، نادرست: افزودن اپینفرین به برخی بیحسکنندههای موضعی، جذب سیستمیک را کم و مدت اثر را طولانی میکند.
جمعبندی آموزشی سؤال
اپینفرین در آنافیلاکسی و همراه بیحسکننده موضعی کاربرد برجسته دارد، اما وازوپرسور روتین همه انواع افت فشار نیست.
منبع: بخش ۴، مبحث کاربردهای اپینفرین
تطبیقشده با منابع فارماکولوژی ارسالی
سؤال ۴۵
فارماکولوژی · بخش ۲، سینتیک حذف مرتبه اول
اگر دفع دارویی از نوع کینتیک مرتبه اول (First order) باشد، کدام گزینه صحیح است؟
۱دارو دفع کلیوی دارد
۲نسبت ثابتی از دارو در هر مقطع زمانی از خون حذف میشودپاسخ صحیح
۳دارو دفع کبدی دارد
۴مقدار ثابتی از دارو در هر مقطع زمانی از خون حذف میشود
پاسخ نهایی: گزینه ۲ — نسبت ثابتی از دارو در هر مقطع زمانی از خون حذف میشود
بررسی علمی هر چهار گزینه
گزینه ۱، نادرست: نادرست است؛ کلیوی یا کبدی بودن مسیر دفع، تعریف مرتبه اول نیست.
گزینه ۲، پاسخ صحیح: درست است؛ در مرتبه اول، در هر واحد زمان نسبت یا درصد ثابتی از دارو حذف میشود.
گزینه ۳، نادرست: نادرست است؛ دفع کبدی بهتنهایی مرتبه اول را تعریف نمیکند.
گزینه ۴، نادرست: نادرست است؛ حذف مقدار ثابت در واحد زمان تعریف سینتیک مرتبه صفر است.
جمعبندی آموزشی سؤال
در مرتبه اول، در هر واحد زمان نسبت یا درصد ثابتی از دارو حذف میشود.
منبع: بخش ۲، مبحث سینتیک حذف مرتبه اول
تطبیقشده با منابع فارماکولوژی ارسالی
سؤال ۴۶
فارماکولوژی · بخش ۴، آنتاگونیستهای آلفا
کدام دارو از دسته آلفابلوکرها نیست؟
۱پرازوسین
۲بنزیلآمینپاسخ صحیح
۳تامسولوسین
۴فنوکسیبنزامین
پاسخ نهایی: گزینه ۲ — بنزیلآمین
بررسی علمی هر چهار گزینه
گزینه ۱، نادرست: نادرست است؛ پرازوسین آلفا۱ بلوکر است.
گزینه ۲، پاسخ صحیح: درست است؛ بنزیلآمین نام داروی شناختهشده در فهرست آلفابلوکرهای منبع نیست.
گزینه ۳، نادرست: نادرست است؛ تامسولوسین آلفا۱A بلوکر است.
گزینه ۴، نادرست: نادرست است؛ فنوکسیبنزامین آلفابلوکر غیرقابل برگشت است.
جمعبندی آموزشی سؤال
بنزیلآمین نام داروی شناختهشده در فهرست آلفابلوکرهای منبع نیست.
منبع: بخش ۴، مبحث آنتاگونیستهای آلفا
تطبیقشده با منابع فارماکولوژی ارسالی