۱۰ واژهٔ هدفِ یونیت — Target Words
این یونیت ۱۰ واژهٔ آکادمیک دارد که در دو متنِ مربوط به باکتری تکرار میشوند. اول معنی و نقششان را بدان؛ خانوادهٔ کامل در پارت ۴ آمده است.
| واژه | نقش | معنیِ فارسی | مثال |
|---|---|---|---|
| cause | فعل/اسم | سبب شدن / علت | Germs can cause terrible diseases. |
| effect | اسم | اثر، نتیجه | Bacteria have many effects on humans. |
| environment | اسم | محیط، محیطِزیست | Bacteria exist everywhere in the environment. |
| exist | فعل | وجود داشتن / زیستن | Bacteria exist deep under the ground. |
| harm | فعل/اسم | آسیب زدن / آسیب | Bacteria can harm and can help humans. |
| infect | فعل | آلوده/عفونی کردن | The bacteria will infect his digestive system. |
| prevent | فعل | جلوگیری کردن | Washing fruits will prevent getting sick. |
| proceed | فعل | پیش رفتن / ادامه دادن | The bacteria proceed into the air. |
| react | فعل | واکنش نشان دادن | He reacted with surprise. |
| transfer | فعل/اسم | انتقال دادن / انتقال | Diseases transfer from one person to another. |
cause و effect جفتِ «علت ↔ معلول»اند (تشخیصشان در سوال مهم است). harm دو صفتِ متضاد دارد: harmful (مضر) و harmless (بیضرر).
متن ۱: باکتریِ مضر و مفید
در سال ۱۶۷۶، دانشمندِ هلندی Antony van Leeuwenhoek با میکروسکوپ چیزی دید که کسی پیش از او ندیده بود: باکتری. باکتریها موجوداتِ ریزیاند که همهجا در محیط exist دارند — زیرِ زمین، در اقیانوس، داخلِ گیاهان و جانوران، و روی دست و بینیِ انسان. آنها روی انسان effectهای زیادی دارند: هم مضر هم مفید.
| باکتریِ مضر (harmful / germs) | باکتریِ مفید (helpful) |
|---|---|
| بیماریهایی مثلِ cholera (وبا) و tuberculosis (سل) | کمک به هضمِ غذا و جذبِ ویتامینها |
| مسمومیتِ غذایی از غذای آلوده | ساختِ غذاهایی مثلِ پنیر و ماست |
| انتقال از فردی به فرد با سرفه/عطسه | تجزیهٔ برگِ مرده و آمیختن با خاک |
| راهِ پیشگیری: شستن، حرارت، پختن | پاکسازیِ نفتِ دریا و فاضلابِ انسانی |
باکتریِ وبا در آبِ کثیف است و دستگاهِ گوارش را infect میکند. سل با سرفه/عطسه از فردی به فردِ دیگر transfer میشود و باکتری به هوا proceed میکند. برای prevent کردنِ بیماری: شستنِ میوه و پختنِ کاملِ گوشت (حرارت باکتری را نابود میکند).
متن ۲: تاریخِ مبارزه با باکتری
زمانی مردم نمیدانستند بیماری از فردی به فرد transfer میشود؛ فکر میکردند «هوای بد» علتِ عفونت است. سیرِ علم سه گام داشت: اول کشف، بعد پیشگیری، و سرانجام درمان.
| کاشف / سال | دستاورد |
|---|---|
| Pasteur (۱۸۵۹) | pasteurization — حرارتدادنِ شیر برای نابودیِ باکتری |
| Lister | اسپریِ carbolic acid برای prevent کردنِ عفونتِ جراحی |
| Fleming (۱۹۲۸) | penicillin از یک قارچِ بیضرر؛ نخستین antibiotic |
پنیسیلین یک fungus (قارچ) بود که برای باکتری کشنده ولی برای انسان harmless بود؛ به همین دلیل توانست داروی خوراکی شود. این نوع دارو که به بدن کمک میکند باکتریِ مضر را نابود کند، antibiotic نام دارد.
خانوادهٔ کلمات و شناختِ تعریف
| ریشه | فرمها | معنی |
|---|---|---|
| effect | effect (اسم) · effective · effectively | اثر / مؤثر / بهطورِ مؤثر |
| environment | environment · environmental | محیط / زیستمحیطی |
| exist | exist · existence | وجود داشتن / وجود |
| harm | harm · harmful ⇄ harmless | آسیب / مضر ⇄ بیضرر |
| infect | infect · infection · infected · infectious | آلوده کردن / عفونت / آلوده / واگیردار |
| proceed | proceed · procedure | پیش رفتن / رویه (مراحلِ کار) |
| react | react · reaction | واکنش نشان دادن / واکنش |
۱) infected (عضو/شخصِ آلوده) در برابرِ infectious (بیماریِ واگیردار).
۲) prevent somebody from doing = جلوگیریِ کسی از انجامِ کاری.
۳) exist معمولاً بهصورتِ -ing بهکار نمیرود؛ اسمش existence است.
۴) effect (اسم=اثر) را با affect (فعل=تأثیر گذاشتن) اشتباه نگیر.
گاهی نویسنده تعریفِ یک واژهٔ ناآشنا را در همان متن میآورد. نشانههای رایج: داخلِ پرانتز، با خطِ تیره (—)، با which is…، یا در جملهٔ بعدی. مثال: a microscope (an instrument that magnifies small objects). با دیدنِ این نشانهها معنیِ واژه را همانجا پیدا کن.
مرور عمیق و جمعبندی
| کلیدواژهٔ سوال | پاسخ درست | چرا |
|---|---|---|
| «make something happen» | cause | علت |
| «a change that is caused» | effect | اثر/نتیجه |
| «the natural world» | environment | محیط |
| «to be / to live» | exist | وجود داشتن |
| «to hurt or damage» | harm | آسیب |
| «cause an illness» | infect | آلوده کردن |
| «stop from happening» | prevent | پیشگیری |
| «continue to next step» | proceed | پیش رفتن |
| «show a feeling/response» | react | واکنش |
| «move from place to place» | transfer | انتقال |
| «heated milk to kill bacteria» | pasteurization | Pasteur |
| «first antibiotic» | penicillin | Fleming ۱۹۲۸ |
| «harmless to humans» | قارچِ پنیسیلین | متن ۲ |
۱۰ واژهٔ هدف (cause, effect, environment, exist, harm, infect, prevent, proceed, react, transfer) را با فرمهایشان یاد بگیر؛ متن ۱ باکتریِ مضر/مفید و متن ۲ سه گامِ علم (کشفِ Leeuwenhoek ← پیشگیریِ Pasteur/Lister ← درمانِ Fleming) را توضیح میدهد.