💊

فارماکولوژی علوم پزشکی کرمان

۶ بخش + نمونه سوالات استاد · هر بخش: خلاصه + ۲ سری آموزشی + ۲ سری آزمون آفلاین

➕ افزودن به دوره‌های من
دوره‌های دانشگاه کرمان

درباره دوره فارماکولوژی پزشکی

این دوره بر پایه جزوه فارماکولوژی دکتر منظومه شمسی میمندی در دانشگاه علوم پزشکی کرمان تنظیم شده است. شش بخش دوره مبانی داروشناسی، فارماکوکینتیک، فارماکودینامیک، داروهای دستگاه عصبی خودمختار، هیستامین، داروهای گوارشی و داروهای آرام‌بخش را پوشش می‌دهند.

هر بخش یک خلاصه، دو سری سوال آموزشی و دو آزمون آفلاین دارد. پنج مجموعه ۲۳ سوالی از نمونه سوالات استاد نیز در بخش صفر برای مرور و آمادگی امتحان قرار گرفته‌اند.

دوره‌های دانشگاه علوم پزشکی کرمانصفحه منابع فارماکولوژی پزشکیباکتری‌شناسی پزشکی کرمان
مرجع دوره: جزوه فارماکولوژی دکتر منظومه شمسی میمندی

مطالب این دوره بر پایه جزوه آموزشی فارماکولوژی دانشگاه علوم پزشکی کرمان تنظیم می‌شوند و مبانی داروشناسی، فارماکوکینتیک، فارماکودینامیک و داروهای مؤثر بر دستگاه عصبی خودمختار را به‌صورت مرحله‌به‌مرحله پوشش می‌دهند.

دکتر منظومه شمسی میمندی

دکتر منظومه شمسی میمندی، داروساز، متخصص فارماکولوژی و استاد دانشگاه علوم پزشکی کرمان است. ایشان از سال ۱۳۷۴ در آموزش فارماکولوژی به دانشجویان کارشناسی و تحصیلات تکمیلی فعالیت دارد و سابقه مدیریت مرکز تحقیقات علوم اعصاب و معاونت پژوهشی دانشکده پزشکی کرمان را در کارنامه دارد. حوزه‌های برجسته فعالیت علمی ایشان شامل فارماکولوژی درد، داروهای ضددرد، علوم اعصاب و پژوهش‌های مرتبط با سوءمصرف مواد است.

میز مطالعه تعاملینوشتن، هایلایت و یادداشت روی همین درس
میز مطالعه تعاملینوشتن، هایلایت و یادداشت روی همین درس
🔒

این بخش ویژهٔ اعضای دارای اشتراک است. با تهیهٔ اشتراک، این درس و همهٔ محتوای قفل‌شده برایت باز می‌شود.

خرید اشتراک
🔒

این بخش ویژهٔ اعضای دارای اشتراک است. با تهیهٔ اشتراک، این درس و همهٔ محتوای قفل‌شده برایت باز می‌شود.

خرید اشتراک
🔒

این بخش ویژهٔ اعضای دارای اشتراک است. با تهیهٔ اشتراک، این درس و همهٔ محتوای قفل‌شده برایت باز می‌شود.

خرید اشتراک
میز مطالعه تعاملینوشتن، هایلایت و یادداشت روی همین درس
مبانی فارماکولوژی؛ تعریف دارو، مراحل تولید و ورود دارو به بازار — easy1سری ۱ · ۲۵ سوال
پاسخ‌گویی: ۰٪
۰/۲۵نمره
۰درست
۰غلط
۲۵نزده
۰۰:۰۰

مبانی فارماکولوژی؛ تعریف دارو، مراحل تولید و ورود دارو به بازار — easy1

۲۵ سوال · آموزشی
حالت آموزشی: به‌محض انتخاب هر گزینه، پاسخ درست و توضیح تشریحی نمایش داده می‌شود. لازم نیست همه‌ی سوال‌ها را بزنی.
برای ذخیره‌ی نتیجه‌ات وارد شو. بدون ورود هم کار می‌کند، ولی نتیجه ذخیره نمی‌شود.
۱ کدام تعریف، مفهوم دارو را دقیق‌تر بیان می‌کند؟
پاسخ: دارو مادهٔ مؤثری است که از طریق برهم‌کنش‌های سلولی و مولکولی اثر زیستی ایجاد می‌کند. ◦ «هر فرآورده خوراکی دارای اثر عمومی بر بدن» نادرست است؛ اثر عمومی یا تغذیه‌ای برای دارو بودن کافی نیست. ◦ «هر ماده طبیعی مصرف‌شده برای رفع یک علامت» نادرست است؛ طبیعی بودن یک ماده به‌تنهایی آن را دارو نمی‌کند. ◦ «هر محصول بسته‌بندی‌شده موجود در داروخانه» نادرست است؛ محل عرضه یا شکل بسته‌بندی تعریف دارو نیست.
۲ در تعریف بهداشتی، دارو عمدتاً برای کدام هدف به کار می‌رود؟
پاسخ: در تعریف بهداشتی، دارو می‌تواند برای پیشگیری، تشخیص یا درمان و بهبود بیماری استفاده شود. ◦ «تنها کاهش موقت دردهای خفیف» نادرست است؛ کاهش درد فقط یکی از کاربردهای احتمالی دارو است. ◦ «فقط اصلاح ظاهر فرآورده دارویی» نادرست است؛ اصلاح شکل فرآورده به فارماسیوتیکس مربوط است. ◦ «صرفاً افزایش توان جسمی فرد سالم» نادرست است؛ افزایش توان فرد سالم تعریف عمومی دارو نیست.
۳ در یک قرص استامینوفن، واژه «دارو» دقیقاً به کدام جزء اشاره دارد؟
پاسخ: مادهٔ فعال، جزء دارای اثر سلولی و مولکولی است؛ کل قرص شامل مواد کمکی نیز می‌شود. ◦ «تمام جرم قرص همراه مواد جانبی» نادرست است؛ مواد جانبی بخشی از شکل دارویی‌اند ولی داروی فعال نیستند. ◦ «روکش و رنگ به‌کاررفته در قرص» نادرست است؛ روکش و رنگ نقش ساخت و پذیرش فرآورده دارند. ◦ «بسته‌بندی و نام درج‌شده روی محصول» نادرست است؛ نام و بسته‌بندی جزء مولکول فعال نیستند.
۴ چرا ممکن است یک داروی ژنریک، چند نام متفاوت در بازار داشته باشد؟
پاسخ: یک مادهٔ فعال واحد می‌تواند توسط شرکت‌های مختلف با نام‌های تجاری گوناگون عرضه شود. ◦ «ساختمان شیمیایی دارو در هر کشور تغییر می‌کند» نادرست است؛ ساختمان شیمیایی مادهٔ فعال ثابت می‌ماند. ◦ «هر نام تجاری نشان‌دهنده مادهٔ فعال متفاوت است» نادرست است؛ نام تجاری متفاوت الزاماً به معنای مادهٔ فعال متفاوت نیست. ◦ «نام ژنریک پس از هر بار تولید عوض می‌شود» نادرست است؛ نام ژنریک در تولیدهای مختلف تغییر نمی‌کند.
۵ کدام شاخه، اثر دارو بر بدن را بررسی می‌کند؟
پاسخ: فارماکودینامیک مکانیسم اثر، گیرنده‌ها و پاسخ زیستی بدن به دارو را مطالعه می‌کند. ◦ «فارماکوکینتیک» نادرست است؛ فارماکوکینتیک سرنوشت دارو در بدن را بررسی می‌کند. ◦ «فارماسیوتیکس» نادرست است؛ فارماسیوتیکس به طراحی و شکل دارویی می‌پردازد. ◦ «فارماکوویژیلانس» نادرست است؛ فارماکوویژیلانس بر پایش ایمنی دارو تمرکز دارد.
۶ جذب، توزیع، متابولیسم و دفع دارو در کدام حوزه بررسی می‌شوند؟
پاسخ: فارماکوکینتیک اثر بدن بر دارو و مراحل جذب، توزیع، متابولیسم و دفع را شرح می‌دهد. ◦ «فارماکودینامیک» نادرست است؛ فارماکودینامیک اثر دارو بر بدن است. ◦ «فارماسیوتیکس» نادرست است؛ فارماسیوتیکس شکل و فرمولاسیون دارو را بررسی می‌کند. ◦ «فارماکوگنوزی» نادرست است؛ فارماکوگنوزی بیشتر به منابع طبیعی داروها مربوط است.
۷ تأثیر شکل قرص، کپسول یا محلول بر عملکرد فرآورده بیشتر در کدام حوزه بررسی می‌شود؟
پاسخ: فارماسیوتیکس اثر فرمولاسیون و شکل دارویی بر آزادسازی و قابلیت مصرف دارو را بررسی می‌کند. ◦ «فارماکودینامیک» نادرست است؛ فارماکودینامیک مکانیسم اثر مولکول را بررسی می‌کند. ◦ «فارماکوکینتیک بالینی» نادرست است؛ فارماکوکینتیک بالینی عمدتاً غلظت و سرنوشت دارو را دنبال می‌کند. ◦ «سم‌شناسی مولکولی» نادرست است؛ سم‌شناسی مولکولی بر آثار زیان‌آور تمرکز دارد.
۸ نخستین مرحله در مسیر ورود یک داروی جدید به بازار چیست؟
پاسخ: فرایند با کشف یا شناسایی یک ترکیب آغاز می‌شود و سپس مراحل پیش‌بالینی و بالینی طی می‌گردد. ◦ «ثبت درخواست NDA» نادرست است؛ NDA پس از تکمیل مطالعات اصلی مطرح می‌شود. ◦ «شروع فاز چهارم» نادرست است؛ فاز چهارم بعد از ورود دارو به بازار است. ◦ «توزیع در جمعیت عمومی» نادرست است؛ توزیع عمومی مرحله پایانی مسیر است.
۹ هدف اصلی مطالعات پیش‌بالینی چیست؟
پاسخ: در مطالعات پیش‌بالینی، اثرات زیستی، مکانیسم‌ها و ایمنی اولیه در مدل‌های آزمایشگاهی و حیوانی بررسی می‌شوند. ◦ «تعیین نام تجاری نهایی دارو» نادرست است؛ نام تجاری بخشی از بازاریابی است. ◦ «تبلیغ دارو در جمعیت عمومی» نادرست است؛ تبلیغ پیش از تأیید بالینی انجام نمی‌شود. ◦ «بررسی عوارض نادر پس از مصرف گسترده» نادرست است؛ عوارض نادر عمدتاً در فاز چهارم آشکار می‌شوند.
۱۰ کدام ترکیب از روش‌های پیش‌بالینی درست است؟
پاسخ: پیش‌بالینی می‌تواند شامل آزمون‌های درون‌تنی در حیوان و برون‌تنی روی سلول یا بافت باشد. ◦ «مطالعات صرفاً انسانی و بیمارستانی» نادرست است؛ مطالعات انسانی متعلق به مراحل بالینی‌اند. ◦ «مطالعات فقط بازاری و اقتصادی» نادرست است؛ مطالعات اقتصادی جایگزین ارزیابی زیستی نمی‌شوند. ◦ «مطالعات نسخه‌نویسی و توزیع عمومی» نادرست است؛ نسخه‌نویسی عمومی پس از تأیید دارو رخ می‌دهد.
۱۱ درخواست IND چه مجوزی را فراهم می‌کند؟
پاسخ: IND پس از داده‌های پیش‌بالینی برای کسب اجازه ورود دارو به مطالعات انسانی ارائه می‌شود. ◦ «اجازه فروش آزاد دارو بدون نسخه» نادرست است؛ فروش آزاد نیازمند تأیید و ضوابط جداگانه است. ◦ «تأیید نهایی نام تجاری محصول» نادرست است؛ IND برای نام تجاری صادر نمی‌شود. ◦ «مجوز حذف پایش ایمنی پس از بازار» نادرست است؛ پایش پس از بازار با IND حذف نمی‌شود.
۱۲ فاز اول مطالعات بالینی معمولاً بر چه موضوعی تمرکز دارد؟
پاسخ: فاز اول معمولاً در داوطلبان سالم انجام می‌شود و ایمنی، دوز و پارامترهای فارماکوکینتیک را می‌سنجد. ◦ «اثر درمانی قطعی در جمعیت بسیار بزرگ» نادرست است؛ اثربخشی قطعی در جمعیت بزرگ بیشتر به فاز سوم مربوط است. ◦ «عوارض نادر پس از چند دهه مصرف» نادرست است؛ عوارض بسیار دیررس در پایش پس از بازار مشخص می‌شوند. ◦ «مقایسه فروش شرکت‌های تولیدکننده» نادرست است؛ مقایسه فروش هدف مطالعه بالینی نیست.
۱۳ فاز دوم مطالعات بالینی عمدتاً در چه افرادی انجام می‌شود؟
پاسخ: فاز دوم برای بررسی اثربخشی و تعیین دوز در بیماران مبتلا به بیماری موردنظر انجام می‌شود. ◦ «فقط کارکنان شرکت داروسازی» نادرست است؛ کارکنان شرکت جمعیت علمی تعریف‌شده‌ای نیستند. ◦ «جمعیت عمومی بدون انتخاب بیماری» نادرست است؛ جمعیت عمومی مربوط به فاز چهارم است. ◦ «تنها حیوانات مبتلا به مدل بیماری» نادرست است؛ حیوانات در مرحله پیش‌بالینی بررسی می‌شوند.
۱۴ کدام هدف بیشتر با فاز دوم مطالعات بالینی سازگار است؟
پاسخ: فاز دوم شواهد اولیه اثربخشی را در بیماران و دامنه دوز مناسب را بررسی می‌کند. ◦ «کشف اولیه مولکول دارویی» نادرست است؛ کشف مولکول قبل از مطالعات بالینی است. ◦ «پایش عارضه بسیار نادر پس از عرضه» نادرست است؛ عارضه بسیار نادر معمولاً در فاز چهارم دیده می‌شود. ◦ «تعیین نام ژنریک بین‌المللی» نادرست است؛ نام ژنریک هدف فاز دوم نیست.
۱۵ فاز سوم مطالعات بالینی چه ویژگی برجسته‌ای دارد؟
پاسخ: فاز سوم در جمعیت‌های بزرگ‌تر انجام می‌شود و اثربخشی و ایمنی را در مقایسه با درمان‌های موجود یا پلاسبو می‌سنجد. ◦ «مطالعه محدود به سلول‌های کشت‌شده» نادرست است؛ کشت سلولی بخشی از پیش‌بالینی است. ◦ «بررسی صرفاً ساختمان شیمیایی دارو» نادرست است؛ ساختمان شیمیایی در توسعه دارو بررسی می‌شود ولی هدف فاز سوم نیست. ◦ «استفاده عمومی بدون ثبت داده‌های ایمنی» نادرست است؛ در فاز سوم داده‌های ایمنی به‌طور منظم ثبت می‌شوند.
۱۶ دریافت تأییدیه NDA معمولاً پس از موفقیت در کدام مرحله مطرح می‌شود؟
پاسخ: NDA برای بررسی و تأیید ورود داروی جدید به بازار پس از داده‌های اصلی فازهای بالینی ارائه می‌شود. ◦ «پیش از آغاز مطالعات حیوانی» نادرست است؛ پیش از مطالعات حیوانی داده کافی وجود ندارد. ◦ «هم‌زمان با کشف اولیه مولکول» نادرست است؛ کشف اولیه برای تأیید بازار کافی نیست. ◦ «پس از پایان فاز چهارم» نادرست است؛ فاز چهارم پس از عرضه دارو انجام می‌شود.
۱۷ فاز چهارم مطالعات دارویی چه زمانی انجام می‌شود؟
پاسخ: فاز چهارم همان پایش پس از بازاریابی است و ایمنی دارو را در جمعیت گسترده دنبال می‌کند. ◦ «پیش از کشف مولکول» نادرست است؛ پیش از کشف، دارویی برای مطالعه وجود ندارد. ◦ «پیش از مطالعات حیوانی» نادرست است؛ مطالعات حیوانی قبل از فازهای انسانی‌اند. ◦ «پیش از تعیین نخستین دوز انسانی» نادرست است؛ تعیین دوز نخستین انسانی در فاز اول انجام می‌شود.
۱۸ کدام عارضه بیشتر احتمال دارد در فاز چهارم شناسایی شود؟
پاسخ: مصرف گسترده در جمعیت بزرگ امکان شناسایی عوارض نادر یا دیررس را فراهم می‌کند. ◦ «عدم حل‌شدن ترکیب در محیط آزمایشگاه» نادرست است؛ مشکل حل‌شدن در مراحل فرمولاسیون آشکار می‌شود. ◦ «نبود اثر روی گیرنده در مدل سلولی» نادرست است؛ اثر گیرنده‌ای در مطالعات اولیه بررسی می‌شود. ◦ «سمیت حاد آشکار در نخستین دوز حیوانی» نادرست است؛ سمیت حاد حیوانی باید در پیش‌بالینی مشخص شود.
۱۹ داروی یتیم برای درمان چه نوع بیماری‌هایی توسعه می‌یابد؟
پاسخ: داروهای یتیم برای بیماری‌های نادر طراحی می‌شوند که تعداد مبتلایان آن‌ها برای مطالعات معمول محدود است. ◦ «بیماری‌های بسیار شایع و خودمحدودشونده» نادرست است؛ بیماری شایع معمولاً جمعیت پژوهشی کافی دارد. ◦ «بیماری‌هایی که فقط با جراحی درمان می‌شوند» نادرست است؛ وجود درمان جراحی تعریف داروی یتیم نیست. ◦ «اختلالاتی که هیچ تشخیص بالینی ندارند» نادرست است؛ بیماری نادر همچنان باید قابل تعریف و تشخیص باشد.
۲۰ کاربرد off-label به چه معناست؟
پاسخ: در تجویز off-label، خود دارو تأیید شده است اما اندیکاسیون، دوز، گروه سنی یا روش مصرف خارج از برچسب رسمی است. ◦ «مصرف داروی تقلبی بدون ماده فعال» نادرست است؛ داروی تقلبی موضوع کیفیت و قانون است نه off-label. ◦ «فروش داروی نسخه‌ای بدون مجوز تولید» نادرست است؛ فروش غیرمجاز تعریف off-label نیست. ◦ «تغییر نام ژنریک دارو توسط داروخانه» نادرست است؛ نام ژنریک با تجویز تغییر نمی‌کند.
۲۱ کدام مورد نمونه‌ای از مصرف off-label است؟
پاسخ: اگر هیدروکسی‌زین خارج از اندیکاسیون اصلی خود برای خواب به‌کار رود، مصرف خارج از برچسب محسوب می‌شود. ◦ «مصرف داروی ضد فشارخون برای همان فشارخون» نادرست است؛ استفاده در اندیکاسیون اصلی off-label نیست. ◦ «فروش استامینوفن با نام تجاری متفاوت» نادرست است؛ نام تجاری متفاوت نوع مصرف را تغییر نمی‌دهد. ◦ «استفاده مکمل آهن برای کمبود آهن» نادرست است؛ درمان کمبود آهن کاربرد استاندارد مکمل آهن است.
۲۲ ویژگی اصلی داروهای OTC چیست؟
پاسخ: داروهای بدون نسخه برای برخی کاربردهای خودمراقبتی قابل تهیه‌اند، هرچند مصرف آن‌ها نیز باید ایمن باشد. ◦ «لزوم نگهداری فقط در بیمارستان» نادرست است؛ OTC محدود به بیمارستان نیست. ◦ «ممنوعیت کامل خوددرمانی» نادرست است؛ خودمراقبتی کنترل‌شده از اهداف این گروه است. ◦ «نیاز قطعی به نسخه مخدر» نادرست است؛ نسخه مخدر به داروهای تحت کنترل مربوط می‌شود.
۲۳ مهم‌ترین ویژگی داروهای تحت کنترل چیست؟
پاسخ: داروهای تحت کنترل به‌علت خطر سوءمصرف، وابستگی یا محدودیت دسترسی، دارای ضوابط ثبت و توزیع خاص‌اند. ◦ «همه آن‌ها بدون نسخه فروخته می‌شوند» نادرست است؛ این داروها معمولاً نیازمند نسخه و کنترل‌اند. ◦ «همگی فاقد عارضه وابستگی هستند» نادرست است؛ بعضی از آن‌ها خطر وابستگی دارند. ◦ «فقط از منابع گیاهی تهیه می‌شوند» نادرست است؛ منشأ گیاهی یا سنتزی معیار کنترل‌شدن نیست.
۲۴ کدام حالت دارو برای عبور غیرفعال از غشای لیپیدی مناسب‌تر است؟
پاسخ: مولکول غیر‌یونیزه و لیپوفیل آسان‌تر از دولایه چربی غشا عبور می‌کند. ◦ «شکل کاملاً یونیزه و آب‌دوست» نادرست است؛ یونیزاسیون زیاد انتشار غیرفعال را کاهش می‌دهد. ◦ «کمپلکس بزرگ متصل به پروتئین» نادرست است؛ کمپلکس بزرگ پروتئینی آزادانه از غشا عبور نمی‌کند. ◦ «ذره نامحلول با بار الکتریکی بالا» نادرست است؛ ذره نامحلول و باردار برای انتشار مناسب نیست.
۲۵ یک اسید ضعیف مانند آسپرین در محیط اسیدی بیشتر در چه حالتی قرار می‌گیرد؟
پاسخ: اسید ضعیف در محیط اسیدی پروتون‌دارتر و غیر‌یونیزه‌تر است و انتشار غشایی آن تسهیل می‌شود. ◦ «یونیزه و کاملاً محبوس در پلاسما» نادرست است؛ یونیزاسیون اسید ضعیف در محیط قلیایی بیشتر است. ◦ «خنثی اما متصل به گیرنده هسته‌ای» نادرست است؛ اتصال گیرنده‌ای ربطی به حالت اسید ـ باز ندارد. ◦ «رسوب‌کرده و فاقد هرگونه حلالیت» نادرست است؛ غیر‌یونیزه‌شدن به معنای رسوب قطعی نیست.

مرور سوالات

پاسخ‌داده‌شده علامت‌گذاری‌شده نزده
مبانی فارماکولوژی؛ تعریف دارو، مراحل تولید و ورود دارو به بازار — easy2سری ۲ · ۲۵ سوال
🔒

این بخش ویژهٔ اعضای دارای اشتراک است. با تهیهٔ اشتراک، این درس و همهٔ محتوای قفل‌شده برایت باز می‌شود.

خرید اشتراک
مبانی فارماکولوژی؛ تعریف دارو، مراحل تولید و ورود دارو به بازار — off1سری ۱ · ۲۵ سوال
🔒

این بخش ویژهٔ اعضای دارای اشتراک است. با تهیهٔ اشتراک، این درس و همهٔ محتوای قفل‌شده برایت باز می‌شود.

خرید اشتراک
مبانی فارماکولوژی؛ تعریف دارو، مراحل تولید و ورود دارو به بازار — off2سری ۲ · ۲۵ سوال
🔒

این بخش ویژهٔ اعضای دارای اشتراک است. با تهیهٔ اشتراک، این درس و همهٔ محتوای قفل‌شده برایت باز می‌شود.

خرید اشتراک
میز مطالعه تعاملینوشتن، هایلایت و یادداشت روی همین درس
فارماکوکینتیک و اصول تعیین دوز — سوالات آموزشی ۱سری ۱ · ۲۵ سوال
پاسخ‌گویی: ۰٪
۰/۲۵نمره
۰درست
۰غلط
۲۵نزده
۰۰:۰۰

فارماکوکینتیک و اصول تعیین دوز — سوالات آموزشی ۱

۲۵ سوال · آموزشی
حالت آموزشی: به‌محض انتخاب هر گزینه، پاسخ درست و توضیح تشریحی نمایش داده می‌شود. لازم نیست همه‌ی سوال‌ها را بزنی.
برای ذخیره‌ی نتیجه‌ات وارد شو. بدون ورود هم کار می‌کند، ولی نتیجه ذخیره نمی‌شود.
۱ کدام فرایند عبور غشایی، بدون حامل و در جهت شیب غلظت انجام می‌شود؟
پاسخ: انتشار ساده به حامل و انرژی نیاز ندارد و در جهت شیب غلظت رخ می‌دهد. ◦ «انتقال فعال» نادرست است؛ انتقال فعال به حامل و انرژی نیاز دارد و می‌تواند خلاف شیب باشد. ◦ «اندوسیتوز» نادرست است؛ اندوسیتوز با تشکیل وزیکول انجام می‌شود و انتشار ساده نیست. ◦ «انتقال تسهیل‌شده» نادرست است؛ انتقال تسهیل‌شده هرچند بدون انرژی است، به حامل اختصاصی نیاز دارد.
۲ فراهمی زیستی داروی تجویزشده به‌صورت وریدی معمولاً چند درصد است؟
پاسخ: تزریق وریدی مستقیماً وارد خون می‌شود و فراهمی زیستی آن صد درصد است. ◦ «صفر درصد» نادرست است؛ ورود وریدی دارو را مستقیماً وارد گردش سیستمیک می‌کند و فراهمی زیستی را کامل می‌سازد. ◦ «پنجاه درصد» نادرست است؛ فراهمی زیستی پنجاه درصد ویژگی عمومی تزریق وریدی نیست. ◦ «وابسته به عبور اول» نادرست است؛ عبور اول مربوط به جذب گوارشی است و در تزریق وریدی رخ نمی‌دهد.
۳ کدام بخش داروی موجود در پلاسما قادر است از غشا عبور کرده و به محل اثر برسد؟
پاسخ: بخش آزاد دارو می‌تواند توزیع، اثر، متابولیسم و دفع داشته باشد. ◦ «بخش متصل به آلبومین» نادرست است؛ داروی متصل به آلبومین تا زمان جداشدن مستقیماً از غشا عبور نمی‌کند. ◦ «بخش رسوب‌کرده» نادرست است؛ رسوب دارو شکل فعال و قابل توزیع محسوب نمی‌شود. ◦ «بخش کونژوگه‌شده» نادرست است؛ متابولیت کونژوگه معمولاً قطبی‌تر و آماده دفع است.
۴ راه زیرزبانی عمدتاً چه مزیتی نسبت به راه خوراکی معمول دارد؟
پاسخ: شبکه عروقی زیر زبان دارو را مستقیماً به گردش سیستمیک می‌رساند و عبور اول را دور می‌زند. ◦ «افزایش تخریب معدی» نادرست است؛ زیرزبانی دارو را در معرض اسید معده قرار نمی‌دهد. ◦ «کاهش جریان خون موضعی» نادرست است؛ ناحیه زیر زبان خون‌رسانی غنی دارد، نه کاهش جریان خون. ◦ «نیاز به جذب روده‌ای» نادرست است؛ در این راه، جذب از روده برای شروع اثر لازم نیست.
۵ هدف اصلی متابولیسم دارویی در بدن چیست؟
پاسخ: زیست‌دگرگونی معمولاً دارو را قطبی‌تر می‌کند تا دفع آن آسان‌تر شود. ◦ «افزایش ذخیره در چربی» نادرست است؛ افزایش ذخیره چربی خلاف هدف عمومی متابولیسم دارو است. ◦ «افزایش اتصال پروتئینی» نادرست است؛ اتصال پروتئینی هدف اصلی واکنش‌های متابولیک نیست. ◦ «کاهش جریان خون کلیوی» نادرست است؛ متابولیسم برای کاهش جریان خون کلیه انجام نمی‌شود.
۶ کدام ویژگی انتقال تسهیل‌شده را از انتشار ساده متمایز می‌کند؟
پاسخ: وجود حامل باعث اختصاصی‌بودن و اشباع‌پذیری انتقال تسهیل‌شده می‌شود. ◦ «حرکت همیشگی خلاف شیب» نادرست است؛ انتقال تسهیل‌شده در جهت شیب غلظت است. ◦ «نیاز قطعی به ATP» نادرست است؛ این انتقال به انرژی مستقیم نیاز ندارد. ◦ «انتقال فقط مولکول‌های چربی‌دوست» نادرست است؛ نوع ماده به اختصاصیت حامل وابسته است و محدود به مولکول‌های چربی‌دوست نیست.
۷ در انتقال فعال یک دارو از غشا، کدام ترکیب ویژگی‌ها انتظار می‌رود؟
پاسخ: انتقال فعال حامل‌واسطه، اشباع‌پذیر و انرژی‌خواه است و می‌تواند خلاف شیب حرکت کند. ◦ «بدون حامل و بدون اشباع» نادرست است؛ نبود حامل و اشباع ویژگی انتشار ساده است. ◦ «وزیکول و فاگوسیتوز» نادرست است؛ تشکیل وزیکول به اندوسیتوز مربوط است. ◦ «فقط فیلتراسیون از روزنه» نادرست است؛ فیلتراسیون از روزنه مکانیسم فعال محسوب نمی‌شود.
۸ دو فرآورده خوراکی با دوز مساوی، AUC متفاوتی ایجاد می‌کنند. این اختلاف مستقیماً نشان‌دهنده تفاوت در کدام پارامتر است؟
پاسخ: AUC میزان مواجهه سیستمیک و مبنای مقایسه فراهمی زیستی است. ◦ «اندکس درمانی» نادرست است؛ اندکس درمانی از نسبت دوز سمی به مؤثر به دست می‌آید. ◦ «قدرت اتصال گیرنده» نادرست است؛ اتصال گیرنده یک مفهوم فارماکودینامیک است. ◦ «حجم مایع خارج سلولی» نادرست است؛ حجم مایع خارج سلولی علت مستقیم اختلاف AUC دو فرآورده نیست.
۹ چرا قرص روکش‌روده‌ای برای داروی حساس به اسید معده مناسب است؟
پاسخ: روکش در معده پایدار می‌ماند و آزادسازی دارو را به محیط روده موکول می‌کند. ◦ «دارو را در معده یونیزه‌تر می‌کند» نادرست است؛ هدف روکش تغییر مستقیم یونیزاسیون دارو در معده نیست. ◦ «عبور اول کبدی را کاملاً حذف می‌کند» نادرست است؛ پس از جذب روده‌ای همچنان امکان عبور اول وجود دارد. ◦ «دارو را مستقیماً وارد ورید می‌کند» نادرست است؛ فرآورده خوراکی مستقیماً وارد ورید نمی‌شود.
۱۰ کدام وضعیت، استفاده از شیاف را منطقی‌تر می‌کند؟
پاسخ: در استفراغ شدید یا ناتوانی بلع، راه رکتال می‌تواند جایگزین مناسبی باشد. ◦ «بیمار نیازمند فراهمی زیستی صددرصدی است» نادرست است؛ جذب رکتال کامل و صددرصدی نیست. ◦ «دارو فقط به شکل محلول روغنی وجود دارد» نادرست است؛ روغنی بودن دارو به‌تنهایی راه رکتال را تعیین نمی‌کند. ◦ «بیمار باید عبور اول را کاملاً حذف کند» نادرست است؛ راه رکتال عبور اول را کم می‌کند ولی کاملاً حذف نمی‌کند.
۱۱ برای تزریق وریدی کدام ویژگی فرآورده اهمیت ویژه دارد؟
پاسخ: فرآورده وریدی باید استریل، شفاف و از نظر pH و اسمولاریته با خون سازگار باشد. ◦ «امکان وجود ذرات معلق درشت» نادرست است؛ ذرات معلق درشت خطر انسداد عروقی دارند. ◦ «قابلیت تشکیل دپوی روغنی» نادرست است؛ دپوی روغنی برای تزریق وریدی مناسب نیست. ◦ «عدم نیاز به کنترل pH» نادرست است؛ کنترل pH در فرآورده وریدی ضروری است.
۱۲ تزریق عضلانی یک سوسپانسیون طولانی‌اثر چگونه مدت اثر را افزایش می‌دهد؟
پاسخ: رسوب عضلانی به‌صورت دپو عمل کرده و دارو را تدریجی آزاد می‌کند. ◦ «با فراهمی زیستی صفر درصد» نادرست است؛ دارو از عضله جذب می‌شود و فراهمی زیستی صفر نیست. ◦ «با حذف کامل متابولیسم کبدی» نادرست است؛ جذب عضلانی متابولیسم بعدی را حذف نمی‌کند. ◦ «با افزایش فوری غلظت اوج» نادرست است؛ فرم دپو معمولاً قله فوری ایجاد نمی‌کند.
۱۳ دارویی که به‌شدت به آلبومین متصل است، در حالت عادی کدام ویژگی را بیشتر نشان می‌دهد؟
پاسخ: اتصال بالا مقدار داروی آزاد و بلافاصله قابل توزیع را کاهش می‌دهد. ◦ «عبور سریع‌تر از گلومرول» نادرست است؛ فقط بخش آزاد به‌آسانی فیلتر می‌شود. ◦ «حجم توزیع بسیار بالا» نادرست است؛ باقی‌ماندن در پلاسما معمولاً حجم توزیع را کاهش می‌دهد. ◦ «نفوذ آسان‌تر به بافت‌ها» نادرست است؛ اتصال پروتئینی نفوذ فوری به بافت را محدود می‌کند.
۱۴ کدام عامل می‌تواند سرعت رسیدن دارو به کبد را بیش از استخوان افزایش دهد؟
پاسخ: کبد خون‌رسانی بالایی دارد و دارو سریع‌تر به آن می‌رسد. ◦ «ضخامت بیشتر استخوان» نادرست است؛ ضخامت استخوان علت اصلی تفاوت سرعت توزیع نیست. ◦ «اتصال کمتر دارو به گیرنده» نادرست است؛ اتصال گیرنده پس از رسیدن دارو مطرح می‌شود. ◦ «کاهش غلظت پلاسمایی» نادرست است؛ کاهش غلظت پلاسمایی سرعت اختصاصی رسیدن به کبد را توضیح نمی‌دهد.
۱۵ داروی بسیار آب‌دوست معمولاً کدام الگوی توزیع را دارد؟
پاسخ: آب‌دوستی حرکت در محیط آبی را آسان اما عبور از غشای چربی را محدود می‌کند. ◦ «نفوذ سریع به مغز و چربی» نادرست است؛ نفوذ به مغز معمولاً با لیپوفیلی بیشتر می‌شود. ◦ «تجمع اختصاصی در بافت چربی» نادرست است؛ بافت چربی محل ترجیحی داروی بسیار آب‌دوست نیست. ◦ «عبور آزاد از سد خونی‌مغزی» نادرست است؛ سد خونی‌مغزی ورود داروهای قطبی را محدود می‌کند.
۱۶ چرا داروی چربی‌دوست احتمال بیشتری دارد که اثر مرکزی ایجاد کند؟
پاسخ: لیپوفیلی عبور از غشاهای اندوتلیال سد خونی‌مغزی را تسهیل می‌کند. ◦ «فقط در پلاسما باقی می‌ماند» نادرست است؛ باقی‌ماندن صرف در پلاسما با اثر مرکزی سازگار نیست. ◦ «به‌سرعت از صفرا دفع می‌شود» نادرست است؛ دفع صفراوی علت مستقیم اثر مرکزی نیست. ◦ «هرگز به پروتئین متصل نمی‌شود» نادرست است؛ داروهای چربی‌دوست نیز می‌توانند اتصال پروتئینی داشته باشند.
۱۷ در بارداری، کدام ترکیب ویژگی‌ها عبور دارو از جفت را کمتر می‌کند؟
پاسخ: داروی قطبی، بزرگ‌تر و بیشتر متصل به پروتئین معمولاً کمتر از جفت عبور می‌کند. ◦ «لیپوفیلی و وزن مولکولی کم» نادرست است؛ لیپوفیلی و اندازه کوچک عبور جفتی را تسهیل می‌کنند. ◦ «سهم آزاد زیاد و اندازه کوچک» نادرست است؛ سهم آزاد زیاد امکان عبور را بالا می‌برد. ◦ «نفوذ بالای غشایی و اتصال کم» نادرست است؛ نفوذ غشایی بالا با عبور بیشتر از جفت همراه است.
۱۸ حجم ظاهری توزیع بالا معمولاً چه برداشتی ایجاد می‌کند؟
پاسخ: Vd بالا نشان می‌دهد غلظت پلاسمایی نسبت به مقدار کل بدن کم و توزیع بافتی زیاد است. ◦ «دارو فقط در خون محدود شده است» نادرست است؛ محدودشدن به خون با Vd پایین‌تر سازگار است. ◦ «فراهمی زیستی دارو حتماً کامل است» نادرست است؛ Vd مقدار جذب را تعیین نمی‌کند. ◦ «کلیرانس کلیوی دارو حتماً صفر است» نادرست است؛ از Vd بالا نمی‌توان صفر بودن کلیرانس را نتیجه گرفت.
۱۹ پایان سریع اثر بیهوشی تیوپنتال پس از یک دوز وریدی عمدتاً ناشی از چیست؟
پاسخ: پس از رسیدن سریع به مغز، تیوپنتال به بافت‌های دیگر بازتوزیع می‌شود و اثر مرکزی کاهش می‌یابد. ◦ «دفع کامل کلیوی در چند دقیقه» نادرست است؛ دفع کلیوی کامل در چند دقیقه رخ نمی‌دهد. ◦ «تخریب فوری در معده» نادرست است؛ داروی وریدی وارد معده نمی‌شود. ◦ «عدم ورود دارو به مغز» نادرست است؛ تیوپنتال به دلیل لیپوفیلی سریع وارد مغز می‌شود.
۲۰ واکنش‌های اکسیداسیون، احیا و هیدرولیز عمدتاً در کدام مرحله متابولیسم قرار می‌گیرند؟
پاسخ: این واکنش‌ها گروه‌های قطبی را ایجاد یا آشکار می‌کنند و متعلق به فاز اول‌اند. ◦ «فاز دوم» نادرست است؛ فاز دوم عمدتاً شامل کونژوگاسیون است. ◦ «مرحله دفع صفراوی» نادرست است؛ دفع صفراوی یک مسیر دفع است نه فاز متابولیسم. ◦ «مرحله اتصال پروتئینی» نادرست است؛ اتصال پروتئینی واکنش متابولیک محسوب نمی‌شود.
۲۱ دارویی پس از تجویز خوراکی به‌خوبی از روده عبور می‌کند، اما AUC آن بسیار کمتر از تزریق وریدی است. محتمل‌ترین توضیح چیست؟
پاسخ: جذب غشایی خوب همراه AUC پایین بیشتر با متابولیسم دیواره روده یا عبور اول کبدی سازگار است. ◦ «افزایش حجم مایع خارج سلولی» نادرست است؛ حجم مایع خارج سلولی علت اصلی افت شدید AUC خوراکی نیست. ◦ «کاهش اتصال دارو به گیرنده» نادرست است؛ اتصال گیرنده AUC فارماکوکینتیکی را تعیین نمی‌کند. ◦ «افزایش شاخص درمانی دارو» نادرست است؛ شاخص درمانی نسبت دوزهای مؤثر و سمی است و علت AUC پایین نیست.
۲۲ داروی A نود درصد متصل به آلبومین است. داروی B آن را از محل اتصال جابه‌جا می‌کند. اولین تغییر محتمل کدام است؟
پاسخ: جابجایی از آلبومین ابتدا غلظت آزاد دارو را بالا می‌برد و می‌تواند سمیت ایجاد کند. ◦ «کاهش فوری مقدار کل داروی A» نادرست است؛ مقدار کل دارو در همان لحظه الزاماً کاهش نمی‌یابد. ◦ «کاهش ناگهانی نفوذ بافتی داروی A» نادرست است؛ افزایش سهم آزاد معمولاً نفوذ بافتی را بیشتر می‌کند. ◦ «توقف کامل متابولیسم داروی A» نادرست است؛ بخش آزاد بیشتر در دسترس متابولیسم است، نه اینکه متابولیسم متوقف شود.
۲۳ دارویی هم لیپوفیل است و هم اتصال پروتئینی بسیار بالایی دارد. کدام عامل در شروع توزیع بافتی آن محدودکننده‌تر است؟
پاسخ: با وجود لیپوفیلی، فقط بخش آزاد می‌تواند از پلاسما خارج شود؛ اتصال بالا آغاز توزیع را محدود می‌کند. ◦ «ناتوانی در عبور از غشا» نادرست است؛ لیپوفیلی معمولاً عبور غشایی را تسهیل می‌کند. ◦ «محلول‌بودن زیاد در آب» نادرست است؛ داروی توصیف‌شده بسیار آب‌دوست نیست. ◦ «نبود جریان خون بافتی در همه اندام‌ها» نادرست است؛ اندام‌ها جریان خون متفاوت دارند و نبود کامل جریان خون مطرح نیست.
۲۴ در بیماری که آلبومین پلاسمایی به‌شدت کاهش یافته، تجویز دوز معمول یک داروی با اتصال پروتئینی بالا چه خطری دارد؟
پاسخ: کاهش محل‌های اتصال، سهم آزاد دارو را بالا می‌برد و می‌تواند اثر یا سمیت را افزایش دهد. ◦ «کاهش کامل جذب روده‌ای» نادرست است؛ آلبومین پایین جذب روده‌ای را به‌طور کامل متوقف نمی‌کند. ◦ «توقف فیلتراسیون گلومرولی» نادرست است؛ فیلتراسیون گلومرولی متوقف نمی‌شود و بخش آزاد حتی بیشتر قابل فیلتر است. ◦ «افزایش قطعی فراهمی زیستی خوراکی» نادرست است؛ فراهمی زیستی خوراکی الزاماً با آلبومین پایین افزایش قطعی ندارد.
۲۵ دارویی در ابتدا به مغز و سپس به بافت چربی منتقل می‌شود. کاهش اثر مرکزی پیش از حذف کامل دارو چه مفهومی را نشان می‌دهد؟
پاسخ: انتقال دارو از اندام پرفیوژن‌بالا به مخازن بافتی، نمونه بازتوزیع است. ◦ «عبور اول» نادرست است؛ عبور اول پیش از ورود سیستمیک فرم خوراکی رخ می‌دهد. ◦ «کونژوگاسیون» نادرست است؛ کونژوگاسیون یک واکنش فاز دوم است. ◦ «به‌دام‌افتادن یونی» نادرست است؛ به‌دام‌افتادن یونی به تفاوت pH و یونیزاسیون مربوط است.

مرور سوالات

پاسخ‌داده‌شده علامت‌گذاری‌شده نزده
فارماکوکینتیک و اصول تعیین دوز — سوالات آموزشی ۲سری ۲ · ۲۵ سوال
🔒

این بخش ویژهٔ اعضای دارای اشتراک است. با تهیهٔ اشتراک، این درس و همهٔ محتوای قفل‌شده برایت باز می‌شود.

خرید اشتراک
فارماکوکینتیک و اصول تعیین دوز — آزمون آفلاین ۱سری ۱ · ۲۵ سوال
🔒

این بخش ویژهٔ اعضای دارای اشتراک است. با تهیهٔ اشتراک، این درس و همهٔ محتوای قفل‌شده برایت باز می‌شود.

خرید اشتراک
فارماکوکینتیک و اصول تعیین دوز — آزمون آفلاین ۲سری ۲ · ۲۵ سوال
🔒

این بخش ویژهٔ اعضای دارای اشتراک است. با تهیهٔ اشتراک، این درس و همهٔ محتوای قفل‌شده برایت باز می‌شود.

خرید اشتراک
🔒

این بخش ویژهٔ اعضای دارای اشتراک است. با تهیهٔ اشتراک، این درس و همهٔ محتوای قفل‌شده برایت باز می‌شود.

خرید اشتراک
فارماکودینامیک، گیرنده‌ها و تداخلات — سوالات آموزشی ۱سری ۱ · ۲۵ سوال
🔒

این بخش ویژهٔ اعضای دارای اشتراک است. با تهیهٔ اشتراک، این درس و همهٔ محتوای قفل‌شده برایت باز می‌شود.

خرید اشتراک
فارماکودینامیک، گیرنده‌ها و تداخلات — سوالات آموزشی ۲سری ۲ · ۲۵ سوال
🔒

این بخش ویژهٔ اعضای دارای اشتراک است. با تهیهٔ اشتراک، این درس و همهٔ محتوای قفل‌شده برایت باز می‌شود.

خرید اشتراک
فارماکودینامیک، گیرنده‌ها و تداخلات — آزمون آفلاین ۱سری ۱ · ۲۵ سوال
🔒

این بخش ویژهٔ اعضای دارای اشتراک است. با تهیهٔ اشتراک، این درس و همهٔ محتوای قفل‌شده برایت باز می‌شود.

خرید اشتراک
فارماکودینامیک، گیرنده‌ها و تداخلات — آزمون آفلاین ۲سری ۲ · ۲۵ سوال
🔒

این بخش ویژهٔ اعضای دارای اشتراک است. با تهیهٔ اشتراک، این درس و همهٔ محتوای قفل‌شده برایت باز می‌شود.

خرید اشتراک
🔒

این بخش ویژهٔ اعضای دارای اشتراک است. با تهیهٔ اشتراک، این درس و همهٔ محتوای قفل‌شده برایت باز می‌شود.

خرید اشتراک
فارماکولوژی سیستم آدرنرژیک — سوالات آموزشی ۱سری ۱ · ۲۵ سوال
🔒

این بخش ویژهٔ اعضای دارای اشتراک است. با تهیهٔ اشتراک، این درس و همهٔ محتوای قفل‌شده برایت باز می‌شود.

خرید اشتراک
فارماکولوژی سیستم آدرنرژیک — سوالات آموزشی ۲سری ۲ · ۲۵ سوال
🔒

این بخش ویژهٔ اعضای دارای اشتراک است. با تهیهٔ اشتراک، این درس و همهٔ محتوای قفل‌شده برایت باز می‌شود.

خرید اشتراک
فارماکولوژی سیستم آدرنرژیک — آزمون آفلاین ۱سری ۱ · ۲۵ سوال
🔒

این بخش ویژهٔ اعضای دارای اشتراک است. با تهیهٔ اشتراک، این درس و همهٔ محتوای قفل‌شده برایت باز می‌شود.

خرید اشتراک
فارماکولوژی سیستم آدرنرژیک — آزمون آفلاین ۲سری ۲ · ۲۵ سوال
🔒

این بخش ویژهٔ اعضای دارای اشتراک است. با تهیهٔ اشتراک، این درس و همهٔ محتوای قفل‌شده برایت باز می‌شود.

خرید اشتراک
🔒

این بخش ویژهٔ اعضای دارای اشتراک است. با تهیهٔ اشتراک، این درس و همهٔ محتوای قفل‌شده برایت باز می‌شود.

خرید اشتراک
فارماکولوژی سیستم کولینرژیک — سوالات آموزشی ۱سری ۱ · ۲۵ سوال
🔒

این بخش ویژهٔ اعضای دارای اشتراک است. با تهیهٔ اشتراک، این درس و همهٔ محتوای قفل‌شده برایت باز می‌شود.

خرید اشتراک
فارماکولوژی سیستم کولینرژیک — سوالات آموزشی ۲سری ۲ · ۲۵ سوال
🔒

این بخش ویژهٔ اعضای دارای اشتراک است. با تهیهٔ اشتراک، این درس و همهٔ محتوای قفل‌شده برایت باز می‌شود.

خرید اشتراک
فارماکولوژی سیستم کولینرژیک — آزمون آفلاین ۱سری ۱ · ۲۵ سوال
🔒

این بخش ویژهٔ اعضای دارای اشتراک است. با تهیهٔ اشتراک، این درس و همهٔ محتوای قفل‌شده برایت باز می‌شود.

خرید اشتراک
فارماکولوژی سیستم کولینرژیک — آزمون آفلاین ۲سری ۲ · ۲۵ سوال
🔒

این بخش ویژهٔ اعضای دارای اشتراک است. با تهیهٔ اشتراک، این درس و همهٔ محتوای قفل‌شده برایت باز می‌شود.

خرید اشتراک
🔒

این بخش ویژهٔ اعضای دارای اشتراک است. با تهیهٔ اشتراک، این درس و همهٔ محتوای قفل‌شده برایت باز می‌شود.

خرید اشتراک
بخش ۶ فارماکولوژی — سؤالات آموزشی ۱سری ۱ · ۲۵ سوال
🔒

این بخش ویژهٔ اعضای دارای اشتراک است. با تهیهٔ اشتراک، این درس و همهٔ محتوای قفل‌شده برایت باز می‌شود.

خرید اشتراک
بخش ۶ فارماکولوژی — سؤالات آموزشی ۲سری ۲ · ۲۵ سوال
🔒

این بخش ویژهٔ اعضای دارای اشتراک است. با تهیهٔ اشتراک، این درس و همهٔ محتوای قفل‌شده برایت باز می‌شود.

خرید اشتراک
بخش ۶ فارماکولوژی — آزمون آفلاین ۱سری ۱ · ۲۵ سوال
🔒

این بخش ویژهٔ اعضای دارای اشتراک است. با تهیهٔ اشتراک، این درس و همهٔ محتوای قفل‌شده برایت باز می‌شود.

خرید اشتراک
بخش ۶ فارماکولوژی — آزمون آفلاین ۲سری ۲ · ۲۵ سوال
🔒

این بخش ویژهٔ اعضای دارای اشتراک است. با تهیهٔ اشتراک، این درس و همهٔ محتوای قفل‌شده برایت باز می‌شود.

خرید اشتراک
یادآوری آموزشی

این محتوا صرفاً برای آموزش و مرور دانشجویان پزشکی تهیه شده و جایگزین کتاب مرجع، تدریس دانشگاهی یا قضاوت بالینی نیست.