واژگان هدف و نقشهٔ کلی یونیت
یونیت ۱۰ از یک ایدهٔ دوطرفه شروع میکند: انسان همیشه به نیروهای طبیعت وابسته بوده است، اما همین نیروها گاهی به زندگی انسان آسیب زدهاند. خورشید، باد و آب در گذشته به بقا کمک میکردند؛ در دنیای امروز هم قرار است همان نیروها به تولید انرژی کمک کنند. بنابراین محور یونیت، ارتباط میان nature، machines، fuel، climate change و renewable energy است.
| واژه | نقش | معنی دقیق | نکتهٔ مهم در یونیت |
|---|---|---|---|
| affect | فعل | اثر گذاشتن، تغییر دادن | نیروهای طبیعت همیشه زندگی انسان را affected کردهاند. اسم آن effect است. |
| approach | فعل/اسم | نزدیک شدن؛ درخواست کردن؛ روش حل مسئله | موجها به ساحل approach میکنند؛ یک plan هم میتواند an approach باشد. |
| concept | اسم | مفهوم، برداشت پایه | مفهوم climate change انسان را نگران کرده است. |
| consume | فعل | مصرف کردن؛ خوردن؛ تمام کردن | ماشینها سوخت consume میکنند؛ انسانها غذا consume میکنند. |
| data | اسم | دادهها، اطلاعات جمعآوریشده | scientific data نشان میدهد زمین در حال گرم شدن است. |
| derive | فعل | گرفتن از یک منبع؛ مشتق شدن | سوختهایی که از طبیعت derived میشوند، اگر بد مصرف شوند مشکل میسازند. |
| indicate | فعل | نشان دادن، علامت دادن | دادهها indicate میکنند که اقیانوسها در حال بالا آمدناند. |
| obtain | فعل | به دست آوردن، گرفتن | انسانها آب را از رودخانهها obtain میکردند؛ انرژی را هم از منابع obtain میکنند. |
| potential | صفت/اسم | ممکن، بالقوه؛ توانایی پنهان | موجها great potential برای تولید برق دارند؛ طوفان potential danger است. |
| source | اسم | منبع، سرچشمه | خورشید source of light است؛ باد و آب source of power هستند. |
Reading 1 بیشتر علت و نتیجه میسازد: طبیعت کمک میکند، طبیعت آسیب میزند، ماشینها سوخت مصرف میکنند، و دادههای علمی تغییر اقلیم را نشان میدهند. Reading 2 بیشتر مقایسه میسازد: موج، باد و خورشید سه approach مشابه برای تولید برقاند، اما هرکدام محدودیت محلی دارند.
متن ۱: طبیعت، ماشینها و تغییر اقلیم
متن Sun, Wind, and Water از وابستگی قدیمی انسان به طبیعت شروع میشود. انسانها از sun برای warmth و light استفاده میکردند، از rain و rivers آب و ماهی obtain میکردند، از plants غذا consume میکردند و wind را برای پخش شدن seeds و حرکت sail boats به کار میگرفتند. پس طبیعت در ابتدا به عنوان source of survival معرفی میشود.
پاراگراف بعد با However تضاد میسازد. گاهی باران نمیآمد، sun زمین را میسوزاند، plants خشک میشدند و wind خاک را با خود میبرد. نتیجه این بود که future plants نمیتوانستند grow کنند و انسانها گرسنه میماندند. در سالهای دیگر rain بیش از حد میآمد و rivers به potential killers تبدیل میشدند. ocean هم میتوانست بدون indication قبلی موج عظیم ایجاد کند، boats را غرق کند یا houses را بشوید و ببرد.
| نیروی طبیعی | وقتی مفید است | وقتی خطرناک است | واژهٔ کلیدی |
|---|---|---|---|
| خورشید | گرما و نور میدهد. | در drought زمین را خشک میکند. | source |
| باران و آب | دریاچه و رودخانه را پر میکند. | flood خانه و شهر را میبرد. | obtain |
| باد | دانهها را پخش میکند و sail را حرکت میدهد. | خاک را میبرد و طوفان میسازد. | affect |
| اقیانوس | مسیر سفر و منبع غذاست. | wave ناگهانی و hurricane خطر ایجاد میکند. | approach |
حدود ۲۰۰ سال پیش انسان ماشینهایی ساخت که کار را آسانتر کنند. اما این ماشینها fuel میخواستند. انسان wood و coal را سوزاند، steam engines ساخت، ship و train را حرکت داد، automobile و airplane را با gasoline engine راه انداخت، electricity تولید کرد و ابزارهایی مثل washing machines، telephones، refrigerators و computers ساخت. جملهٔ کلیدی این بخش این است: همهٔ این ماشینها سوختهایی را consume کردند که از زمین obtained شده بود.
طبق متن، recent scientific data indicate میکند که Earth is warming. ice near the North Pole and the South Pole melted، سطح اقیانوسها بالا آمده و cyclones و floods بیشتر رخ میدهند. نکتهٔ مهم این است که متن نمیگوید انسان concept of climate change را ۲۰۰ سال پیش اختراع کرد؛ میگوید ۲۰۰ سال پیش ماشینها گسترش یافتند و بعدها مصرف سوخت زیاد شد. دانشمندان معتقدند humans از fuels derived from nature به شکل خوبی استفاده نکردهاند.
گزینهای که میگوید ماشینها fuel را از rivers and lakes obtained کردند غلط است. متن میگوید fuels obtained from the Earth. رودخانهها و دریاچهها در بخش اول، منبع آب و غذا برای انسانهای قدیم بودند، نه منبع سوخت ماشینهای مدرن.
متن ۲: استفاده از منابع تجدیدپذیر
متن دوم با یک contrast شروع میشود: در ۲۰۰ سال گذشته بیشتر ماشینها با coal، gasoline و natural gas یا electricity کار میکردند؛ now دانشمندان پیشنهاد میکنند از natural forces یعنی wind، water و sun به عنوان sources of power برای تولید electricity استفاده کنیم. این منابع renewable هستند چون برای جمعیت رو به رشد جهان همیشه available خواهند بود.
| منبع | روش کار | شرط مکانی | خروجی |
|---|---|---|---|
| موج دریا | تانکهای شناور بالا و پایین میروند و motion توربین را میچرخاند. | نزدیک ساحل و sea coast | یک tank میتواند برق یک خانه را تولید کند. |
| باد | پرههای wind machine با باد steady میچرخند و turbine را راه میاندازند. | منطقهٔ دارای باد قوی و ثابت | برق به nearby consumers فرستاده میشود. |
| خورشید | mirrorها heat را reflect میکنند، آب boil میشود، steam توربین را میچرخاند. | منطقهٔ آفتابی در بیشتر سال | electricity برای consumers تولید میشود. |
Wave power از motion موج استفاده میکند. tanks بزرگ از جنس fiberglass روی آب float میکنند، به ocean floor secure میشوند و وقتی waveها approach land میکنند، tankها rise and fall میکنند. این حرکت turbines را میچرخاند. Wind power هم با مفهوم مشابه کار میکند: propeller blades در wind machines میچرخند و برق تولید میکنند. Solar power کمی متفاوت است، چون ابتدا mirrors گرمای خورشید را reflect میکنند، آن heat آب را میجوشاند و steam توربین را میچرخاند.
انتخاب نهایی آسان نیست. متن نمیگوید renewable energy بدون مشکل است؛ میگوید باید present needs و future needs را با هم در نظر بگیریم و تصمیم بگیریم انرژی را چگونه obtain و consume کنیم.
خانوادهٔ کلمات و مهارت مقایسه
| واژه | کاربردهای مهم | مثال امتحانی |
|---|---|---|
| derive | گرفتن از منبع؛ در حالت مجهول معمولاً با from میآید. | Gasoline is derived from oil. |
| data | اطلاعات جمعآوریشده؛ در متن رسمی گاهی جمع و در کاربرد عادی کامپیوتری گاهی مفرد است. | Scientific data indicate... |
| concept | مفهوم کلی؛ عبارت no concept of یعنی هیچ درکی از چیزی نداشتن. | the concept of climate change |
| approach | نزدیک شدن، درخواست کردن، یا روش حل مسئله؛ noun و verb است. | This approach would work... |
| indicate | نشان دادن یا علامت دادن؛ اسم آن indication است. | data indicate that... |
| obtain | معادل رسمی get؛ برای گرفتن اطلاعات، انرژی، آب یا مجوز استفاده میشود. | obtain energy |
| affect | فعل است؛ یعنی اثر گذاشتن. effect معمولاً اسم است. | waves might affect whales |
| potential | صفت قبل از اسم، یا اسم با have the potential. | great potential / potential danger |
| consume | مصرف کردن، خوردن، یا صرف زمان؛ اسم شخص: consumer. | machines consumed fuels |
وقتی نویسنده دو چیز را شبیه هم نشان میدهد، از comparison signals استفاده میکند. این یونیت هم در متن اول و هم در متن دوم چند نمونهٔ مهم دارد. هدف این مهارت این است که در تست، بفهمی نویسنده دارد «شباهت» میسازد، نه تضاد یا علت و معلول.
| سیگنال مقایسه | معنی و کاربرد | نمونهٔ مربوط به یونیت |
|---|---|---|
| both | هر دو | both present and future needs |
| similarly | به طور مشابه | اقیانوس هم مثل drought و flood میتواند منبع مرگ باشد. |
| likewise | همچنین، مشابه آن | wave میتواند به land نزدیک شود و خانهها را ببرد. |
| all | همه | all of these machines consumed fuels |
| so did / so is | همینطور بود / همینطور است | population grew, so did machines, so did fuel use |
| similar concept | مفهوم مشابه | wind power concept شبیه wave power است. |
| also / too | هم، نیز | مردم دربارهٔ پروژههای مختلف also complain میکنند. |
اگر جملهها دو مورد را کنار هم میآورند و میگویند هر دو یک ویژگی دارند، دنبال signalهایی مثل both، similarly، likewise، so did و similar concept باش. در یونیت ۱۰، wave farms و wind farms هر دو از حرکت طبیعی برای چرخاندن turbine استفاده میکنند.
Contrast یعنی نویسنده دو ایدهٔ مخالف را کنار هم میگذارد. در متن اول جملهٔ However, sometimes nature did not help humans نقطهٔ تغییر از nature helps humans به nature brings difficulties است. در متن دوم، پاراگراف اول contrast میان past machines powered by fossil fuels و now scientists suggest natural forces را میسازد. در پایان متن دوم هم However میان benefit جهانی و complaint محلی تضاد ایجاد میکند.
| سیگنال تضاد | دو ایدهٔ مقابل | نکتهٔ تستی |
|---|---|---|
| However | طبیعت کمک میکند / طبیعت آسیب میزند | بعد از However مسیر معنا عوض میشود. |
| Now | گذشته: سوخت فسیلی / اکنون: نیروهای طبیعی | Now در Reading 2 نشانهٔ تغییر زمان و روش است. |
| However | benefit برای جهان / اعتراض مردم محل | گزینهای که فقط مزیتها را بگوید ناقص است. |
مرور عمیق و دامهای امتحانی
| کلیدواژهٔ سوال | پاسخ کوتاه | چرا؟ |
|---|---|---|
| scientific data indicate | زمین در حال گرم شدن است. | دادهها melting ice، rising oceans و افزایش floods/cyclones را نشان میدهند. |
| machines consumed fuels | سوخت از زمین گرفته شد. | wood، coal، gasoline و منابع مشابه در متن به Earth وصل میشوند. |
| renewable sources | sun، wind و water | چون always be there و available برای جهان رو به رشد هستند. |
| wave farm | به coast نیاز دارد. | waves as they approach land باید tanks را بالا و پایین ببرند. |
| wind farm | strong, steady winds میخواهد. | پرهها فقط با باد مناسب میچرخند و turbine را راه میاندازند. |
| solar power | sunny areas لازم دارد. | mirrorها heat را reflect میکنند تا آب boil شود. |
| local complaints | همهٔ انرژیهای نو مخالفانی دارند. | beaches، whales/fish، birds، ugly panels و space از نگرانیهای متناند. |
| دام | چرا غلط است؟ | تصحیح درست |
|---|---|---|
| ماشینها سوخت را از رودخانه و دریاچه گرفتند. | رودخانه و دریاچه در بخش طبیعت به آب و ماهی مربوطاند. | ماشینها fuels obtained from the Earth مصرف کردند. |
| طبیعت فقط به انسان کمک کرده است. | پاراگراف دوم با However این را رد میکند. | طبیعت هم helper است هم danger. |
| انسانها climate change را ۲۰۰ سال پیش اختراع کردند. | ۲۰۰ سال پیش به ساخت machines مربوط است. | data امروزی concept of climate change را مطرح میکند. |
| wave power برای رساندن آب به مصرفکنندگان است. | در متن motion موج turbine را میچرخاند. | هدف تولید electricity است، نه انتقال آب. |
| renewable energy هیچ مشکل محلی ندارد. | پاراگراف آخر با However اعتراضها را فهرست میکند. | benefit جهانی دارد، اما local concerns هم دارد. |
| affect را با effect جابهجا کردن | affect فعل است؛ effect معمولاً اسم. | wave farms might affect whales; they have an effect on whales. |
نیروهای طبیعت از گذشته هم عامل بقا بودهاند و هم عامل خطر، و مصرف سوخت ماشینها مسئلهٔ climate change را ساخته است.
مهندسان میخواهند از موج، باد و خورشید برق تولید کنند، اما باید مزیت جهانی و نگرانی محلی را همزمان بسنجند.
comparison signals شباهت میسازند؛ contrast signals تغییر جهت معنا را نشان میدهند.
اگر فقط چند دقیقه وقت داشتی، این مسیر را حفظ کن: انسان قدیم از sun، rain، wind و water برای زنده ماندن استفاده کرد؛ همین نیروها گاهی drought، flood و storm ساختند؛ انسان مدرن ماشین ساخت و fuel consumed کرد؛ data نشان دادند زمین گرم میشود؛ دانشمندان پیشنهاد کردند به جای مصرف بد منابع فسیلی، از renewable sources یعنی sun، wind و water برای تولید electricity استفاده کنیم. سه approach اصلی در متن دوم wave farm، wind farm و solar power هستند، و پایان متن یادآوری میکند تصمیم انرژی باید present needs و future needs را با هم ببیند.
قبل از انتخاب گزینه، از خودت بپرس: سوال دربارهٔ کمک طبیعت است یا خطر طبیعت؟ دربارهٔ evidence علمی است یا opinion محلی؟ دربارهٔ comparison است یا contrast؟ دربارهٔ source انرژی است یا consumer برق؟ همین چهار تفکیک، بیشتر دامهای یونیت ۱۰ را خنثی میکند.